Kóktemgi sý tasqy­nyn qarsy alýǵa daıynbyz ba

Elimizdiń Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligine qarasty «Qazsýshar» atty respýblıkalyq mekeme bar. Osy «Qazsýshar» RMK-niń Batys Qazaqstan oblystyq fılıaly memleketaralyq mańyzy bar Qaraózen men Saryózendegi sý sharýashylyǵy nysandaryn, Jánibek sýarý-sýlandyrý júıesin, oblysaralyq mańyzdaǵy Jaıyq-Kóshim sýlandyrý-sýarý júıesi men Shaǵan ózenindegi Shaǵan sý qoıma­syn, Sholaqańqaty ózenin­degi Shola­qańqaty, Embýlatov­ka ózenin­degi, Sulýsaı sý qoıma­laryn paıdalanyp, qadaǵalap otyrady.

Osylaısha, oblystyń sýarý-sýlandyrý júıesiniń quramyna jalpy kólemi 510 mln tekshe metr sý jınaı alatyn on tórt sý qoımasy kiredi. Olar – tórt sý toraby, eki sorǵy stansasy, 1 057,66 shaqyrymǵa sozylatyn magıstraldy, taratýshy kanaldar, kólmek pen turaqty sýlandyrý ýchaskeleri.

– Sý tasqyny kezinde biz barynsha sýdy saqtap qalýǵa tyrys­tyq. Fılıaldyń sý sharýashyly­ǵy júıelerinen 1,087 mlrd tekshe metr sý alyndy. Sonyń nátıjesinde 146 myń ga jerge sý shyǵaryl­dy, Kóshim ózeniniń tómengi aǵy­syn­da ornalasqan kólderge, Qamys, Samar jaıylmalaryna sý berildi. Sý qoımalary jobalyq belgi­ler­ge deıin toltyryldy, – deıdi «Qazsýshar» RMK Batys Qazaqstan fılıaly dırektorynyń mindetin atqarýshy Raýan Husaıynov. 

Mamandardyń aıtýynsha, óńirde vegetasııalyq kezeń sátti ótken. Aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge tolyq kólemde sýarmaly sý berilgen. О́tken 9 aı­dyń qorytyndysynda kórsetil­gen qyzmet kólemi josparǵa sáıkes kelip tur. Qazirdiń ózinde jyl­dyq jospardyń oryndalýy 99,1% bolǵan.

– Biz kúzgi-qysqy kezeńde Jáni­bek, Bókeı ordasy, Báıterek, Tas­qala, Aqjaıyq, Qaztalov, Jańa­qala aýdandarynyń eldi mekenderinde qolaıly sanıtar­lyq-ekologııa­lyq jaǵdaı jasap, mal ­sýatyn uıymdastyrýǵa múmkindik berip otyrmyz. Osy kúnge deıin sanıtar­lyq-ekologııalyq maqsattarǵa 90,0 mln tekshe metr sý berildi. Jyl qorytyndysynda sý berý jospa­ry tolyq oryndalady, – deıdi Raýan Erlanuly.

Fılıaldyń qyzmet kórsetý aımaǵynda 6091 ga naqty sýarma­ly alqap bar. Bıylǵy 9 aıda sý tu­ty­nýshylarymen arada 271 keli­simshart jasalǵan eken. Sondaı-aq oblystyń ońtústik aýdandaryn­da turaqty sanıtarlyq-ekologııa­lyq jaǵdaıdy saqtaý maqsatynda jyl saıyn sharttyq negizde Edil sýy beriledi. Búginde 133,0 mln tekshe metr sý alynyp, tolyq kólemde aıaqtalǵan. Sonyń ishinde Reseı Federasııasynyń Saratov kanalynan Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Qaraózen men Saryózenge 105,0 mln tekshe metr sý, Pallasov jú­ıesinen Jánibek sýarmalaý-sýlandyrý júıesine 28,0 mln tekshe metr sý berilgen. Sarapshylar aldaǵy jyly da sý mol bolady degen boljam aıtyp otyr. Biz keler jylǵy kóktemgi sý tasqy­nyn qarsy alýǵa daıynbyz ba?

