«Soyle App» qosymshasy qoldanysqa daıyn

ISSAI bes jyldyq zertteýler nátıjesinde kóptildi kommýnıkasııany qamtamasyz etetin «Soyle App» qoldanbasyn ázirledi. Bul ónim qazaq tiliniń erejelerin saqtaı otyryp, qazaq, orys, aǵylshyn, túrik tilderinde aýdarma, sózdi taný, dybysty mátinge aınaldyrý sekildi qyzmetterdi atqarady. Joba elimizdiń sıfrlyq transformasııa úderisinde jasandy ıntellekt tehnologııalaryn qoldaný múmkindikterin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

ISSAI jumysyna toqtala ket­­­sek, ınstıtýt qazirgi ýaqytta aımaq­tyq máselelerdi sheshý, sıfr­­lyq kommýnıkasııanyń tıimdiligin ­arttyrý, derekterdi qorǵaý salasynda mańyzdy jobalar jasap jatyr. Instıtýttyń negizgi maqsaty – jasandy ıntellektini qoldana otyryp, elimizdiń sıfrlyq damýyna úles qosý. Osy maqsatta júzege asyrylǵan alǵashqy iri jobalardyń biri – «Soyle App» qoldanbasy. Instıtýt dırektory Hýseın Atakannyń aıtýynsha, bul joba jasandy ıntellekt tehnologııasyn eldiń sıfrlyq damýyna tıimdi engizýdiń aıqyn kórinisi. «Soyle App» arqyly biz Qazaqstannyń jasandy ıntellekt salasyndaǵy áleýetin álemdik deńgeıge kótere alamyz. Bul jobany iske asyrý osy saladaǵy múm­kindikterdi keńeıtip, jańa belesterge jeteleýge baǵyttalǵan mańyzdy qadam», deıdi ol.

Joba ázirleýshileri jasandy ıntellekt tehnologııalaryna, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýge, ınterfeıs dızaınyna erekshe erekshe mán bergen. Jasandy ıntellekt modelderi qosymshanyń negizin quraıdy. Olar sózdi taný, daýysty sıntezdeý, mátinderdi aýdarý múmkindikterin qamtama­syz etedi. Jobanyń jetekshisi Uljan Bısárinova «Soyle App» qosymshasynyń árbir quramdas bóliginiń mańyzyn erekshe atap ótti. Onyń aıtýynsha, qosymshanyń bas­ty artyqshylyǵy – jasandy ıntellekt modelderi men ınterfeıs dızaınynyń úılesimdiligi.

«Jasandy ıntellekt model­deri – bul bizdiń qosymshanyń ózegi. Olar sózdi taný, daýysty sıntezdeý, aýdarma jasaý úderisterin joǵary deńgeıde júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Ásirese qazaq tiliniń erekshelikterin eskerip, naqty ári túsinikti nátıjeler kórsetýge baǵyttalǵan modelderdi ázirleý – bizdiń basty jetistigimizdiń biri», deıdi «Soyle App» jobasynyń jetekshisi.

Sonymen qatar Uljan baǵdar­lamalyq qamtamasyz etýdiń qol­danbanyń turaqtylyǵy men senimdi jumys isteýindegi rólin de atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul komponent kez kelgen jaǵdaıda qosymshanyń úzdiksiz qyzmet kórsetýin qamtamasyz etedi.

«Soyle App»-ty ázirleý barysynda biz tek jeke qoldanýshylardyń qajettilikterin ǵana emes, bıznes pen memlekettik mekemelerdiń de talaptaryn eskerdik. Baǵdar­lamalyq sheshimderimiz osy maq­satqa tolyq saı keledi. Bizdiń maqsatymyz – árbir qoldanýshy qosymshany eshqandaı qosymsha oqýlyqtarsyz-aq paıdalana alatyndaı etip jasaý. Sondaı-aq «Soyle App» ınterfeısi ıntýıtıvti jáne barynsha túsinikti etip ázirlendi. Bul – bizdiń aýdıtorııamyzben tıimdi baılanys ornatýǵa arnalǵan mańyzdy qadam», dep túsindirdi ol.

Sapaly aýdarma

Qoldanbanyń basty erekshe­ligi – onyń qazaq tilinde sapaly ­aýdarma jasaı alýynda. Kóptegen halyqaralyq platformalar ana tilimizdiń kúrdeli qurylymdary men stıldik erekshelikterin eskerip, aýdarma jasaı almaıdy. Al «Soyle App» mátindi aýdarý kezinde onyń qurylymyn saqtap, mazmundy durys ári túsinikti etip jetkizedi. О́ıtkeni Qosymsha ISSAI ınstıtýtynyń mamandary ázirlegen sóıleý modeline negizdelgen. Sondaı-aq aýdarma sapasy «FLoRes» testileý derekterine sáıkes BLEU kórsetkishterine saı tekseristen ótken. Nátıjesinde, «Soyle App Google Translate», «Yandex Translate» sııaqty tanymal aýdarma platformalarymen salystyrǵanda, qazaq tilindegi sóz tirkesterin maǵynaly aýdarǵan. Osylaısha «Soyle App» qosymshasy tildik modelderiniń biregeıligimen erekshelenip otyr.

«Biz bul qoldanbany jasaýda eń aldymen qazaq tiliniń erekshelikterin eskerdik. Qoldanba aýdarma barysynda tek sózderdi aýdaryp qana qoımaı, olardyń durys maǵynada qoldanylýyn qamtamasyz etedi. Bul – aýdar­ma sapasyn halyqaralyq deń­geıdegi basqa qosymshalarmen salystyrǵanda, aıtarlyqtaı joǵary etedi. Ásirese iskerlik qujattar, resmı hattar jáne ádebı shyǵarmalarmen jumys istegende asa mańyzdy», deıdi joba jetekshisi Uljan Bısárinova.

