Ulytaý oblysynda «Bir aýyl – bir ónim» baǵdarlamasynyń jeńimpazdary anyqtaldy. Brend komıteti komıssııasynyń músheleri fınalǵa ótken ondyqtyń ishinen úsh úzdikti tańdady. Kezinde Japon elinde oılap tabylǵan bul joba keıingi jyldary elimizde de qanatyn keńge jaıyp keledi. О́ńirlerdi damytý, ásirese, aýyldy jerlerdegi kásip kózin kóbeıtý maqsatyn kózdeıtin jobanyń oblys ekonomıkasyn kóterýge tıgizetin úlesi de artyp kele jatqany baıqalady. О́ıtkeni oblysta jyl saıyn baǵdarlama boıynsha ótetin baıqaýǵa qatysýshylar qatary kóbeıe tústi. Brend komıteti tańdaý jasaǵan oblystaǵy úsh úzdik shyqqan kimder?
Olardyń biri Anar Qurmanova «Saıajan» jeke kásipkerligine jetekshilik jasaıdy. Anar negizgi mamandyǵy boıynsha Qaraǵandy qalasy mektepterinde muǵalim bolyp, qazaq tili men ádebıeti páninen sabaq berdi. Aılyqtyń shaılyqqa jetpeıtini ony kásipker bolýǵa májbúr etti dese de artyǵy joq. Ol Jańaarqa aýdanyndaǵy Aqtúbek aýylynan Astanaǵa sút, qymyz satýǵa shyqty. Qyzyl irimshik, qurt qaınatatyn boldy. Keıin ol kásibin odan ári keńeıte tústi. Aqtóbe jaqqa qonaqqa barǵany mundaı jaqsy bolar ma? Sol saparynda Anar talqannan jasalǵan jenttiń dámin tatyp, aýzynyń sýy qurydy. «О́zim ǵana kórip qaıtqanym bolmas» degen ol sol saparynda jent jasaýdyń jolyn úırenip aldy. Mine, sodan beri sút ónimderine qosa jent te jasaıdy.
– Men baǵany shekten tys qymbattatpaǵandy jón sanaımyn. О́ıtkeni ónimniń tezirek ótkeni kerek. Al, «Bir aýyl – bir ónim» degen baǵdarlama aýyldaǵy biraz aǵaıyndy qozǵalysqa túsirdi. О́zimiz ónim óndirmeı, ekonomıkany órge súıreý múmkin emes desek, árqaısymyz soǵan tamshydaı bolsa da úlesimizdi qosa bilýimiz kerek – deıdi Anar.
Meıirhan Igenov te oblystyń Jańaarqa aýdanynda turady. Onyń jeke kásiporny «Qasıet» dep atalady. Bul ataýdyń da ózindik máni bar. О́ıtkeni, Meıirhan úshin ulttyq qundylyqtardy qasterleý eń basty qasıet sanalady. Ol qaıystan qamshy órýdi kásipke aınaldyryp otyr.
Kezinde úlkenderdiń biri «Qaraǵym, biz ketemiz, sonda isimizdi sender jalǵamaǵanda, kim jalǵaıdy? Ál-qýatymyz bar kezde bilgenimizdi úıretip keteıik» dep janyna shaqyrǵan edi. Sóıtip, qamshy órýdiń qyr-syryn úıretken bolatyn. Qolynyń da ebi bolǵasyn ba, ol qamshy órýdi tez ıgerip aldy. Naryq talabyna sáıkes qamshy da kásipke aınaldy. Qazir Meıirhan Igenovke óz elimizden ǵana emes, shetelderden de tapsyrystar túsip jatady eken. О́ıtkeni onyń qolynan shyqqan árbir qamshy bir-birine uqsamaıdy. О́rimi óz aldyna, sabyn órnekteýge kelgende de Meıirhannyń shyǵarmashylyq izdenisi keremet.
– Bir qamshyny jasap shyǵýǵa kemi bir apta ýaqyt ketedi. Qamshy – qolǵa ustaı salatyn jaı ǵana múlik emes. Bul – ata-babamyzdan qalǵan ulttyq qundylyqtarymyzdyń biri. Sondyqtan, qamshy istegende onyń ádemi, tartymdy, ustaýǵa da yńǵaıly bolmaǵyn eskeremin, degen Meıirhan kesheden búginge jetken ulttyq qolónerdi, zergerlikti, ismerlikti erteńgi urpaqtyń qolyna tabystap ketýdi óziniń paryzy sanaıtynyn da jasyrmaıdy.
Jeseń tisińe , jemeseń túsińe kiretin jaryqtyq jylqynyń etin buqtyrǵandy buryn estı qoımaǵan edik. «Bir aýyl – bir ónim» baǵdarlamasynyń arqasynda muny da kórdik. Baıqaýǵa buqtyrylǵan jylqy etin alyp kelgen Marhabbat Jaraspaeva bolyp shyqty.
– Birde ákem «merekelik dastarqannyń úlken dámin ózim daıyndaımyn» dedi. Qazaqta etten artyq úlken dám bola ma? Ol dámdi ákem qalaı daıyndaıdy? Sonda qazanǵa etti ózi salyp, qamyryn ıelep júre me? Alǵashynda eshqaısymyz eshteńe túsinbedik. Sóıtsek, ákemiz jańa soıylǵan jabaǵynyń etin aldy da, 3-4 sm qalyńdyqta kesip, tuz-buryshyn, basqa dámdáýishterin qosyp, buqtyryp qoıdy. Sodan soń shyny ydysqa, ıaǵnı bankige salyp, sý toly kástrólde birneshe saǵat qaınatty. О́z shyrynyna pisken etimiz burynǵy jep júrgen etimizden de áldeqaıda dámdi boldy. Mine, sodan bastap halyqqa jylqy etin buqtyrý arqyly daıyndap, usyna bastadyq, deıdi Marhabbat Alııarqyzy.
Ulytaý jaǵynyń eti onsyz da dámdi bolyp keledi. О́ıtkeni, bul óńirde jýsannyń birneshe túri ósedi. Al jýsanǵa jaıylǵan maldyń eti óte dámdi. Sol dámdi etti odan ári dámdirek etip usyný, ázirge kásipker Marhabbattyń ǵana qolynan kelip tur.
– Biz oblysta «Bir aýyl – bir ónim» baıqaýyn birneshe kezeńnen ótkizdik. Aqyrynda eń ozyq degen ondyqtyń arasynan úzdik úsheýin anyqtadyq. Olar aldaǵy ýaqytta respýblıkalyq baıqaýda bizdiń oblystyń namysyn qorǵaıtyn bolady, –deıdi Ulytaý oblysy «Atameken» Kásipkerler palatasynyń dırektory Gúlmıra Qajenova.
Aýyl adamdaryn kásipkerlikke tartý arqyly jumyssyzdyqty joıýǵa da, eldiń jaǵdaıyn jaqsartýǵa da bolady. Buǵan «Bir aýyl – bir ónim» baǵdarlamasy aıasynda sharýalaryn jolǵa qoıa bastaǵan jekelegen adamdardyń tirlikteri dálel.
Ulytaý oblysy