Jasandy qarjyger

«Finflow»

Joba jetekshisi Dáýlet Aıtmaqanov Ońtústik Koreıadaǵy «SolBridge» halyq­aralyq bıznes ýnıversıteti, «Halyq­ara­lyq qarjy» mamandyǵynda bilim alǵan. Keıin «Corporate Finance Institute» kýr­synda bilimin shyńdap, 2023 jyly «Finflow.pro» jobasyn bastaǵan. Star­tap­tyń negizgi ereksheligi – birneshe sekýnd ishinde qarjylyq modelder qura alady, boljamdar men zertteýler ja­saıdy, kompanııanyń bolashaqtaǵy qar­qyny týraly jik­tep, túsindirip, jos­par quryp bere­di. Osylaısha, kásipker bız­ne­si­niń qazirgi jaǵdaıyn aıqyn kóredi.

«Biz NLP-modelder provaı­der­le­rimen kóptegen tájirı­be jasadyq, sonyń ishinde «ChatGPT», «Lama», «Gemini», «Claude» jáne «Perplexity» model­­derin qarastyrdyq. Nátı­jesinde, qarajatqa qatysty derektermen jumys isteı alatyn, qarjylyq logıkany túsinetin ári matematıkalyq esepterdi sheshe alatyn eń jaqsy provaıder «Antropic» kompanııasynyń «Claude» modeli ekenin anyqtadyq. О́ıtkeni bul júıe boljamdar jasaıdy ári kásipkerdiń 50-den astam qarjylyq suraǵyna ja­ýap beredi. Mysaly, «Maǵan ótken toqsannyń paıda men shyǵyn esebin jasa» nemese «Kelesi aıda eki menedjerdi jumysqa alýǵa bola ma?» degen saýaldarǵa naqty usynysyn aıtady. Basqa modelder kóbine mátin­men, grafıkamen jumys isteýge baǵyttalǵan, sol sebepti qarjylyq modelderde qatelik jiberedi», deıdi D.Aıtmaqanov.

«Finflow» jobasy elimizden bólek, Qyrǵyzstan, Sıngapýr jáne Germa­nııada suranysqa ıe. Naqtyraq aıtsaq, jasandy qarjygerge 40 kompanııa turaqty júginedi. Sebebi bul júıe naqty formýla men algorıtmge negizdelgendikten, «ChatGPT» sekildi jalǵan derekke boı aldyrmaıdy.

«Shaǵyn bıznes qarjy dırektoryn jaldaı almaıtyny belgili. Osy tusta býhgalter men qarjygerdi shatastyrmaý kerek. О́ıtkeni býhgalter ótken málimettermen jumys isteıdi. Al qarjyger bolashaqty boljap, kompanııanyń kóp tabys taýyp, qarajatty únemdeýin qamtamasyz etedi. Osy sebepti, 80% shaǵyn jáne orta bıznestiń «Finflow» platformasyna qajettiligi bar. Odan soń, biz tutynýshylardyń qarjylyq derekterin úshinshi tarapqa taratpaımyz. Bul –kompanııanyń eń mańyzdy sharty», deıdi joba jetekshisi.

«Beksar»

Birer jyl buryn Maqsat Bektibaev, Baýyrjan Sársembaev, Aıdyn Temekov elimizde jeke dúkender jelisin órkendetip júrgen. Úsh jigittiń máselesi bir bolatyn. Iаǵnı olar kiris, shyǵys jáne qaldyq taýar týraly aqparatty jınaqtaı almaıtyn edi. Kásipkerler túrli ádisti qoldanyp kórdi. Paıdaǵa jaraıtynyn tappaǵan soń, aqyry qajet baǵdarlamany ózderi jasap shyǵardy. Joba «Beksar» dep atalady. Ol saýda núktesiniń derekterin tolyq sıfrlandyryp, barlyq qajetti aqparat­ty noýtbýk nemese telefonda jınaýǵa kómektesedi. Startaptyń bul qyzmeti elimizdegi 2,3 myńnan astam dúkende qoldanylady. Árıne, kompanııanyń negizin qalaýshylar bul jetistikpen toqtap qalmaq emes.

