Áıelderdiń bitimgershilik mıssııalaryndaǵy róli artyp, kóshbasshy áıelderdiń sany artpaq. Bul maqsatqa arnaıy qarjy da bólinedi. Birikken ulttar uıymy osy máseleni qarastyratyn uıymnyń Qaýipsizdik Keńesiniń 1 325 qararynyń jańartylǵan josparyn dıplomatııalyq korpýs ókilderine usynyp, pikirlerin bildi.
BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 1 325 qarary 2000 jyly qabyldanǵan. Onda áıelder janjaldardy boldyrmaýǵa, ony retteýge, beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge erlermen teń quqyly ekeni aıtylǵan.
Qazir qoldanystaǵy BUU QK qararlaryn iske asyrý jónindegi Ulttyq is-qımyl jospary áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıý máselelerine basymdyq beredi. Onda, ásirese qaýipsizdik kúshteri men bitimgershilik mıssııalardaǵy áıelderdiń sanyn arttyrýdyń naqty qadamdary jazylǵan. Sondaı-aq belgili bir aımaqtaǵy radıkalızm men terrorıstik uıymdarǵa qatysýdy joıý is-sharalaryna qatysýy da aıtylǵan.
Al jańartylǵan josparda bul máseleler tereńdetilip, áıelderdiń rólin odan ári arttyra túsedi.
– Ulttyq is-qımyl jospary bolashaqta klımattyń ózgerýi, sý tapshylyǵy daǵdarysy jáne ekologııalyq apattar arasyndaǵy baılanysty qamtıdy. Áıelder men qoǵamdyq uıymdardyń bitimgershilik kúsh-jigerine úles qosýdaǵy rólin arttyrý jáne olardyń qatysýy men kóshbasshylyǵyn qoldaý úshin qarajat bólý qarastyrylǵan. Jalpy, ulttyq is-qımyl josparyn júzege asyrýǵa qajetti qarjy resýrstary eseptelip, ár salaǵa bólinedi. Jergilikti damý josparlary men tótenshe jaǵdaılarǵa daıyndyq josparlary lokalızasııalanady. Ulttyq jospar jastar, beıbitshilik jáne qaýipsizdik máselesin kún tártibine qoıýmen tolyqtyrylmaq. Sondaı-aq kıberqaýipsizdik, janjaldardy aldyn alý jáne beıbitshilik ornatýǵa jańa tájirıbelerdi paıdalaný máselelerin engizý qarastyrylǵan, – dedi brıfıngte Eýropa jáne Ortalyq Azııadaǵy BUU Áıelder aımaqtyq keńsesi, Áıelder beıbitshiligin qorǵaý saıasaty jónindegi keńesshisi Nargıs Azızova.
Qazaqstanda statıstıka boıynsha áıelderdiń sany erlermen salystyrǵanda kóp bolǵanymen salalyq vedomstvolarda, kóshbasshylyq qyzmette jumys isteıtin áıelder úlesi az. Máselen, Qorǵanys mınıstrliginiń aqparatyna sáıkes, elde 6 802 áıel áskerı qyzmette eńbek etedi. Olardyń arasynda 863 ofıser, 31 polkovnık, 112 podpolkovnık, 235 maıor, 173 aǵa leıtenant, 150 leıtenant bar. Al ishki ister organdarynda 11 myń áıel qyzmet etip, saladaǵy qyzmetkerlerdiń 15 paıyzyn qurap otyr.
Sondaı-aq BUU-nyń bitimgershilik mıssııalarynda 8 áıel áskerı qyzmette júr. Olar Batys Sahara men Golan jotalarynda qyzmet atqarady.