Qazaqstanda eldegi jáne búkil Ortalyq Azııadaǵy birinshi atom elektr stansasynyń qurylysy boıynsha referendým ótti. Referendým aldynda el bıligi AES qurylysyn ashyq qoldap, BAQ pen áleýmettik jelilerde aqparattandyrý jumysy júrgizildi.
Saılaýshylar bir suraqqa jaýap berýi kerek: «Siz Qazaqstanda atom elektr stansasyn salýǵa kelisesiz be?».
Referendýmǵa úsh kún qalǵanda, 3 qazanda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev máslıhat depýtattary aldynda sóılegen sózinde jalpyulttyq referendýmnyń mańyzyna toqtalyp, oǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń jarqyn kórinisi dep baǵa berdi. Memleket basshysynyń pikirinshe, Qazaqstan básekelestikte óz artyqshylyqtaryn paıdalanbasa, álemdik progresten shet qalýy múmkin.
AES-ke qatysty tańdaý
Qazaqstanda birinshi atom elektr stansasynyń qurylysyna qatysty referendým ótti. Jergilikti turǵyndar 10 myńnan asa referendým ýchaskesinde stansanyń salynýyn qoldap nemese qarsy daýys berdi.
Daýys berý jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 07.00-de bastalyp, keshki 20.00-de aıaqtaldy. El aýmaǵynda 10 323 saılaý ýchaskesi ashylǵan.
Referendýmǵa elde tirkelgen 12 mln 244 myń 683 saılaýshy qatysady dep kútilgen. Sondaı-aq daýys berý Qazaqstannyń álemniń 59 elindegi ókildikterinde de júrgizildi.
Referendýmǵa tórt uıymnan 102 baıqaýshy, negizinen Túrki memleketteri uıymynyń baıqaýshylar mıssııasy, sondaı-aq 30 elden 75 sheteldik delegat akkredıttelgen.
Energetıkalyq qaýipsizdikke betburys
Jeksenbide Qazaqstanda eldegi alǵashqy atom elektr stansasyn salý boıynsha mańyzdy referendým ótkizýge saılaý ýchaskeleri ashyldy. Bul bastamany Úkimet pen el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev qoldap, eldiń energetıkalyq qaýipsizdigin jaqsartýǵa bet burdy.
Qazaqstannyń ońtústik-shyǵysyndaǵy Balqash kóliniń mańynda salynatyn elektr stansasy el táýeldi bolyp otyrǵan kómirmen jumys isteıtin elektr stansalarynyń aýyrtpalyǵyn jeńildetedi.
Jańǵyrtylatyn energııany paıdalaný artyp kele jatqanymen, ony qoldaýshylar Qazaqstannyń álemdegi eń iri ýran óndirýshilerdiń biri retindegi ustanymy atom qýatyn tańdaǵany qısyndy dep baǵalady.
Turǵyndar jumys oryndary ashylatynynan úmitti
Qazaqstan azamattary jeksenbi kúni óziniń alǵashqy atom elektr stansasyn salýǵa qatysty referendýmda daýys berdi. Bul bastamany Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Azııa elderi qorshaǵan ortany lastaıtyn kómirge táýeldi stansalardy birtindep joıýǵa bet burǵan kezeńde kóterip otyr.
Qazaqstan Úkimeti AES-ti Balqash ózeni jaǵasyndaǵy Úlken aýyly mańynan salýdy kózdeıdi. Jergilikti turǵyndar munda jumys oryndary ashylady dep úmittenedi.
«Men elektr stansasyn qoldaımyn. Bul bizdiń bolashaǵymyz», deıdi aýyl turǵyny Dámetken Shúlgeeva.
Tabıǵı gazdyń baı qoryna qaramastan, 20 mıllıon halqy bar el elektr energııasyna suranysyn jabýǵa negizinen kómir jaǵatyn elektr stansalaryna, sondaı-aq sý elektr stansalaryna, qarqyn alyp kele jatqan jańartylatyn qýat kózderine arqa súıeıdi.