Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev agroónerkásip keshenin odan ári damytý men azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jumystaryna basymdyq berýdi tapsyrǵan edi. Bıyl astyqty aımaǵymyzdaǵy egin orý naýqany tabysty júrgizildi. Oblys boıynsha 909,3 myń gektar alqaptan ortasha túsimi gektaryna 15 sentnerden 1,3 mln tonnadan asa astyq jınaldy. Bul – óńirdegi óte joǵary kórsetkish.
Prezıdent «Ádiletti Qazaqstan: zań men tártip, ekonomıkalyq ósim, qoǵamdyq optımızm» atty Joldaýynda «Bıyl egis naýqanyna eki ese kóp qarajat bólindi. Alaıda agroónerkásipke bólinetin búkil aqshanyń 70 paıyzy – memleket qarjysy. Atalǵan salaǵa kommersııalyq bankterdiń qarajatyn da tartý qajet. Dıqandarǵa ósimi az nesıe berý úshin memlekettik qarjy ınstıtýttaryn sýbsıdııalaý sharalary qolǵa alyndy. Bankterge qatysty osyndaı tájirıbeni qoldaný kerek», dep edi.
Bıyl Úkimet kóktemgi egis pen astyq jınaý naýqanyn ońtaıly júrgizýge qajetti jaǵdaıdyń barlyǵyn jasady. Salany jeńildikpen qarjylandyrý kólemi birinshi ret 3 esege ulǵaıtylyp, rekordtyq kórsetkishke, ıaǵnı, 580 mlrd teńgege jetkizildi. Bul qarajat dıqandardy tikeleı nesıelendirýge, paıyzdyq mólsherlemeni tómendetýge jáne forvardtyq satyp alýǵa jumsaldy.
Jalpy, agrobızneske memleket tarapynan tuqym men tyńaıtqysh satyp alýdan bastap, eksporttyq qoldaýǵa deıingi barlyq kezeńde jan-jaqty kómek kórsetiledi. Agrosharýashylyqtardy qomaqty qoldaýdyń nátıjesinde tek egin emes, kartop jınaý jumystarynda da kósheli kórsetkishter bar. Sharýashylyq qurylymdary 11,3 myń gektar alqaptan 299 myń tonnaǵa jýyq ónim aldy. Aımaqtyń ishki qajettiligi artyq mólshermen qamtyldy.
– Buǵan, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn der kezinde daıyndaý, janar-jaǵarmaı materıaldarymen qamtamasyz etý jáne memlekettik qoldaý negizinde ýaqtyly uıymdastyrylǵan daıyndyq is-sharalary yqpalyn tıgizip, 9 aıdyń qorytyndysyna sáıkes aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimi óndirisiniń naqty kólem ındeksi 116,7 paıyzdy qurady, – deıdi oblystyq Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Saıat Mýsın.
Bıyl egin orý naýqanyna 2 021 astyq, 68 kartop kombaıny jáne 74 kartop qazǵysh tehnıka, sonymen birge 3 500-den astam tehnıka qyrman jumysyna qatysty. Mıneraldy tyńaıtqyshtardyń quny úshin 81 aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerine 2 mlrd 113 mln teńge somasynda sýbsıdııa tólendi.
Astyq orýda, joǵary túsim kórsetkishine Abaı, Buqar jyraý, Nura jáne Osakarov aýdandarynyń sharýashylyqtary qol jetkizse, kartop túsiminiń joǵary kórsetkishine Nura, Shet jáne Osakarov aýdanyndaǵy sharýashylyqtar ıe bolyp otyr. 33,6 myń gektar alqaptan 23,4 myń tonna maıly daqyl jınaldy. Alynǵan sharýashylyq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan qoımalar kólemi de jetkilikti. Aımaǵymyzda kartop pen kókónisterdi saqtaý úshin syıymdylyǵy 340 myń tonnany quraıtyn 137 kartop-kókónis qoımasy bar.
