Almaty qalasynda jumys saparymen júrgen Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev halyqaralyq, respýblıkalyq olımpıadalardyń jeńimpazdary men júldegerleri, balalar-jasóspirimder uıymdarynyń belsendilerimen kezdesti.
Keıingi 20 jylda Almatynyń belsendi oqýshylary pándik olımpıadalarda eń úzdik komandalar tuǵyrynan túspeı keledi. Osy merzimde 100-den astam oqýshy halyqaralyq olımpıadalar men konkýrstardyń jeńimpazy men júldegeri atandy.
Mınıstr talantty, maqsatshyl oqýshylarǵa senim arta otyryp, olardyń halyqaralyq dodalardaǵy jeńisine zor rızashylyq bildirdi. Elimizdegi bilimniń básekege qabilettiligin halyqaralyq deńgeıde dáleldegen bilimpazdar jeńisinde bilikti ustazdar men ata-analardyń senimi men eńbegi jatqany belgili. Osy oraıda mınıstr bilimge qushtar jastarǵa memleket ári qaraı da tulǵalyq qalyptasý, damý kezeńderińde qoldaý bildiretinin jetkizdi.
Osy sapary aıasynda ata-analar komıteti ókilderimen júzdesken mınıstr balalar qaýipsizdigin qamtamasyz etý, tárbıe jumysy, «Birtutas tárbıe» baǵdarlamasy aıasynda qurylǵan ata-analardy qoldaý ortalyqtarynyń jumysyn jetildirý, mekteptermen ózara is-qımyldy damytý máselesin kóterdi. Oqý jyly bastalǵaly elimizdegi qoldaý ortalyqtarynda 25 myńnan astam dáris ótip, oǵan 1 mıllıonnan astam ata-ana qatysqan bolatyn. Endigi kezekte osy ortalyqtardyń jumysyn jetildirý, balalar ómirine beıjaı qaramaý, olardy ınternet keńistikten qorǵaý, otbasy qamqorlyǵyn kúsheıtý, muǵalimdermen senimdi dıalogti jetildirýge baılanysty ózekti máseleler qozǵaldy.
Búginde elimizde qamqorlyqqa, bilim alýda qoldaýǵa muqtaj balalar sany 200 myńnan asady. О́kinishke qaraı, bul sanattaǵy balalar sany jyl saıyn kóbeıip barady. Mysaly, byltyrǵy jylmen salystyrǵanda kórsetkish 15 myńǵa, ıaǵnı 8 paıyzǵa ósken. Olardyń 66 myńy mektepke deıingiler bolsa, mektep jasyndaǵylar 137 myńdy quraıdy.
Qazirgi kezde elimizde arnaıy qoldaýdy qajet etetin balalardy oqytý, tárbıeleý, ońaltýmen 496 arnaıy bilim berý uıymdary aınalysatyn bolsa (99 arnaıy mektep, 45 arnaıy balabaqsha, 108 PMPK, 221 túzetý kabıneti, 10 aýtızm ortalyǵy, 13 ońaltý ortalyǵy), olarda 9 myńǵa jýyq pedagog jumys istep jatyr.
Jaqynda Memleket basshysynyń jarlyǵymen eki pedagog «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵyn ıelengeni belgili. Abyroı bıiginen kóringen ustazdyń biri Gúljanar Nurpeıisova 80 jyldyq tarıhy bar Almaty qalasyndaǵy zaǵıptar men nashar kóretin balalarǵa arnalǵan №4 arnaıy mektep ınternatynda 26 jyl matematıka páninen sabaq berip keledi. Mınıstr Ǵanı Beısembaev arnaıy at basyn buryp, osy mekteptiń ujymymen kezdesti.
