Saýda jáne ıntegrasııa birinshi vıse-mınıstri Aıjan Bıjanova «Djateko» japon kompanııasynyń ókilderimen kezdesý ótkizip, elimizdiń zyǵyr jáne basqa da maılaryn Kúnshyǵys naryǵyna eksporttaý múmkindigin talqylady. Zyǵyr maıyna suranys biz kútkennen áldeqaıda joǵary boldy. Tutynýshylar bul ónimniń sapasyn joǵary baǵalap otyr. «Djateko» kompanııasynyń dırektory Anton Kımniń aıtýynsha, onyń densaýlyqqa paıdaly qasıetteri maıdyń erekshe tanymal bolýyna yqpal etti.
Búginde otandyq zyǵyr maıy japondardyń senimine ıe bolyp, olardyń kúndelikti rasıonynyń ajyramas bóligine aınalǵan. Japonııanyń zyǵyr maıyna jyl saıynǵy qajettiligi – shamamen 10 myń tonna, bul buǵan deıin jiberilgen kólemnen áldeqaıda asyp túsedi. Suranysty qanaǵattandyrý úshin «Djateko» jaqyn arada otandyq zyǵyr maıynyń ımportyn jylyna 3 myń tonnaǵa deıin arttyrýdy, sondaı-aq saflor, maqta maılaryn jetkizýdi keńeıtýdi josparlap otyr.
Kezdesýdiń basty taqyryptardyń biri logıstıka máselesi boldy. Aıjan Bıjanova elimizdiń Azııa elderimen turaqty taýar aınalymyn nyǵaıtýdy kózdeıtinin aıtty. Ol kólik marshrýttaryn ońtaılandyrý jáne japondyq seriktester úshin kútý ýaqytyn qysqartý maqsatynda Kólik mınıstrligimen jáne «QTJ» ulttyq kompanııasymen jumys keńesterin ótkizýdi usyndy.
Aıta ketý kerek, 2024 jyldyń alǵashqy 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha elimiz ósimdik maılaryn eksporttaýda eleýli ósim kórsetti. Qańtar-tamyz aılary aralyǵynda Japonııaǵa 93 tonna maı eksporttalyp, 122,4 myń dollar kiris tústi, bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 4,5 ese kóp. Eksporttyń negizgi bóligin zyǵyr jáne kúnbaǵys maılary qurap, elimizge álemdik naryqta turaqty oryn alýǵa jol ashty. Jalpy, osy sektordaǵy elimizdiń taýar aınalymynyń jalpy kólemi 321,9 mln dollardy qurap, onyń ishinde 297,5 mln dollar eksportqa tıesili boldy.
Japon naryǵynda saflor jáne maqta maılaryna suranys týyp otyr. Olardyń jyldyq qajettiligi sáıkesinshe 4 myń jáne 5 myń tonnany quraıdy. «Djateko» kompanııasy saflor maıynyń jetkizilim kólemin 1 myń tonnaǵa, maqta maıyn 2,5 myń tonnaǵa deıin arttyrý nıeti bar ekenin málimdedi. Bul otandyq óndirýshiler úshin jańa múmkindik berip, eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıta túsedi.
Aıjan Bıjanova japondyq seriktesterge otandyq ónimderge degen qyzyǵýshylyǵy úshin alǵys bildirip, Japonııamen saýda-ekonomıkalyq ózara is-qımyldy odan ári tereńdetýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.