• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 20 Qarasha, 2024

Altaı – Alataý arasy

120 ret
kórsetildi

Qara óleńniń qaımaǵyn qalqyp, qorjynyn toǵaıtqan aqyn, aýdarmashy, «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty Aqsuńqar Aqynbabanyń Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń 90 jyldyǵy qarsańynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Altaı – Alataý arasy» atty avtorlyq án-jyr shyǵarmashylyq keshi ótti. Avtordyń «Men – Altaıdan ushqan Aqsuńqar», «Janartaý» jyr jınaqtary, «Jarylys» atty aýdarma kitaby jaryq kórgen. Almatynyń tórindegi keshke Qazaqstan Jazýshylar odaǵy men Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy qoldaý kórsetti.

Qurmanǵazy atyndaǵy Ulttyq halyq aspaptar orkestriniń konsert zalynda ótken kesh shymyldy­­ǵyn áıgili Qurmanǵazy atynda­ǵy ­orkestr ashty. Rýhty jyr men júrek terber ánderdi arqaý etken keshtiń ashylýynda aqynǵa Mádenıet jáne aqparat vıse-mı­nıstri Qanat Ysqaqovtyń, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy bas­­­qarmasynyń tóraǵasy Mereke Qulkenovtiń quttyqtaý hattary tabys etildi. Onda Aq­suń­qar Aqynbabanyń qazaq rýha­nııaty­na qosqan qýatty jyr­lary oqyr­man júreginen oryn alyp qana qoı­maı, jas urpaqty rýhanı baı­lyqqa jeteleıtini jazylǵan. Qasıetti atajurtqa kelgennen beri elge degen mahabbaty, ultqa degen qurmeti óleńderiniń negizgi maz­munyna aınalǵany ataldy.

Aqyn shyǵarmashylyq keshin «Rýh máńgi!» degen óleńimen, sazger Beıbit Oraluly ánin jaz­ǵan óziniń oryndaýyndaǵy «Men oraldym» ánimen bastady.

«Aqsuńqar Aqynbaba – ádebıetke 90-jyldardyń basyn­da kelgen býyn ókili. Aqyn qyz­dardyń arasynda óleń­derinde de, minezinde de asqaq rýh andaǵaı­lap turatyn bir aqyn bolsa, ol – Aqsuńqar Aqynbaba. Aqsuńqardy biz 2000 jyldyń basynda ánshi re­tinde moıyndadyq. Kásibı án­shiden kem tús­peıdi. Bul – ekinshi qyry. Al úshinshi qyryna kelsek, jýrnalıstıkadaǵy atqarǵan sha­­rýasy az emes. Ol gazette, son­daı-aq Qazaq radıosynda ónim­di jumys istedi. Birtalaı baǵ­dar­la­manyń avtory atandy. Mysaly, kezinde «Uıqym kelmeıdi» degen baǵdarlamasyn qalyń jurtshylyq uıyp tyń­daıtyn. Aqsuńqardyń ber­geninen bereri alda degen úmit­temiz» deıdi aqyn, «Úrker» jýr­na­lynyń bas redaktory Jaras Sársek.

О́ner kóginde juldyzy ja­ryq qaryndasyna qoldaý bildire kelgen aǵasy Shashý Úsenuly Aq­suńqar Mońǵolııanyń Baıanól­­geı aımaǵynda orta mektepti bitirip, atajurtta joǵary bilim alǵan talant ıesi ekendigin, ata-anasy da ustazdyq etken, óte bilimdi, daryndy adamdar bol­ǵanyn aıryqsha atady. «Táýelsizdik kezeńindegi q­a­zaq poezııasyna eńbek etip júr­geni­me shırek ǵasyrdan asady eken. Al atajurtyma kelgenime 30 jyl tolypty. Mektep bitirgen jyly kelgenmin. Sodan bergi ýaqytta ádebıetke, ónerge qos­qan úlesimdi, shyǵarmashylyqtaǵy jaýharlarymdy jınaqtaı kele, «Altaı – Alataý arasy» degen jeke án-jyr shyǵarmashylyq ke­shimdi ótkizýdi jón kórdim. Án-jyr keshim deýimniń sebebi, óleńim men ánimdi qatar alyp kele jatpasam da, boıyma aqyndyq pen ánshilik qatar qonǵan óner. Sol sebepti, dombyram men qalamym – qos qanatym ispetti», deıdi kóp­tegen jyr músháıranyń júl­degeri Aqsuńqar Aqynbaba.

Shyǵarmashylyq kesh aty aıtyp turǵandaı, aqynnyń otyz jyl­da jınaqtalǵan shyǵar­ma­shy­­lyǵy, ıaǵnı poezııa men án ále­min sheber úılestirgen, jyr­la­ry­men de, áýelete salǵan tamasha án­derimen de kórermen kóńilin rýhanı serpiltip, baıyta túskeni anyq.

Keshte aqyn poezııasy­nan qoıylǵan «Azattyq rýhy», «Al­taı jyry», «Romans» qatar­ly poe­tıkalyq qoıy­lym­dar kór­se­tilip, tanymal jas ánshi­ler­diń oryndaýynda «Máńgilik el» (áni B.Oraluly), «Túrkistanym-Turanym» (áni A.Sándibaıuly) ánderiniń tusaýy kesildi.