«Deloitte» – búkil álem boıynsha konsaltıngtik jáne aýdıtorlyq qyzmet kórsetetin tanymal kompanııa. Sonymen qatar ol ár eldegi ınstıtýsıonaldyq jáne ınfraqurylymdyq derekterdi jınaqtap, taldaıdy. Osy arqyly «Deloitte» bıznes ókilderiniń eldegi ahýalǵa qalaı áser etetini týraly boljamdar men usynystar ázirleıdi. Bıylǵy «Deloitte»-niń Sıfrlyq medıa trendter týraly esebi (An introduction to Deloitte’s 2024 Digital Media Trends) 3 517 AQSh tutynýshysy arasynda júrgizilgen saýalnamaǵa negizdelip otyr. Saýalnama táýelsiz zertteý fırmasy tarapynan ótkizilgen ári barlyq derek azamattardyń reprezentatıvtiligin qamtamasyz etýi úshin eń sońǵy AQSh halyq sanaǵyna sáıkes ólshengen.
Bıylǵy «Digital Media Trends» zertteýinde tutynýshylardyń sıfrlyq medıa men oıyn-saýyq salasynan qandaı qundylyq kútetini jáne mundaǵy urpaqtar arasyndaǵy aıyrmashylyq pen urpaqtar almasýynyń róli taldanǵan. Búginde 41 jastan kishi amerıkalyqtar AQSh halqynyń jartysynan kóbin quraıdy. Mıllenıal urpaq ókilderi qyryq jasqa tolǵanyn eskersek, qazirde áleýmettik medıany tek «jas býyn» qoldanbaıdy jáne medıaǵa qatysty máseleler «jastar máselesi bolýyn» toqtatty.
Esepke súıensek, generatıvti jasandy ıntellekt medıa salasynyń standarttaryna keńinen yqpal etip otyr. Máselen, respondentterdiń 70%-y generatıvti JI jazyp shyǵarǵan teleshoýdy nemese fılmdi kórgennen góri adam eńbegin unatatynyn málimdegenimen, respondentterdiń 42%-nyń esepteýinshe, generatıvti JI de, adamdar da kóńil kóterýge arnalǵan kontentti daıyndaı alady. Al saýalnama qatysýshylarynyń 22%-y generatıvti JI tipti adamdarǵa qaraǵanda qyzyǵyraq teleserıaldar men fılmderdiń ssenarııin jaza alady dep esepteıdi. Z urpaǵy ókilderi men mıllenıaldardyń 18%-y sýretterdi daıyndaý úshin generatıvti JI qoldanatyny belgili boldy, al saýalnamaǵa qatysýshylardyń 25%-y Jasandy ıntellektti mátin jazý úshin qoldanady. Bul turǵydan aǵa urpaqtyń kórsetkishi – áldeqaıda tómen deńgeıde.
Esep derekterine júginsek, 2024 jyly AQSh otbasylary «Netflix» sııaqty platformalarǵa jazylýǵa kóbirek aqsha jumsaǵan, biraq bul kórsetkish óz shegine jetti dep paıymdaýǵa bolady. Tutynýshylardy teledıdar nemese vıdeoplatformalardaǵy jarnamalar qyzyqtyrmaıtyny anyq. Bul – ásirese jas urpaqqa qatysty tujyrym. Máselen, 41 jasqa tolmaǵan saýalnama qatysýshylarynyń 18%-y ǵana olardyń satyp alý sheshimderine vıdeoplatformadaǵy jarnamanyń áser etetinin moıyndasa, respondentterdiń 54%-y áleýmettik medıanyń yqpaly áldeqaıda kóbirek ekenin málimdegen. Olardyń aıtýynsha, buǵan vıdeoplatformalardaǵy jarnamalardyń qaıtalanatyny jáne kórermenderge jekelendirý qyzmetiniń joqtyǵy sebepker.
