Dinaralyq únqatysýdyń úlgisi

Búgingi tańda álem barlyq elderinde ózderiniń ishki turaqtylyǵy men mádenı qundylyqtaryn saqtap qalý jolynda jumys jalǵasýda. Joǵaryda atalǵan jahandyq má­selelerge qaramastan, Qazaq­stan – ishki turaqtylyq pen keli­simdi ushtastyryp, ózge elder­ge úlgi bolyp damyp kele jat­qan memleket. Mundaı el ataný Elba­synyń dinaralyq turaqty­lyq pen konfessııaaralyq tatý­lyq­ty basshylyqqa alyp, utymdy júrgizip otyrǵan syndarly saıasatynyń arqasy. Bul rette,  Elbasynyń  ıgi bastamalarynyń biri – elordada Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezderin ótkizýge baılanysty naqty  áreketin aıtýǵa bolady. Atalǵan bastamanyń aıasynda Qazaqstan halyqaralyq arenada alǵashqylardyń biri bolyp  úlken jaýapkershilikti óz mindetine aldy jáne is júzinde álemdik jáne dástúrli dinder men konfessııalar basshylarynyń basyn biriktirip, álemdik dárejedegi máselelerdi júıeli túrde júrgizý arqyly óz ornyn tanytty. Osylaısha 2003 jyly Qa­zaq­stan Prezıdenti Nursultan Na­zarbaevtyń jetekshilik etýimen elordaǵa jınalǵan Álem­dik jáne dástúrli dinder kóshbas­shy­­larynyń I sezi álem halyq­taryn mádenı jáne rýhanı ja­qyn­dastyrýǵa sebepshi  boldy. Sezd ótkennen keıin Túrkııa men Ispanııanyń birikken bastamasymen О́rkenıetter alıansy forýmy jáne Mekke halyqaralyq musylmandar konferensııasy, sol sııaqty birqatar dinaralyq jáne órkenıetaralyq kelissózder men ózara túsinistikti qalyptastyrý maqsatynda aýqymdy  forýmdar ótkizile bastady. Osyndaı álemdik dárejedegi jıyndar arqyly Qazaqstan dúnıe­júziniń barlyq dinderi men kon­fessııalary músheleriniń basyn biriktirip, qoǵamda beıbit­shilik pen ózara kelisimdi jaqtaı­ty­nyn dáleldedi. Sonymen qatar, adamgershilik qaǵıdasyn saq­taý jolynda toleranttylyq (tó­zim­dilik) qaǵıdalaryn saqtaýǵa sha­qyrdy. Alǵash ret ótkizilgen I sezd basqosýyna 17 elden túrli konfessııalardyń 17 delegasııasy qatyssa, II sezd álemniń 26 elinen kelgen 29 delegasııany qarsy aldy. Atalmysh sezge din lıderleri ǵana emes, ataqty saıasatkerler jáne qoǵam qaıratkerleri, BUU, EQYU, IýNESKO sııaqty iri ınstıtýttar ókilderiniń kelýi Elbasynyń ıgi bastamasynyń asa qajetti eleýli oqıǵa ekendigine álem jurtshylyǵynyń kózin jetkizdi. 2009 jylǵy III sezd oty­ry­syna 35 elden 77 delegasııa­nyń qatysýy forýmnyń mańyz­dy­lyǵyn kórsetip, álemdik órkenıet ókilderiniń ózara toleranttylyq, qurmet jáne kelisim jolynda únqatysýǵa yntasy artyp otyr­ǵandyǵyn aıqyndap berse, 2012 jylǵy 30-31 mamyrda ótken Álemdik jáne dástúrli din­der kóshbasshylarynyń IV sezi­niń taqyryby “Beıbitshilik pen ke­lisim – adamzat tańdaýy”. Forým­ǵa 40 elden 85 delegasııa atsa­lysty. Bul sezd de erekshe uıym­­das­tyrylyp, forým jumy­­synyń qorytyndysy bo­ıyn­sha qa­tysýshylar álemdik qoǵam­das­tyqqa arnap úndeý qabyldady. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezin turaqty túrde ótkizý arqyly halyqtar arasy men dinı ustanymdardy jaqyndastyrýǵa jáne beıbitshilik qundylyqtaryn qalyptastyrýǵa jasaǵan qadamy úshin dúnıejúzi qaý­ymdastyǵy Qazaqstanǵa jáne onyń basshysy Nursultan Nazar­baevqa alǵys bildirildi. Elordada dástúrli túrde ótki­zilip kele jatqan ıgi bastamanyń bergen paıdasy ushan-teńiz. Máselen, dinder men konfessııalar ókilderi arasynda ózara baılanys nyǵaıyp,  beıbitshilikti pen turaqtylyqty tý etilip, bir kúm­bez astynda birlese ómir súrý­ge bolatyndyǵy pash etilip otyr. Qazirgi ýaqytta dúnıejúzi halyq­tary, onyń ishinde din kóshbas­shylary  men qoǵam qaıratkerleri turaqtylyq pen kelisimdi negizgi kúsh retinde tanyp bildi. Qazaqstan ózin búkil álemge beıbitshilik pen tynyshtyqtyń, dinı turaqtylyq pen konfessııaaralyq kelisimniń oshaǵy retinde tanytyp úlgerdi. Muny kúni keshe, ıaǵnı ústimizdegi aıdyń 10-11-i kúnderi úlken tabys­pen ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń V sezi kezekti márte aıǵaqtap berdi. Kelesi sezd de úsh jyldan keıin Astanada ótetin bolyp otyr.

Tóleý ǴIBADAT,

Mádenıet jáne sport mınıstriligi Din isteri komıtetiniń Mádenıetter men dinderdiń halyqaralyq ortalyǵy taldaý jumysy bóliminiń aǵa sarapshysy.