Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda bıylǵy 9 aıdaǵy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysy, respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylý barysy men vegetasııalyq kezeńniń ótý qorytyndylary qaraldy.
Otyrysta Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Nurlan Baıbazarov, Qarjy mınıstri Mádı Takıev, sondaı-aq Ulttyq bankiniń tóraǵasy Tımýr Súleımenov baıandama jasady. Salalyq dınamıka, ınvestısııa tartý baǵytynda josparly kórsetkishterden artta qalǵan birqatar óńir ákimderi tyńdaldy.
Ulttyq ekonomıka mınıstriniń deregine súıensek, bıylǵy 9 aıda IJО́ ósimi 4%-ǵa jetti. Bul kórsetkish negizinen aýyl sharýashylyǵy (+11,4%), qurylys (+10,1%), saýda (+6,3%), óńdeý ónerkásibi (+4,8%) salalarynda bolǵan. Atalǵan kezeńde munaı óndirý kólemi tómendep ketti.
Premer-mınıstr munaıdan tys sektorlardyń esebinen ekonomıkanyń ósýi Memleket basshysy qoıǵan mindetterge sáıkes ekonomıkany ártaraptandyrý sharalarynyń jalǵasyp jatqanyn kórsetetinin atap ótti.
Ákimdikter men mınıstrlikterdiń maqsatty ekonomıkalyq kórsetkishterge qol jetkizýdegi belsendi jumysynyń mańyzdylyǵy atap ótildi. Búgingi tańda negizgi parametrler boıynsha Almaty, Qaraǵandy, Qyzylorda, Pavlodar, Túrkistan, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda, Astana men Shymkent qalalarynda turaqty ósimge qol jetkizildi. Eń tómen kórsetkishter Atyraý, Mańǵystaý, Jambyl, Batys Qazaqstan, Aqmola oblystarynda tirkeldi.
«Artta qalǵan salalardy jedeldetýge qajetti sharalardy der kezinde qabyldap, kúndelikti monıtorıng júrgizý kerek. Ákimdikter óńdeý ónerkásibin qoldaýǵa, sondaı-aq qurylys pen saýdany yntalandyrýǵa basa nazar aýdarýy qajet. Munda úlken rezervter bar», dep atap ótti O.Bektenov.
Otyrysta negizgi kapıtalǵa ınvestısııa tartý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha 11 óńir josparly kórsetkishterge qol jetkizbegen.
«Salalyq mınıstrlikter men ákimdikter ónimdi satý naryqtary men eksporttyq taýarlardy keńeıtý úshin kásipkerlerge turaqty túrde qoldaý kórsetýge tıis. О́ndiristerdi elimizge kóshirý úshin sheteldik kásiporyndardy izdep taýyp, osynda ornalasqan óndiristerde lokalızasııany arttyrýǵa járdemdesý kerek. Jyldyń sońyna deıin negizgi kapıtalǵa salynatyn ınvestısııalar boıynsha nysanaly ındıkatordyń oryndalýyn qamtamasyz etý qajet. Bárińizge osyndaı mindet qoıyp otyrmyn», dep tapsyrǵan O.Bektenov, óńdeý sektory, agroónerkásip, kólik, logıstıka, sondaı-aq sýmen, elektrmen jabdyqtaý salalaryn erekshe nazarǵa alý kerektigin atap ótti. Syrtqy ister mınıstrligine ınvestısııa tartý jumysyn kúsheıtip, onyń nátıjesi men problemalyq máselelerdi Investısııalyq shtab otyrystaryna aı saıyn usynyp otyrýy mindet etip qoıyldy.
Inflıasııa deńgeıin baqylaý men tómendetýge baǵyttalǵan is-sharalar josparyn oryndaý sheńberinde Premer-mınıstr óńir ákimderine áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasyn turaqtandyrý jumysyn jalǵastyrýdy tapsyrdy. Qyrkúıek aıynda ınflıasııa 8,3%-ǵa deıin baıaýlady.
Basym mindetterdiń biri otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý men jergilikti qamtý úlesin arttyrý bolyp qala bermek. Premer-mınıstr áleýeti joǵary shaǵyn, orta kásiporyndardy qoljetimdi qarajatpen qamtý qajettigin aıtty. Sonymen qatar О́nerkásip, Qarjy, Ulttyq ekonomıka mınıstrlikteri «Atameken» palatasymen birlesip, otandyq taýarlardy qoldanýdyń tıimdi monıtorıngin qamtamasyz etýi qajet.
