Abaı̆ atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti bıologııa fakýltetiniń 3-kýrs stýdenti Kamıla Mereke men Gambýrg ýnıversıtetinde taǵylymdamadan ótip jatqan Iаna Fılatova Almaty haıýanattar baǵyna arnalǵan saıt ázirledi.
Toqsan jylǵa jýyq tarıhy bar haıýanattar baǵynda jan-janýarlardyń 300-den astam túri tirshilik etip jatyr. Búginde olardyń sany 3 myńnan asady.
«Almaty haıýanattar baǵyn mekendeıtin janýarlar týraly saıt ázirleý jaıyndaǵy josparymyz omyrtqalylar zoologııasy boıynsha dáristerdiń birinde týyndady. Resýrsty qolǵa almas buryn, saraptama jumysyn júrgizdik. Sol kezde haıýanattar baǵynyń baı tarıhy men onda mekendeıtin janýarlar týraly keń málimet beretin aqparattyń joqtyǵyna kóz jetkizdik. Josparymyzdy ábden jetildirip alǵannan keıin bıologııa kafedrasynyń dosenti Kúmis Batyrovanyń jetekshiligimen saıt ázirleý týraly toqtamǵa keldik. Jetekshimiz aqparatty paıdalanýshylardyń ártúrli jas sanattary úshin túsinikti jáne qoljetimdi bolatyndaı etip saıtty jetildirýge kómektesti. Bul, ásirese bilim resýrstary úshin mańyzdy bolatyn. Resýrs taqyryptyq bólimderge bólingen. Onda jyrtqysh qustar, prımattar, ekzotarıým, tuıaqtylar, jyrtqysh sútqorektiler sııaqty janýarlardyń jeke toptaryna arnalǵan bólimder bar. Saıt qazirgi kezde tirshilik etý ortasy, taralý aımaǵy, minez-qulyq erekshelikteri jáne ár janýarǵa, qustarǵa qatysty qyzyqty faktilermen tolyqtyrylyp jatyr. Sýda, qurlyqta mekendeıtin árbir tirshilik ıesiniń ekojúıedegi róli, tabıǵattaǵy róline qatysty barynsha aqparat berilgen. Mysaly, álemde jyrtqysh qustardyń 250-den astam túri bolsa, olardyń 39-y Qazaqstan aýmaǵyn meken etedi. Qustardyń 33 túri elimiz aýmaǵynda jumyrtqa salyp, kóbeıetin bolsa, 16-sy Qyzyl kitapqa engen», deıdi saıt ázirleýshileriniń biri Kamıla Mereke https://almatyzoo.wixsait.com/almatyzoo.
Saıt bıolog mamandardy daıarlaýda oqý baǵdarlamalaryn tıimdi úılestirýge bolatyn bilim berý resýrsy baǵytyn da ustanady. Kolleksııalyq materıaldy zoologııa, janýarlar ekologııasy, bıogeografııa, tirshilik ortasyna qatysty aqparatty zertteýde paıdalanýǵa bolady. Qazirgi kezde haıýanattar baǵyn meken etetin jan-janýarlar, qustar tirshiligi stýdentter, mektep oqýshylary jáne tabıǵat áýesqoılary úshin de óte qyzyqty aqparattarmen tolyǵyp jatyr.
«Saıtty ázirleý barysynda haıýanattar baǵy týraly kózqarasymyz túbegeıli ózgerdi. Buryn haıýanattar baǵyn oıyn-saýyq pen demalys orny dep qabyldap kelsek, keńeıtilgen aqparat alǵannan keıin bıoártúrlilikti saqtaý men qorǵaýda biz bile bermeıtin aýqymdy jumystardyń istelip jatqanyna kóz jetkizdik. Jumystyń eń qyzyqty kezeńi haıýanattar baǵyna barý jáne onyń qyzmetkerlerimen pikirlesý boldy. Bul jaı ǵana ekskýrsııa emes, haıýanattar baǵynyń mamandarymen keńesip, ár janýar týraly aqparat qoryn jınaqtaýǵa múmkindik aldyq. Ásirese mátindermen kóp jumys isteýge, kúrdeli termınderdi jeńildetýge jáne túsinikteme qosýǵa týra keldi. Sondaı-aq árbir túr týraly derekterdi izdeý, sırek kezdesetin janýarlar týraly aqparattardy jańartyp otyrýda kóp izdeniske jol ashty», deıdi Iаna Fılatova.
Saıtty damyta otyryp, haıýanattar baǵyna jańadan ákelingen janýarlar, qustar jaıynda aqparat qosýdy josparlap otyrǵan jumys toby ınteraktıvtiligin arttyryp, haıýanattar baǵyna vırtýaldy týrlar, qyzyqty nusqaýlyqtar qosýdy oılastyryp jatyr.
ALMATY