Bul derekter «Netflix» sııaqty platformalardyń tanymaldylyǵy tómendeıtinine kepil emes, óıtkeni ondaǵy kontent formasy ózgergen ári jarnama salasyna ınnovasııa engizilgen jaǵdaıda respondentter mundaı platformalarǵa jazylýdy jalǵastyrmaq. Respondentterdiń 50%-ǵa jýyǵy platformada kontentti izdeý ońaıyraq bolǵan jaǵdaıda vıdeoqyzmetterge kóbirek ýaqyt jumsaı alatynyn aıtqan. Z urpaǵy ókilderi men mıllenıaldardyń shamamen 75%-y platformalarda kontent izdeýdi jeńildetetin toptamalar qurylǵanyn qalaıdy. Tipti saýalnamaǵa qatysýshylarynyń 42%-y óz qyzyǵýshylyqtaryna saı keletin jarnamalardy kórýge qarsy emes ekenin atap ótýi kerek.
Áleýmettik medıaǵa keletin bolsaq, Z urpaǵy ókilderiniń jartysy (47%) jáne mıllenıaldardyń úshten biri úshin súıikti vıdeokontenttiń túri – áleýmettik medıadaǵy vıdeolar aǵyny men tikeleı efırler. Biraq saýalnama qatysýshylarynyń 50%-ǵa jýyǵy aǵyndyq kontentti izdeýge tym kóp ýaqyt jumsaıtynyn aıtqan. Soǵan qaramastan, Z urpaǵy ókilderi men mıllenıaldardyń jartysynan kóbi (54%-y) vıdeoplatformalardyń ózine qaraǵanda teleserıaldar men fılmder boıynsha jaqsy usynystardy áleýmettik medıadan kórgenin málimdegen. Zertteý derekteri bul kınoteatrdaǵy fılmderge de qatysty ekenin kórsetedi.
Kompıýterlik oıyndardyń da jalpy osy salaǵa jatatynyn eskersek, Z býynyna jatatyn geımerlerdiń 63%-y jańa oıyndar týraly áleýmettik jelidegi tikeleı efırler men kontent jasaýshy tulǵalardan biledi. Respondentterdiń 56%-yna súıensek, oıyndar týraly kontentti jasaıtyn bloger qandaı da bir oıyndy usynǵan bolsa, geımerler vıdeooıynnyń óndirýshisine senim artýǵa beıim bolady.
Taldaý derekterine sáıkes tutynýshylardyń 70%-ǵa jýyǵy óz mádenıetinen ózgeshe mádenıetter týraly aqparat usynatyn teleserıaldardy jáne fılmderdi unatady. Respondentterdiń jartysyna jýyǵy bul aspektiniń teleserıaldar men fılmderde qamtylýyn kútedi. Buǵan tek násildik, etnostyq, genderlik belgiler ǵana emes, fızıkalyq saýlyq boıynsha ártúrlilik (ınklıýzııa) te kiredi.
Zertteý derekterine júginsek, jas tutynýshylardyń shamamen 30%-y generatıvti JI jasap shyǵarǵan kontent adam jazǵan kontentke qaraǵanda qyzyǵyraq bolýy múmkin degen pikirmen kelisedi. Tómendegi sýrette atalǵan málimdememen kelisetin tutynýshylardyń paıyzdyq úlesi berilgen:
Derekkóz: 2024 jylǵy Deloitte-niń Sıfrlyq medıa trendter týraly esebi
Qoryta alǵanda, «Deloitte»-niń Sıfrlyq medıa trendter týraly esebi JI pen tehnologııanyń qarqyndy damýy adamzat ómirine qanshalyqty áser etetinin taldaǵan ǵylymı tujyrymdarymen, derekter qoryna súıene otyryp jasalǵan mamandar qorytyndylarymen taqyrypqa qyzyǵýshy qaýymǵa qosymsha kómekshi qural bola alady.
Aıdana AMALBEKOVA,
Qazaqstan qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń sarapshysy