«Almaty oblysynyń jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy» MM-si múgedektigi bar balalardy ońaltý qyzmetterimen qamtamasyz etý maqsatyndaǵy memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda «Aq jol-M» úkimettik emes uıymy arqyly tirek-qozǵalys apparaty buzylǵan, psıhonevrologııalyq patologııasy bar 70 balaǵa jeke ońaltý baǵdarlamasyna sáıkes kúndizgi kútim jasaıdy.
Ońaltý ortalyǵy memlekettik tapsyryspen keletin 70 baladan ózge, 100-den astam balaǵa qyzmet kórsetedi. Jyl basynan beri ınnovasııalyq tehnologııalarmen jabdyqtalǵan ortalyqta em alýshy balalardyń densaýlyǵy aıtarlyqtaı jaqsaryp, 40 shaqtysynyń aıaǵynan turyp, ózdiginen qadam basýy eńbek ujymy men ata-analardy zor qýanyshqa keneltti. Osyǵan oraı, tusaýkesý rásimi saltanatty túrde ótti.
Sharaǵa Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova, «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qorynyń tóraǵasy Bolat Jámishev, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Rýstam Isataev, oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bastyǵy Aıgúl Ahmetova, kásipker, mesenat Syrymbek Taý, «Nur-Múbárák» meshitiniń bas ımamy Qaırat Joldybaı, ata-analar qatysty.
«Aq jol-M» ortalyǵynyń quryltaıshysy Rýshangúl Toqtahýnova qonaqtarǵa barlyq kabınet pen emdeý úderisin tanystyrdy. Ortalyq 2014 jyldan beri qoǵamdyq qordyń qamqorlyǵy aıasynda jumys isteıdi, balalar men jasóspirimderge keshendi medısınalyq, psıhologııalyq, pedagogıkalyq ońaltý qyzmetterin kórsetedi. R.Toqtahýnova ortalyqtyń sońǵy jyldardaǵy jetistikterine toqtala kele, 2020 jyldyń qańtarynan bastap «Aq jol-M» qory Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń 58 balaǵa arnaýly qyzmetter kórsetýge memlekettik áleýmettik tapsyrys alatynyn atap ótti. Ortalyqtyń qamqorlyǵynda 500-den astam bala bar, on jyl ishinde elimizdiń ár óńirinen myńnan astam bala ońaltýdan ótken. Balalarǵa kórsetiletin medısınalyq, áleýmettik qyzmet halyqtyń qaıyrymdylyq kómegi arqyly qarjylandyrylady.
«Bul jerge kelmeı turǵanda balam óte ashýshań, kóppen aralasa almaıtyn edi, úıden oqıdy. Jasy 12-de. Osy ortalyq ashylǵaly beri onyń densaýlyǵynda aıtarlyqtaı oń ózgeris paıda boldy. Munda túrli em-shara qabyldaımyz. Qolóner terapııasyna kelgen saıyn túrli buıym jasaýdy úırenip júr. Búgin monshaq tastardan túzilgen qol sómkesin aıaqtap shyqty. Ortalyq ashyp, balalarymyzdyń aıaǵynan turýyna, qatarǵa qosylýyna jaǵdaı jasap bergen qamqorshy azamattarǵa alǵysymyz sheksiz. Munda naýqas balalarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Tamaqtary da toq», deıdi Talǵar aýdanynyń turǵyny Baıan Kárim.
Jyl basynda keńeıtilip iske qosylǵan ortalyq óte sırek kezdesetin zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtalǵan. Sodan bergi on aı ýaqyt aralyǵynda osynda emdelgen balalardyń jartysyna jýyǵynyń aıaǵynan turyp, qaz basqandaryna ortalyqtyń eńbek ujymymen qatar, ata-analar qatty qýandy. Sebebi aılap emes, jyldap tósekke tańylǵan, naýqasy aýyr balanyń qalqaıyp turyp, qadam basýy – tynymsyz eńbektiń nátıjesi.
«Aq jol-M» ortalyǵyndaǵy dástúrli tusaýkeser is-sharasy aýyl aqsaqaly Tynyshbek Dúısenbekovtiń aq batasymen bastaldy. «Nur-Múbárák» meshitiniń bas ımamy Qaırat Joldybaıuly: «Osynaý isti biz birneshe jyl buryn qolǵa alǵan edik. Bul – halyqtyń, eldiń járdemimen salynǵan ǵımarat. Bastapqyda osy jerde kishkentaı ǵana ǵımarat boldy. Biz otbasymyzben aı saıyn kómektesip turdyq. Keıinirek kásipker Syrym Taýmen birlesip, aqyldasa kele, halyqqa úndeý tastadyq. Ondaǵy maqsat – osyndaı taǵdyry bólek balalardy ósirip otyrǵan ata-analarǵa úmit syılaý, olarǵa járdemdesý. О́ıtkeni otbasynda naýqas bir bala bolsa, ol úlken qasiret ekenin túsinýimiz kerek. Ony emdetý ońaıǵa soqpaıdy. Qaıda aparyp emdeterin, ne isterin bilmeı daǵdaratyn ata-anaǵa qolushyn berý – azamattyq boryshymyz. Sondaı izgi nıetpen halyqqa joldanǵan úndeýdiń nátıjesinde kásipkerler men jomart jandar qoldap, qomaqty qarjy jınalyp, osyndaı úsh qabatty eńseli ǵımarat turǵyzyldy. Al Bolat Jámishev jetekshilik etetin «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory ortalyqqa qajet eń qymbat zamanaýı medısınalyq qurylǵylarmen jabdyqtap berdi», deı kele, osy istiń basy-qasynda júrgen naǵyz qaharman azamattar, erli-zaıypty Narıman Dýgashev pen Rýshangúl Tohtahýnovaǵa zor alǵysyn bildirdi.
