Tamaqtaný sektoryndaǵy salalyq birlestikterdiń otandyq naryqty ımporttyq azyq-túlik ónimderiniń ekspansııasynan qorǵaý týraly usynystary naqty zańǵa aınalǵaly tur. Memleket tarapynan mundaı qorǵaý, qamqorlyqty saladaǵy otandyq kásipkerler asyǵa kútip júr.
Kásipkerlerdiń máselege qatysty usynys-pikirleri «QR-nyń keıbir zańnamalyq aktilerine tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» jáne «Veterınarııa týraly» zańdardyń jańa redaksııasynda eskeriledi.
Sheshim bir jarym jyl kóleminde júrgizilgen aýqymdy jumystyń oń nátıjesi ekeni anyq. Osy ýaqyt ishinde salalyq birlestik ókilderi memlekettik organdarmen, sarapshy mamandarmen, barlyq múddeli tulǵalarmen birqatar kezdesý uıymdastyryp, talqy jasaǵan edi. Nátıjesinde, Parlamentarızm ınstıtýty sarapshylarymen jáne Májilistiń Agroónerkásiptik keshen komıtetiniń qoldaýymen otandyq azyq-túlik ónimderin óndirýshilerdi qorǵaýǵa, óz ónimderin saýdalaýy úshin qolaıly jaǵdaı týdyrýǵa múmkindik beretin saýda áreketterin retteý máseleleri boıynsha 30-dan astam túzetý men usynystan turatyn blok jasaqtaldy. Túzetýdiń negizgi bóligin Májilis depýtaty Murat Ábenov usynǵan «QR-nyń keıbir zańnamalyq aktilerine tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyna engizý josparlandy.
«Bul dúken sóresindegi otandyq ónimdi yǵystyryp, tutynýshy tańdaýyn túgel jaýlap alatyn ımport azyq-túliktermen teń dárejede básekege túsý úshin ádiletti sharttyń jasaqtalýyna túrtki bolatyn, otandyq óndirýshiler eńbegin qorǵaıtyn asa mańyzdy qadam dep bilemin. Otandyq kásipkerler osy zań jobasyn depýtattar da biraýyzdan qoldaıdy dep úmittenedi. Geosaıası ahýaldy eskersek, búginde memleket úshin ımporttyq ónimderge degen memleket pen tutynýshy baǵynyshtylyǵyn azaıtý asa mańyzdy ekeni sózsiz», dedi «Qazaqstannyń sút odaǵynyń» basshysy Vladımır Kojevnıkov.
Tamaqtaný sektory ókilderiniń aıtýynsha, otandyq ónimderdi bólshektep satý, ásirese saýda júıesinde óte tómen deńgeıde. О́ıtkeni saýda kásiporyndaryna arzandatyp beriletin, kóp rette baǵasy otandyq ónim baǵalarynan tómen bolatyn sheteldik azyq-túlik ónimderin satý áldeqaıda tıimdi. Kórshi elderde azyq-túlik ónerkásibine memleket tarapynan aıtarlyqtaı qoldaý kórsetiledi. Sondyqtan otandyq ónimder ımporttyq ónimdermen salystyrǵanda óndirý mezetiniń ózinde artyqshylyqtarǵa ıe bolady. Buǵan qosa, kóp rette ımport azyq-túlikterdiń sapasy syn kótermeıdi.
«Salalyq birlestik usynysyn jumys tobynda qarastyryp, olardy «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» zańǵa engizdik. Bul túzetýler otandyq óndirýshilerdiń ǵana emes, tutynýshylar quqyǵyn da qorǵaýǵa arnalǵan», dedi depýtat Nurjan Áshimbetov.
Azyq-túlik sektorynyń salalyq birlestikteri men olarǵa qatysýshylardyń otandyq bólshek saýda sórelerindegi ımport pen otandyq ónimderdiń araqatynasyna qatysty baǵalary resmı derekterden aıtarlyqtaı erekshelenedi. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi málimetine qarasaq, shekaralyq aımaqtardaǵy jekelegen kategorııalar boıynsha otandyq óndiristik azyq-túlik ónimderiniń úlesi – 80–90%. Keı ónimder boıynsha tipti 100%-dy quraıdy. Salalyq birlestik ókilderi naryqtaǵy jaǵdaıdy tolyqqandy sıpattaýǵa qaýqarsyz, degenmen óz segmentterindegi jaı-kúıdi, máselen, qus eti, sút ónimderi, shujyq ónimderi jáne sol sekildi taǵam túrleri boıynsha shynaıy kórsetkishter resmı aqparattarmen múldem sáıkes kelmeıtinin alǵa tartady. Muny kez kelgen sýpermarketke kirip, sórelerdegi ónimderdi zertteý arqyly da ońaı túsinýge bolady. Onyń ústine, dál osy resmı derekterge sáıkes 2023 jyly elimiz eksporttalatyn azyq-túlikten eki ese kóp azyq-túlik ımporttaǵan.