Jetisý jerinde medısına salasyna arnalǵan 60-qa tarta nysannyń qurylysy bastaldy. Bul ǵımarattardy salý jumysy alys aýdandardaǵy halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý maqsatynda qolǵa alynyp otyr. Oǵan qosa sol eldi mekenderge maman tartý máselesi de júıelenip keledi. Aıtalyq, byltyr óńirge 76 maman kelgen. Olar memleket tarapynan 10 mln teńgege deıin ústemeaqy alǵan. Jalpy, kadr tapshylyǵyn sheshýge 595 mln teńge qarjy jumsalǵan.
О́ńirdegi medısına salasyn damytý maqsatynda «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy qolǵa alynǵan. Qazir sonyń ıgiligin alystaǵy eldi mekender de kórip jatyr. Máselen, kóp uzamaı Aqsý, Alakól, Sarqan, Eskeldi, Kóksý, Qaratal, Kerbulaq Panfılov aýdandarynda 59 medısınalyq nysan boı kóteredi. Shalǵaıdaǵy aýyldarda 15 dárigerlik ambýlatorııa men 39 feldsherlik-akýsherlik, 5 medısınalyq pýnkt iske qosylmaq. О́ńirde qabyldanǵan is-sharalar nátıjesinde keıingi 2 jylda densaýlyq saqtaý nysandaryn jańartý deńgeıi 50 %-dan asqan.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, bir ǵana shalǵaı Alakól aýdanynda ulttyq joba aıasynda 9 zamanaýı densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysy bastaldy. Olar: Ekpindi, Jaıpaq, Beskól aýyldaryndaǵy 3 dárigerlik ambýlatorııa, Janama, Sapaq, Úshbulaq, Qyzylqaıyń, Qaınar, Aqjar aýyldaryndaǵy 6 feldsherlik-akýsherlik pýnkt. Jalpy, Aqjar aýylyndaǵy FAP-tyń daıyndyq dárejesi shamamen 40%-dy quraıdy. Merdiger uıym ókili Qurbanáli Omarovtyń aıtýynsha, qurylys jumystary tamyz aıynda bastalǵan.
«Bizdiń mindetimiz – nysan salý, irgeles aýmaqty abattandyrý, qorshaý ornatý. Sondaı-aq 35 mln teńgege jýyq somaǵa zamanaýı medısınalyq jabdyqtar satyp alýǵa ótinim berdik. Iаǵnı nysandy daıyn kúıde tapsyramyz. Shetten kelgen mamandardan basqa 10 jergilikti turǵyn tartylǵan, qajetti tehnıka jetkilikti. Bir sózben, qurylysty merziminde oryndaýǵa barlyq múmkindik bar», deıdi Q.Omarov.
Aqjar aýylynda 1500 adam turady. Salynyp jatqan feldsherlik-akýsherlik pýnkt 60-jyldary salynǵan, beıimdelgen ǵımaratta ornalasqan eskirgen medısınalyq pýnkttiń ornyna salynady.
«Aýyldaǵy medpýnkt eskirgen, normalar men talaptarǵa sáıkes kelmeıdi, qysta medpýnkt bolady. Sondyqtan da aýyl turǵyndary ózderinde zamanaýı densaýlyq saqtaý mekemesiniń paıda bolýyna, medısınalyq qyzmet kórsetý sapasynyń artýyna óte qýanyshty. Shilde aıynda aýyldyq okrýgtiń Qońyr aýylynda blokty-modýldi medısınalyq pýnkt iske qosyldy. О́tken jyly munda mektep jóndelip, 150 oryndyq jańa mádenıet úıi salyndy. Munyń bári aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa tikeleı áser etedi», deıdi Aqjar aýyldyq okrýginiń ákimi Eles Japarǵalıev.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Arman Janseńgirov atap ótkendeı, jergilikti bıýdjet esebinen aýyl turǵyndaryna kórsetiletin medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn arttyrý maqsatynda óńirde blokty-modýldi medısınalyq pýnktter salynyp jatyr.
«Alakól aýdanyna keletin bolsaq, ótken jyly Qarlyǵash, Baızerek, Yntaly aýyldarynda blokty-modýldi medısınalyq pýnktter ornatyldy. Bıyl osyndaı nysandar Bıbaqan, Arqarly, Qońyr aýyldarynda paıdalanýǵa berildi. Sondaı-aq Dostyq, Qabanbaı, Aqtúbek aýyldaryna 3 sanıtarlyq avtokólik satyp alyndy. Jyl sońyna deıin aýdandyq aýrýhana zamanaýı medısınalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etiledi. Budan basqa, 200 tósektik stasıonary bar ortalyq emhana qurylysyna jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr», deıdi A.Janseńgirov.