Qarajatty ıgerý boıynsha bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshilerine qarjylyq tártipti kúsheıtý tapsyryldy.
«Memlekettik pen jergilikti atqarýshy organdar osy jyldyń sońyna deıin barlyq resýrstardy ekonomıkanyń sapaly ósýine jumyldyrýy kerek. Qazirgi jaǵdaıda bul ońaı sharýa emes. Sondyqtan osy baǵyttaǵy kúsh-jigerdi eseleı túsý qajet. Ol úshin mınıstrlikter men óńirler úılesimdi ári tıimdi jumys isteýge tıis», dep atap ótti O.Bektenov.
Sonymen qatar Úkimet otyrysynda vegetasııalyq kezeńniń ótý qorytyndylary jóninde Sý resýrstary jáne ırrıgasııa, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrleriniń, birqatar óńir ákimderiniń baıandamalary tyńdaldy.
Elimizde bıyl atalǵan kezeńde sý tapshylyǵy bolǵan joq. Dıqandar egin shyǵynynsyz, tolyq kólemde egindik sýmen qamtamasyz etildi. Ońtústik aımaqtarǵa turaqty sýarý úshin 10,9 tekshe km sý berildi. Jalpy kólemi 1,5 mln gektardan astam sýarmaly jerlerde sharýalar dándi, maıly daqyldar, jemshóp, baqsha daqyldaryn, maqta, kartop, kúrish, kókónister, qant qyzylshasyn ósirdi. Onyń ishinde 397,3 myń gektar alqapta sý únemdeý tehnologııalary paıdalanyldy.
«Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda ekonomıka salalarynda, ásirese aýyl sharýashylyǵynda sý únemdeý tehnologııasyn keńinen qoldaný kerektigin atap ótti. Elimizde sý qory kóp emes. Sondyqtan ony barynsha únemdep jumsap, halyqty ǵana emes, birinshi kezekte bıznesti soǵan yntalandyryp otyrý kerek. О́ńirler sý únemdeý tehnologııalary bar egis alqaptaryn ulǵaıtý jónindegi ındıkatorlarǵa qol jetkizýge tıis», dep atap ótti Premer-mınıstr.
Sondaı-aq sý únemdeý tehnologııalaryn engizý josparynan edáýir artta qalǵan aımaqtar ataldy. Máselen, Jambyl, Qaraǵandy jáne Atyraý oblystarynyń bekitilgen ındıkatorlary tómendetip jiberdi. Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan jáne Jetisý oblystary jospardy oryndaı almady. Atalǵan óńirlerdiń ákimdikterine kórsetkishterdi qaıta qarap, tıisti sharalar qabyldaý tapsyryldy. Sýarý tıimdiligin arttyrý arqyly belgilengen jospar artyǵymen oryndalǵan Qyzylorda oblysy oń mysal retinde keltirilgen. Bul tájirıbeni basqa óńirlerde, ásirese elimizdiń ońtústiginde qoldaný kerek, dep atap ótti O.Bektenov. Sondyqtan sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanyp, sýdy kóp qajet etetin daqyldar aýmaǵyn ońtaılandyrý boıynsha sharalar qabyldaǵan jón.
Premer-mınıstr vegetasııalyq kezeńde kórshi eldermen sapaly kelissózder júrgizýdiń mańyzy zor ekenin atap ótip, memlekettik organdar men shekaralas óńir ákimdikterine turaqty baqylaýda ustaýdy tapsyrdy. Sý resýrstary jáne ırrıgasııa men Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi sý qoımalaryn toltyra otyryp, sýarý kezeńinde sýdyń ysyrap bolýyn azaıtý arqyly kelesi vegetasııalyq kezeńniń bastalýyna sapaly daıyndyq júrgizýi qajet.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi múmkindiginshe qysqa merzimde Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligimen eginshilerge sý berý qyzmetteriniń qunyn sýbsıdııalaý men sý únemdeý tehnologııalaryn ınvestısııalaý kezinde shyǵyndardy óteý fýnksııalaryn da bekitip bergeni jón.
Sý únemdeý tehnologııalaryn yntalandyrýdyń jańa tetikterin ázirleý mańyzdy. Aýyl sharýashylyǵy men Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrlikterine tıisti tapsyrma berildi. Memlekettik organdardyń mindeti – sý únemdeý tehnologııalaryn qoldana otyryp, sýarmaly alqaptardy jyl saıyn 150 myń gektarǵa deıin ulǵaıtý.