– Kelesi sý tasqynyn ótkizýge daıyn turýy úshin 24-28 qazan aralyǵynda Shaǵan sý qoımasynyń qashyrtqy ımaratynyń barlyq shandory kezeń-kezeńimen kóterilip, joǵary bekitildi. Sý qoımasy paıdalanylmaıtyn kólemge deıin bosatylyp, qysqy jumys rejimine ­aýystyryldy, – deıdi Raýan Erlanuly.

Sonymen qatar Sholaqańqa­ty, Embýlatovka, Sulýsaı ózenderin­degi sý qoımalary da sý tasqynyn apatsyz ótkizý maqsatynda bosatylyp, qysqy jumys rejimine aýystyrylǵan.

Sý resýrstaryn tasymaldaý kezindegi shyǵyndardy azaıtý, sý­dy utymdy, tıimdi paıdalaný, sý sharýashylyǵy nysandaryn qa­lypty tehnıkalyq jaı-kúıde ustaý, sý tasqynyn apatsyz ótki­zý­ge da­ıyndaý maqsatynda jyl saıyn fılıaldyń óz kúshimen sý sha­­rýashylyǵy nysandarynda meha­nıkalandyrylǵan tazartý, aǵym­daǵy jóndeý jumystary júr­giziledi. Bıyl uzyndyǵy 73,6 sha­qyrymdyq kanaldardy ta­zar­tý, 8 nysanda jaı jóndeý ju­mysy aıaqtalǵan. Sý tasqynynan keıin 6 nysanda qalpyna keltirý jumysy júrgizilgen. Bul baǵyttaǵy jumys jalǵasady.

Raýan Erlanulynyń aıtýyna qaraǵanda, búginde Kırov sý qoımasyn qaıta jańǵyrtý, Shaǵan ózeni tarmaǵy men Kó­shim magıstraldyq kanalyn meha­nıkalandyrylǵan tazartý jó­nindegi jobalar iske asyrylyp jatyr. Sonymen birge Jaıyq-Kóshim júıesi sý qoımalarynyń kaskadyn, Jánibek sýlandyrý-sýarmalaý júıesin, 7 magıstraldyq kanaldy qaıta jańǵyrtý jóninde jobalyq-smetalyq qujattama ázirleý jumysy júrip jatyr.

Taǵy bir jaǵymdy jańalyq – tasqyn sýdy jınap alý, sý qoımalarynyń kólemin ulǵaıtý maqsatynda Jalpaqtal aýlynda sý jınaý kólemi 28,0 mln tekshe metr bolatyn sý qoımasyn salý josparlanǵan. Búginde jobalaý-smetalyq qujattama memleket­tik saraptamadan ótip jatyr. Sondaı-aq Qaztalov aýdanynyń Seksenbaı aýlynda sý jınaý kólemi 10,0 mln tekshe metr bolatyn sý qoımasyn salý josparlanyp, tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme ázirlený ústinde. Bıyl qaıta jańǵyrtý jumysyn júrgizý maqsatynda Jaıyqbaı sýlandyrý kanaly daıyn jobalyq-smeta­lyq qujattamasymen kommýnal­dyq menshikten respýblıkalyq menshikke berilgen.

– Biz óńirdegi barlyq sý sha­rýashylyǵy nysanynyń kúz­gi-qysqy kezeńge daıyndyǵyn tek­serip shyqtyq. Barlyq nysan qana­ǵattanarlyq jaǵdaıda, qa­lypty rejimde jumys istep tur. Da­ıyn­dyq tólqujattary jasaq­tal­ǵan, – deıdi fılıal basshysy.

Batys Qazaqstan oblysy