• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 11 Qazan, 2024

Saz óneriniń sardary

170 ret
kórsetildi

Qazaq án ónerinde daryndy dırıjer, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Álı Alpysbaevtyń esimi erek. «Toıyń toıǵa ulassyn», «Dosym» sekildi el júregine qonystanǵan tańdaýly ánderi halyq jadynda máńgi qalmaq. Tipti shyǵarmalary shetel asyp, qazaq ónerin aspandatyp keledi. Oǵan dálel tuńǵysh ret ótken «Elge arnaý» halyqaralyq ánshi-vokalıster men jeke aspapta oryndaýshylar baıqaýy.

Qazaqstan kompozıtorlar oda­­ǵynyń 85 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan I halyqara­lyq «Elge arnaý» óner dodasyna qa­tysqan ónerpazdar tek avtordyń shyǵarmalaryn oryndady. Eki kúnge sozylǵan óner báıgesi el­diń erekshe yqylasyna ıe boldy. Sazgerliktiń azabyn tatyp, syry men syny ketpeıtin saz týyn­datýdyń mashaqatyna tózý – úlken mahabbattan týyndasa kerek. Osy jolǵa tutas ómirin arnap kele jat­qan óner ıesi saltanatty sharada halyqqa rızashylyǵyn jetkizdi.

«Jetisý jurtyna degen yqy­lasym sheksiz. Men sazgerlik, jal­py mýzyka ónerine tóteden kı­ligip, tosynnan qosylǵan jan emes­pin dep bilemin. Aq jórgek­ke ánmen oranyp, kúımen býylyp, talbesikte ana áldıin tyń­­dap óstim. Qulyndaı quldyrańdap ós­ken shaǵym búginge deıin kóz aldymnan ketken emes. Sol kezdegi aýylymnyń ájeleri salǵan tama­sha áýender áli de qulaǵymda júr. Sol sebepti, ónerge kezdeısoq kelmedim dep aıtýǵa tutastaı quqym bar», dedi Á.Alpysbaev.

Baıqaýǵa О́zbekstannyń halyq ártisi Farýh Sadykov, Qyrǵyz­stan­nyń halyq ártisi Tilek Naı­manbaev, Qazaqstannyń halyq ártisi Nurjamal Úsenbaeva, qazaq mýzyka óneriniń maıtalmandary Janat Shybyqbaev, Dúısen Orynbaı, Torǵyn Smaılova qazylyq etti. Olar júzge tarta qatysýshynyń ishinen úzdikterdi tańdady.

«Álı Demegenuly – I.Jan­súgirov atyndaǵy óner ordasyn basqarǵanda, ujymdy qanat­tan­dyryp qana qoımaı, talaı beleske bastaǵan basshy. Alpystan asqan el aǵasy baǵyndyrǵan asýlar­dyń ózi bir kitapqa arqaý bolarlyq­taı. Búginde M.Tólebaev atyn­daǵy fılarmonııanyń orkestrine dırıjerlik etip, keshegi Nurǵısa Tilendıev syndy tulǵalar salǵan sara joldyń sańlaǵy ekenin dá­lel­dep júr. Bul árıne, bir ǵana jetis­tigi», dedi N.Úsenbaeva.

Atalǵan óner dodasynda júl­deli orynǵa ıe bolǵan jeńim­paz­dardyń bárine qarjylaı syılyq berildi. Topty jarǵan túrki balalary ónerin ortaǵa salyp, jeti­sýlyqtardy bir jelpindirdi.

Jetisý óńirinde «Álı – áýen, Álı – jyr» atty án bar, osyǵan oraı kompozıtordyń artynan ergen ańyz da jeterlik. Ońtústik jaqqa barǵan kompozıtordyń «Dosym» degen tamasha ánin tyń­daǵan kásipker azamattyń biri avtorǵa jeńil avtokóligin syı­ǵa bergen eken. Munyń ózi án qana­tynda terbelgen azamattyń jo­marttyǵy bolsa, tyńdarmandy son­daı kúıge bólegen týyndyny ómirge ákelgen sazgerdiń talantyna jasalǵan qurmet dep bilemiz.

Álı Alpysbaevtyń boıynda babadan qalǵan tektilik bary anyq. Oǵan dálel, árqashan mu­qym eldiń máńgilik murasyn jıi nası­hattaıtyndyǵynda. San márte konserttik saparmen Qytaı, Túrkııa, Polsha, Úndis­tan, Bolgarııa jáne Reseıdiń iri qala­larynda bolyp, kóptegen halyq­aralyq mýzykalyq forým men fes­tıvalderge qatysty. Sony­men qatar dırıjer-kompozıtor retinde otandyq iri sahnalarda óziniń ónerin san márte moıyndatyp, tyńdarmandaryn súısin­dirip keledi. О́ziniń aıtýynsha, júz­degen ánniń, áldeneshe iri kúı-poema­lardyń jáne dombyraǵa arnap jazylǵan 3 bólimdi konserttiń avtory. Teatrda sahnalanǵan 10-ǵa jýyq qoıylymǵa mýzyka jazyp, ánderi men shyǵarmalary­nan quralǵan «Aýyldaǵy toı», «Ánim­di sizge arnadym» atty jı­naq­­tary jaryq kórgen. Bul erteńge ańyz bolar bir adamnyń shyǵarma­shy­lyq áleýetiniń kórset­kishi, esi­min áıgilep turatyn d­arynnyń ǵumyrnamasy.

 

Jetisý oblysy