Budan keıin mártebeli meımandar saltanatty túrde 40 balanyń tusaýyn kesti. Analar shashý shashty.
«Balalardyń tusaýkeser rásimine qatysyp otyrǵanyma qýanyshtymyn. Qańtar aıynan bastap jumys jasap jatqan ortalyqtyń naýqas balalardy emdep, qadam basýyna úlken eńbek sińirgeniniń nátıjesin naqty kórip otyrmyz. Mundaı ortalyqtar eki jyldan beri Semeı, Taraz qalalarynda da jumys jasap jatyr. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2025 jyldyń sońyna deıin 17 áleýmettik qyzmet kórsetetin ortalyq ashyldy. Erekshe aıtatyn másele, bul ortalyqtar demeýshilerdiń jomarttyǵynyń arqasynda iske asyryldy. Al «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory ortalyqty ınnovasııalyq zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtap, óte joǵary deńgeıde sapaly qyzmet kórsetýge jaǵdaı jasap berip otyr. Almaty oblysy osynysymen erekshelenedi», dedi mınıstr S.Jaqypova.
«Ǵımarattardy salý óte úlken jumys. Biz tek jabdyqtardy satyp alyp berdik. Búginde elimizde, oblystar men qalalardy qospaǵanda, 19 aýdandyq ońaltý ortalyǵy salynyp jatyr. Sondaı-aq mınıstrlikpen birlesken «Úıdegi ońaltý» jónindegi jobamyz ázirlený ústinde. Jabdyqtardy múgedek balalardyń úıine alyp bersek, ata-analar ózderi emdeıtin bolady. О́ıtkeni ortalyqtarǵa balalardyń barlyǵy bara bermeıdi. Sondyqtan ońaltý sharalaryn kúndelikti jasaýda mundaı apparattardyń úıde bolýy asa mańyzdy», degen B.Jámishev bul joba ata-analarǵa úlken kómek bolatynyn atap ótti.
Aýyr dıagnozy bar balalar emdeletin ortalyqtardy «meıirimdilik araly» deýge bolatynyn, sebebi munda júregi jumsaq asyl azamattar jumys isteıtinin basa aıtqan Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Rýstam Isataev ákimdik tarapynan qoldaý kórsetile beretinine sendirdi. Ata-analar úmitin úzbeı, balalardyń bolashaǵyna senimmen qaraýyna tilektestik bildirgen Talǵar aýdanynyń ákimi Tańat Aıdarbekov ortalyqqa teledıdar tartý etti.
«40 balanyń qadam basýy – 80 ata-ananyń qýanyshy. Osy ǵımaratty turǵyzýǵa qanshama azamat erikti túrde atsalysty, kómegin berdi. О́kinishke qaraı, jyl saıyn densaýlyǵynda kemistigi bar júzdegen bala týyp jatyr, biz kómektespesek, olardyń taǵdyry ne bolmaq?» deıdi kásipker Syrymbek Taý.
Qyzylqaırat aýylyndaǵy ońaltý ortalyǵyna tek Talǵar aýdany emes, Eńbekshiqazaq aýdanynan balalar kelip saýyqtyrý sharalaryn qabyldaıdy. AIS «e-Sobes» bazasynda Talǵar aýdanyndaǵy múmkindigi shekteýli balalardyń arasynda kúndizgi bolý ortalyǵyna barýǵa jatatyn 336 bala bar. Onyń 185-i júıke aýrýyna shaldyqqandar, 151-i tirek qımyl apparaty buzylǵandar. Búgingi kúnge «Aq jol-M» ońaltý ortalyǵyna barýǵa kezekte turǵan balalar sany 30 bolsa, «Aıala» ortalyǵyna barýǵa 27 naýqas kezegin kútýde eken.
Ortalyq ashylǵaly beri osynda tabandylyqpen eńbek etip júrgen mamandar kóp. Dáriger-reabılıtolog Jazıra Ospanovanyń jumys istep kele jatqanyna on shaqty jyldan asqan. Eńbek, mýzyka terapııasy, deneshynyqtyrý, jylýmen emdeý, sensorlyq, basqa da túrli em-shara jasalatyn kabınetterde Patıgúl Turǵanova, Ilham Mahmýdov, Elmıra Dýanaeva, Ulan Ashatuly, aspaz isine baýlıtyn Gaýhar Ábenova syndy bilikti mamandar esimi erekshe atalady. Olardyń múgedek balalardy qoǵamnan bólip-jarmaı, ortaǵa beıimdep, eńbekke aralastyryp, tipten qolynan keletin qolóner buıymdaryn jasatyp, táttiler pisirtip, tabys tabýǵa sińirip júrgen eńbekteri orasan zor.
Talǵar aýdanyndaǵy «Aq jol-M» balalardy ońaltý ortalyǵynda ótken tusaýkesý rásimi múgedek balalarǵa qýanysh syılaǵan erekshe mańyzdy oqıǵa boldy. Ulttyq dástúrdi dáripteý, jarymjan balalarǵa kóńil aýdarý, olardyń qoǵamda ornyn tabýyna kómek kórsetý maqsatynda uıymdastyrylǵan is-shara sońynda balalardyń qatysýymen konsert ótti. Birqatar qyzmetker maqtaý gramotasymen marapattaldy.
Almaty oblysy