«Kez kelgen dúkenniń qyzmeti saý­da, kassa quraly, qaldyq taýar, jeńildik júıesi jáne t.b. mańyzdy zattardan quralady. Munyń bári bir qosymshada jınalyp, tetikti bir basqanda shyǵýy kerek. Iаǵnı kásipker árqaısysy bir-bir qyzmet usynatyn birneshe baǵdar­la­mamen basy aınalyp otyrmaýy qajet. Tipti qarapaıym tilde aıtsam, «Beksar» sizdiń dúkendi tolyqtaı sıfrlandyrýǵa kómek­tesedi. Buryn qalaı edi? Kásipker dápter nemese «Excel» kestesin ashyp, saýdanyń bárin soǵan jazatyn. Sosyn qolymen sanaıtyn. Mundaı ádispen dúkende qansha taýar qalǵanyn bilý múmkin emes. Al bizdiń baǵ­dar­lama bul dápterdi kásipkerdiń noýt­býk, planshet nemese telefonyna kóshi­rip, eseptiń bárin dál osy sátte júrgizýge múm­kindik beredi», deıdi A.Temekov.

Maqsat Bektibaevtyń aıtýynsha, «Beksar»-men buryn-sońdy jumys istegen tutynýshylardyń 76%-y áli kúnge deıin atalǵan baǵ­dar­­lamalyq quraldy qolda­nyp­ keledi.

«Shaǵyn jáne orta bıznes ókilderiniń kóbi qansha jumsaıtynyn biledi. Biraq naqty qansha tabys tabatynyn biletinder neken-saıaq. Al birneshe dúkeniń bolsa ári bul suraqqa naqty jaýap bere almasań, kásibińniń bolashaǵy bulyńǵyr degen sóz. Kásipker bir kúni shyǵynǵa batyp jatyrmyn dep oılaıdy, al ekinshi kúni shottaǵy aqshany kórip, shúkir etedi. Bulaı bolmaýy kerek. Birde biz qoı­many sıfrlandyrýǵa keldik. «Bul jer­­degi taýardyń somasy qansha?» dep sura­dyq. Iesi 3 mıllıon teńgeden aspaı­dy dedi. Birneshe ýaqyttan keıin biz esebin ja­sap, qoımada ­­8 mıllıon teńge­niń taýa­ry jatqanyn kórsettik. Saý­da je­li­sin sıfrlandyrǵanda da osyn­daı jaǵ­daıǵa tap boldyq. Iesiniń esebi bo­ıyn­sha qoımada 200 mıllıon teńge­niń taýary bolǵan. Al túgendeý jumy­sy júr­gizilgennen keıin onyń quny 1 mıl­lıard teńge bolyp shyqty», deıdi M.Bektibaev.

«Kwaaka»

Qaraǵandylyq Nábı Murat­bek Nazarbaev ýnıver­sı­te­tinde oqyp júrgennen-aq jasandy ıntellekt múmkindigin meńgergen. Keıin osy qabiletin shyńdap, «Kwaaka» startap-qyzmetin iske qosty. Bul jobanyń ereksheligi – meıramhananyń kassalyq júıesin biriktiredi, sondaı-aq bızneske tapsyrys­tardy bir jerden basqarýdyń keshendi sheshimin usynady. Sonyń arqasynda birneshe akkaýntqa qajettilik bolmaıdy ári derekterdi qolmen engizip ýaqyt joǵaltpaısyz. Taǵy bir aıta keterligi, «Kwaaka» júıesi tapsyrystardy veb-saıt, saýda alańdary men jetkizý seriktesteri sekildi túrli onlaın platformadan qashyqta otyryp óńdeýge múmkindik beredi. Atalǵan qyzmet arqyly «Glovo», «Walt», «Chocofood» sekildi birneshe agregatordan onlaın tapsyrystar tikeleı tutynýshynyń «POS» júıesine jiberiledi. Ortasha esep­pen tapsyrystardy óńdeý úderisi 15 mınýtqa qysqarady. Nátıjesinde, qyz­met kórsetý sapasy da jaqsarady, óıt­keni adam qateliginiń yqtımaldylyǵy óte tómen.

«Kassırlermen, ákimshi­ler­men suhbat­tasyp, kópte­gen meıramhananyń kassa­lyq júıesinde bir izge túspegen úlken másele baryn bildim. Joba­­myzdyń ıdeıa­sy osylaı keldi. Shamamen 2022 jyldyń aqpanynda startap jumysyn bastadyq. Qazir «Kwaaka»-ǵa 500-ge jýyq meıramhana qosylǵan. Elimizden bólek, Armenııa men Ázerbaıjanda da bizben jumys isteýge múddeli iri seriktester bar», deıdi joba jetekshisi Nábı Muratbek.