atasy turǵan aýylǵa quny 13 mıllıon teńgelik balalar qalashyǵyn salyp berdi
Meńdiqara aýdanynda Mıhaılovka degen selo bar. Munda kelgen kisiniń kózine anadaıdan ertegideı ásem balalar qalashyǵy túsedi. Aýyldyń bar balasy osynda. Shahmat fıgýralaryn elestetetin aıshyqty karýselder, átkenshekter, sporttyq jabdyqtar bala túgili eresekterdi oıynǵa shaqyrǵandaı qyzyqtyrady.
Qalashyqtyń dál qasyna Uly Otan soǵysynyń ardageri Andreı Fılatovqa eskertkish taqta qoıylǵan. Muny, árıne, bir kelgen adam túsine qoımaıdy. Sony bilgendeı, aýyldyń kez kelgen turǵyny: «Bul balalar qalashyǵyn osy Andreı ataıdyń nemereleri saldy» dep áńgimeleı jóneledi.
Osy selodan 1941 jyly Andreı Fılatov degen jigit suranyp soǵysqa attandy. Maıdanda birneshe ret jaralansa da, áıteýir qur súlderin súıretip, túgin tartsa maıy shyǵatyn Mıhaılovkasyna qaıta oraldy. Otbasyn qurdy, balaly-shaǵaly boldy. Aýylda azyq-túlik qoımasynyń meńgerýshisi bolyp istedi. Oǵash minezi joq, qarapaıym adam balalaryna da jaqsy tárbıe berdi. Biraq maıdannan alǵan jaraqatynan ómiri uzaq bolmady, 1987 jyly qaıtys boldy da, osy Mıhaılov selosynda jerlendi.
Onyń Vasılıı degen tuńǵyshynan taraǵan nemereleri Sankt-Peterbýrg qalasynda turady eken. О́ziniń qurmetine Andreı dep ataǵan nemeresi búginde «N-Trans» kólik-ınfraqurylym toby dırektorlar keńesiniń múshesi, Reseı shahmat federasııasynyń prezıdenti, halyqaralyq shahmat federasııasynyń vıse-prezıdenti eken. Ǵalamtordaǵy málimetter boıynsha Andreı Fılatov Globaltrans temirjol tobynyń bir bóligine ıe jáne «Transoıl» aksıonerleriniń biri. Al Forbes jýrnalynyń málimetine úńilsek, ol Reseıdegi iri bıznesmenderdiń júzdigine kiredi jáne álemdik rıngte 960- oryndy ıelenedi eken.
Qaltaly baıdyń da túr-túri bar. Maıdanger Andreı Fılatov qarııanyń nemereleri tek qaltasyn oılamaıtyn, kókireginde kózi bar, rýhanı jaǵynan baı adamdar bolyp shyqty. Olar ákesi Vasılııdiń áskerı adam bolýyna baılanysty atasynan bólek ósipti, ony kórip te jarytpapty. Biraq ákesiniń tárbıesimen syrtynan atasyna bala kezden qurmeti kúshti bolsa kerek. Sońǵy jyldary Andreı men qaryndasy Irına atasy Andreı Alekseevıchtiń maıdandaǵy joldaryn izdestiripti. Olarǵa qostanaılyq tarıhshy Arman Qozybaev kóp kómek beredi. Atasynyń maıdanda kórsetken keremet erlikterin dáleldeıtin qujattardy tabady.
Sonymen nemereler atasy turǵan, onyń beıiti jatqan Mıhaılov selosyna keledi ǵoı.
– Andreı men Irınanyń ájesi meniń nemere apaıym bolyp keletin. Osyndaǵy týysy biz ǵana. Sondyqtan Andreı men Irına atasyna merekeli jyly bir umytylmas eskertkish qoıǵysy keldi. Onyń órtenip ketken úıiniń ornyna memorıaldyq eskertkish, atasynyń, ájesiniń beıitine tas qoıdy. Sosyn bizben aqyldasty. «Atańnyń úıiniń ornyna balalar oınaıtyn bir aýlany qorshap berseńdershi, Andreı Alekseevıch urpaǵynyń beıbit zamany úshin soǵysqan joq pa?» dep keńes berdim, – deıdi Mıhaılovka selosynyń turǵyny Galına Lýgavaıa. Sonymen maıdangerdiń reseılik nemereleri iske kirisip ketipti. Qorǵan qalasyndaǵy maman-ustalarǵa suranys berip, shahmat fıgýralary beınelengen túrli sport jabdyqtaryn, balalar oınaıtyn karýselder, attraksıondar jasatypty. Galınanyń aıtýynsha, qorǵandyq ustalar mundaı qymbat qalashyq Qorǵan qalasynda da joq ekenin aıtypty.
– Bul reseılik jigitke 12 mıllıonnan asa teńgege tústi. Men onyń suraýymen jer berýge, topyraq tasýǵa, basqa da usaq jumystaryna kómektestim. Menen shyqqany 1 mıllıon teńgeden asady, – deıdi osyndaǵy «Vostok-1» sharýashylyǵynyń jetekshisi Jambyl Amantaev. Munyń syrtynda balalar qalashyǵynyń dál qasyna Andreı men Irına 70 túp alma men almurt aǵashynyń kóshetin otyrǵyzyp ketipti.
Jergilikti turǵyndardyń aıtýynsha, Irına Fılatova 9 mamyr kúni Sankt-Peterbýrgten artynyp-tartynyp kelip, osy balalar qalashyǵynyń tusaýkeserin ózi jasapty, shyǵynyn da óz moınyna alypty.
– Mıhaılovka selosynda turǵan barlyq maıdangerdiń sýretin albom etip ákelgen, balalarǵa 700 dana shary bar, táttileri óz aldyna, – deıdi Galına Lýgavaıa.
Jaqsy tárbıeniń taǵylymy osyndaı-aq bolar.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
Qostanaı oblysy,
Meńdiqara aýdany,
Mıhaılovka selosy.
Sýretti túsirgen
Konstantın Vıshnıchenko.