– О́ńirimiz mundaı tabysqa alǵash ret kenelip tur. Toqsanynshy jyldardan beri asta-tók túsim túspep edi. Bul – áýeli óńirdegi dıqandardyń eseli eńbegi. Memleketimizdiń qoldaýy bolmasa mundaı mardymdy kórsetkishke qol jetpes te edi. Ásirese mıneraldy tyńaıtqyshtardy sýbsıdııalaý boıynsha kóp kómek kórdik. О́zderińiz bilesizder, osy jyl sharýalarǵa ońaı bolǵan joq. Dándi daqyldar túrli «syrqattarmen» betpe-bet keldi. Egin oraǵynyń sapasyna keri áserin tıgizdi. Osyǵan qaramastan kóńil kónshiter kórsetkishke qol jetkizdik. Sáıkesinshe, oraq naýqanyn tolyǵymen abyroımen aıaqtadyq. Sharýashylyǵymyz qurylǵaly alǵash ret biz 65 myń tonnadan asa dándi daqyl, myń tonna maıly daqyl, 27 myń tonna kartop jınadyq. Sharýashylyǵymyz tyńaıǵan jerlerdi ıgergen kezden bastap dándi daqyldarmen aınalysyp kele jatqan bolsa, kartop ósirýdi tek toǵyzynshy jyl ıgerip kelemiz. Bul – bizdiń barlyq bilimi men daǵdysyn osy nátıjelerge qol jetkizýge jumsaǵan fermerlerimizdiń eńbegi. Respýblıka kóleminde óte jaqsy ónim aldyq, úshinshi klass astyǵymyz 40 paıyzdan asady. Sondyqtan kásibı merekemiz qarsańynda aýyl eńbekkerleriniń mereıi tası túsedi degen senimdemiz, – deıdi «Shahter» JShS dırektory Georgıı Prokop.
«Shans» JShS basshysy Igor Jabıak tolassyz jaýǵan jańbyr yrysymyzdy eselep, nesibemizdi molaıtty deıdi.
– Jaýyn-shashynnyń paıdasy mol boldy. Keıingi jyldardaǵy qýańshylyqtan soń qaryzdanyp-qaýǵalanyp qalǵan sharýalar qaýymy jıǵan ónimin ótkizip, eńselerin bir tikteıtin boldy. Osylaısha, agroónerkásip kesheni tutasymen kúsh alǵany erekshe qýanysh. Endigi sharýa – ónimdi tereń óńdeý. Osy baǵytta da mejeli nátıjege qol jetkizsek, – deıdi «Shans» sharýa qojalyǵynyń basshysy Igor Jabıak.
Búginde sharýashylyqtar tarapynan kúzgi tyńaıtqyshtar alýǵa sharttar jasalyp jatyr. Egin jınaý jumysyn júrgizýmen astyqty keptirýge bólingen 15 myń tonna arzandatylǵan dızel otynyn tasyp alý kestege sáıkes júrgizilip, sharýashylyqtarǵa lıtri 245 teńgeden bosatylyp jatyr. Qazirdiń ózinde 13 700 tonna dızel otyny tasylyp alyndy. Astyqty keptirýge taǵy 1 031 tonna bólindi.
Dıqandar kelesi jyldyń qamyna da kirisip ketken. Astyq alqabynda dándi daqyldar jáne kartop tuqymdarynyń qajetti kólemi tolyǵymen qamtyldy. О́simdik sharýashylyǵy salasyn memlekettik qoldaý sheńberinde shamamen 5 mlrd teńge somasynda sýbsıdııa tólendi.
– Buǵan qosa, kóktemgi egis pen egin jınaý jumysyn júrgizýge «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly 17,2 mlrd teńge somasyna 567 sharýashylyqty qarjylandyrdy. Jyl basynan agroónerkásip kesheni salasyna 21,4 mlrd teńge somasyna nemese 111,0 paıyz ınvestısııa tartyldy. 9 aıda aýyl sharýashylyǵy salasyn memlekettik qoldaý aıasynda, 2 491 sharýashylyq qurylymyna 16,3 mlrd teńge somasynda sýbsıdııa tólendi, – deıdi basqarma basshysy.
Sóıtip, bıyl Qaraǵandy oblysynyń aýyl sharýashylyǵynda rekord ornady. Aımaq agrarshylary eginge tóngen qaýipke qaramastan, astyq pen kartop jınaý boıynsha joǵary kórsetkishterge qol jetkizdi. Bul jetistik aımaǵymyzdaǵy agrosalasynyń aıtarlyqtaı damyp jatqanyn aıqyndaıdy.
Qaraǵandy oblysy