Mınıstr tájirıbeli ustazdyń sabaǵyna qatysyp, oqýshylarmen suhbattasty. Ustazdyqty ómir tájirıbesimen ushtastyra bilgen Gúljanar Nurpeıisova árbir saǵatty balalardyń erekshelikterin, qajettilikterin basshylyqqa ala otyryp ótkizýge tyrysatynyn aıtady. Ustaz ázirlegen oqý-ádistemelik materıaldar, sonymen birge braıl qarpi jáne áripteri oqylymdy oqýlyq árbir oqýshynyń sabaqty jeńil meńgerýine yqpal etip keledi. Oqý úrdisi barysynda balalardyń ereksheligine qaraı beıimdelgen túrli ádistemelik materıaldar da taqyrypty jyldam meńgerýge qolaıly jaǵdaı týǵyzyp otyr.
«Sapaly bilimge teń qoljetimdilik – elimizdegi barlyq balalar úshin negizgi basymdyqtyń biri. Arnaıy jáne ınklıýzıvti bilim berýdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý jáne sapasyn arttyrý maqsatynda zańnamany jetildirýge, eńbek jolyn erekshe balalarǵa arnaǵan pedagogterdi qoldaý men biliktiligin arttyrýǵa erekshe kóńil bólinip jatyr. Mundaı ustazdardyń eńbegi qashan da marapatqa, qurmetke laıyq. Gúljanar Nurpeıisova syndy ustazdar naǵyz aǵartýshy, qoǵam tórge ozdyratyn tulǵanyń qandaı bolýy kerek ekenin óz úlgisimen dáleldep keledi», dedi mınıstr.
Bul mektep-ınternatta erekshe bilim berýdi qajet etetin 236 bala bilim alyp jatyr. Desek te, ońtústik astanada osy sanattaǵy balalarmen jumys isteý úshin 500-den astam maman jetispeıdi. Eger de kórsetkishti respýblıka boıynsha qarastyratyn bolsaq, Astanada – 525, Shymkentte – 367, qalalarymen qatar Túrkistan oblysynda – 256, Mańǵystaý oblysynda 208 maman jetispeıdi. Túıtkildi máseleni sheshý úshin tıisti vedomstvo pedagog assıstent mamandyǵyn kásibı standartqa engizbekshi. Buǵan qosa mektepterde tirek-qımyl qozǵalysy buzylǵan balalarǵa jeke kómekshi mindeti qarastyrylyp jatyr.
Inklıýzıvti bilim berý júıesin damytý memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri. Sondyqtan osy baǵytty damytý maqsatynda byltyr arnaıy jáne ınklıýzıvti bilim departamenti ashyldy. Mınıstr atap ótkendeı, árbir erekshe qajettiligi bar bala arnaıy kóńil bólýdi, jeke-dara jumys isteýdi qalaıdy. Osy maqsatta ulttyq úzdiksiz ınklıýzıvti bilim berý ortalyǵynyń jumysyn jandandyrý ýaqyt kúttirmeıdi. Al kadr daıarlaý men qaıta daıarlaý isine yjdaǵattyq qajet. Pedagogterdi daıarlaıtyn joǵary oqý oryndarynyń baǵdarlamalaryna «ınklıýzıvti bilim berý» modýlin engizý men biliktilikti arttyrýdyń jańa kýrstaryn ázirleý arqyly salada qordalanǵan birqatar máseleni jeńildetýge bolady.
Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, qazirgi kezde múmkindigi shekteýli balalardy oqytý úshin 69 paıyz mektepke deıingi uıymdarda, mektepterdiń 88, kolledjderdiń 80 paıyzynda jaǵdaı qarastyrylǵan. Mektepterde jabdyqtalǵan 1 myńnan astam kabınet jumys istep tur. Arnaıy bilimmen qamtý kórsetkishi 84 paıyzǵa jetken. Bıylǵy oqý jylynan bastap múgedektigi bar balalardyń kolledjge túsý kvotasy da ulǵaıdy.
Almaty qalasyna sapary barysynda Oqý-aǵartý mınıstri sonymen qatar birqatar bilim berý uıymdaryn aralap, pedagogıkalyq ujym, bilim salasynyń ardagerlerimen de kezdesip, túıtkildi suraqtarǵa jaýap berdi.
ALMATY