Keıingi eki jylda Alakól aýdanyna ınfraqurylymdyq, áleýmettik nysandardyń qurylysyna, sondaı-aq jobalaý jumystaryna oblystyq bıýdjetten 32,2 mlrd teńge bólindi.
Oblys ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, óńirdegi medısınalyq kadrlardyń tapshylyǵyn azaıtý maqsatynda bıyldan bastap kóterme aqy tólenedi. Endi óńirge kelgen dárigerler aýyldyq jerde jumys isteıtin bolsa, 10 mln teńgeden, qalada jumys istegen jaǵdaıda 5 mln teńgeden alady. Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń habarlaýynsha, ótken jyly óńirde dárigerlik kadrlardyń tapshylyǵy 8%-ǵa tómendegen.
«Oblys ákimi Beıbit Isabaevtyń bastamasymen oblysymyzǵa kásibı medısınalyq kadrlardy tartýǵa birjolǵy kóterme aqy tóleý týraly sheshim qabyldandy. Bıyl osy maqsatqa 595 mln teńge bólindi. Osy kezeńde aýyldyq jerlerge kelgen 9 dárigerge 10 mln teńgeden, al qalaǵa kelgen 16 dárigerge 5 mln teńgeden tólendi. Bıylǵy shildeden qazanǵa deıin jumysqa qabyldanǵan taǵy 45 dárigerge jyl sońyna deıin kótermeaqy tóleýdi josparlap otyrmyz. Bul qoldaýdy 3 aılyq synaq merziminen sátti ótken jaǵdaıda alýǵa bolady. О́ńirdiń medısınalyq mekemesinde 5 jyl jumys isteý qajet. Qazirde bizge 186 maman jetispeıdi, jyl sońyna deıin olardyń sany azaıady. Sol turǵyda bul máseleni sheshýde birjolǵy kótermeaqy tóleý – jaqsy demeý», deıdi A.Janseńgirov.
Aıta keteıik, jyl saıyn oblysqa 80-ge jýyq jas maman keledi. Solardyń biri – 17 jyldyq eńbek ótili bar hırýrg Nurmuhamed Baıjanov, ol Qabanbaı aýylyndaǵy Alakól aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń bólimshesine jumysqa turǵan. Aýyldyq aýrýhanaǵa 6 aı buryn kelip, qoldaý retinde 10 mln teńge kóleminde kóterme aqy alǵan. Jergilikti ákimdik otbasyn qajetti turǵyn úımen qamtamasyz etti.
«Jumys ońaı emes, kishigirim jaraqattardy qospaǵanda, kúnine 2-3 kúrdeli operasııa jasalady. Biraq biz, dárigerler, bul joldy ózimiz tańdadyq. Basty mindetimiz – naýqas jandarǵa kómektesý. Adamdar aýyr jaraqatpen túsken kúrdeli jaǵdaılar da boldy, ondaı sátte mınýttyń ózi mańyzdy. Barlyq jaýapkershilikti ózińe alasyń. Mende 4 sertıfıkat bar. О́zim jalpy eresek, jalpy balalar hırýrgimin, balalar travmatologimin, balalar ortopedimin, balalar ýrologimin. Sondyqtan emshektegi sábılerge deıin túrli operasııa jasaı alamyn. Bólimde laparoskop apparaty barlyǵy qýantady, bul kez kelgen aýrýhanalarda bola bermeıdi. Al zamanaýı medısınalyq jabdyqty paıdalaný jumysty birneshe ese jeńildetedi, operasııadan keıin naýqastyń qalpyna kelý úderisin jedeldetedi», deıdi maman.
Alakól OAA dırektorynyń orynbasary Elmıra Serikovanyń aıtýynsha, 5 jańa maman – 2 hırýrg, 2 reanımatolog, 1 akýsher-gınekolog arnaıy baǵdarlama arqyly qabyldandy, olarǵa 10 mln teńgeden tólendi.
Sondaı-aq óńirde medısınalyq kadr tapshylyǵy problemasyn sheshýmen qatar, densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn damytýǵa qatysty túrli is-shara qabyldanyp jatyr. 2024 jyldyń sońyna deıin alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek nysandary 94 aýylda paıdalanýǵa beriledi, onyń ishinde: 3 – jańa qurylys, 27 – blokty-modýldi medısınalyq pýnkt, 59 – «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy sheńberinde, taǵy 5-eýi kúrdeli jóndeýden ótedi.
Aıta keteıik, oblysta qabyldanyp jatqan is-sharalar nátıjesinde 261 densaýlyq saqtaý nysanynyń 136-sy jańartylady, jańartý deńgeıi 52%-dy quraıdy.
Jetisý oblysy