ISSAI-dyń aıtýynsha «Soyle App» sapaly aýdarmaǵa uzaq jylǵy zertteýlerdiń jáne qazaq tilin tereń taldaýdyń nátıjesinde qol jetkizip otyr. Bul qosymsha tek aýdarma quraly ǵana emes, sonymen qatar qazaq tilin ha­lyqaralyq deńgeıde tanytýǵa arnalǵan mańyzdy qadam. Qol­danbanyń aýdarma sapasy men daýys taný júıesi arnaıy testileý nátıjesinde joǵary baǵaǵa ıe bolǵan. «Biz Soyle App»-tiń aýdarma sapasyn «Plis Score» júıesi arqyly synaqtan ótkizdik. Qosym­sha tek tildik dáldigimen ǵana emes, sony­men qatar aýdarmanyń tabı­ǵı­­lyǵymen erekshelenedi», deıdi Uljan.

Qaýipsizdik qamtamasyz etiledi

«Soyle App» qosymshasy aqpa­­rat­tyq qaýipsizdik máselesin erekshe nazarda ustaǵan. Baǵdarlamany paıdalanýshylardyń derekteri JI modelin jaqsartýǵa qolda­­nylmaıdy. Sondaı-aq qoldan­ba­nyń serverleri el aýmaǵynda ornalasqandyqtan, jeke aqparat shetel­dik júıelerge jiberil­meı­di. Osy­laısha, el azamattarynyń jeke derek­­teri qorǵalatyn bolady. Joba ázirleýshileriniń sózin­she, derekterdi qorǵaý Aqyldy júıe­ler men jasandy ıntellekt ıns­tı­týtynyń negizgi jumys baǵyty.

Búginde kóptegen aýdarma jasaıtyn baǵdarlamalar men jasandy ıntellekt qosymsha­lary paıdalanýshylardyń jeke málimetterin modeldi ári qaraı damytý maqsatynda qoldanady. Mundaı júıeler memlekettik organdarǵa qolaısyz. Sebebi mańyzdy qujattardyń qupııa­lyǵy qamtamasyz etilmeıdi. «Soyle App» osy máseleni eskerip, qoldanýshylardyń derekterin múldem saqtamaý saıasatyn engiz­gen. Qosymshaǵa júktelgen aqpa­rattar tolyqtaı qupııa bolady. Sondyqtan joba avtorlary mem­lekettik mekemelermen ynty­maq­tastyq ornatýǵa nıetti ekenin jetkizdi.

Qosymsha kóptildi kommýnıkasııany jeńildetip qana qoımaı, sonymen qatar eldiń aqparattyq derbestigin qorǵaýǵa ári kúsheıtýge baǵyttalǵan ınnovasııalyq ónim.

«Bizdiń basty maqsatymyz – paıdalanýshylar derekteriniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý. «Soyle App» arqyly qoldanýshylar esh alańdamaı, mańyzdy aqparatty aýdaryp, óńdeı alady. Bul, ásirese memlekettik deńgeıdegi qujat aınalymy úshin asa mańyzdy. Biz bul ónimdi elimizdiń sıfrlyq egemendigin nyǵaıtatyn qural retinde baǵalap otyrmyz», deıdi ISSAI bas dırektorynyń orynbasary Madına Ábdirahmanova.

Ámbebap qural

«Soyle App» tek jeke qol­da­­­­ný­shylarǵa emes, bıznes pen memlekettik mekemelerge de qolaıly qural bola alady. Qosymshany ázirleýshiler onyń qoldaný aıasyn keńeıtý maqsatynda arnaıy API ınterfeısterin ázirlegen. Bul sheshim kompanııalar men uıymdarǵa «Soyle App»-tyń fýnksıonaldyq múm­kindikterin óz platformalaryna beıimdeýge múmkindik beredi. API ınterfeısteri arqyly aýdarma, daýysty taný jáne mátindi óńdeý prosesteri uıymdardyń ishki júıelerine ıntegrasııalanady. Mysaly, kompanııalar tutynýshylarmen kóptildi baılanys ornatý úshin bul qosymshany paıdalana alady. Al memlekettik mekemeler qujattardy aýdarý nemese taldaý kezinde qosymshanyń qaýip­sizdik talaptaryna saı kele­tin fýnksııalaryn qoldana alady.

Joba avtorlarynyń aıtýynsha, mundaı sheshimder tehnolo­gııa­nyń jergilikti deńgeıde tıimdiligin art­tyryp, ony ártúrli salalarda keńinen qoldanýǵa múmkindik beredi. «Soyle App»-tyń ınterfeısi ıkemdi. Ol túrli qajettilikterge saı beıimdele alady. «Soyle App» – bul aýdarma quraly ǵana emes, sondaı-aq ámbebap platforma.

«Soyle App» qoldanbanyń sátti iske asýy – Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýty mamandarynyń tabandy eńbeginiń nátıjesi.

Joba jetekshisi bolashaqta «Soyle App» qoldanbasyn damytýǵa erekshe mán beriletinin atap ótti. Qazirgi tańda qosymsha tolyqqandy paıdalanýǵa daıyn bolǵanymen, ujym jyl sońyna deıin baǵdar­lamany odan ári jetildirý ju­mystaryn jalǵastyra bermek. Uljan Bısárinovanyń aıtýynsha, qoldanbanyń negizgi basymdyǵy – aýdarma sapasyn jaqsartý.

«Biz qoldanýshylardyń qajet­ti­likterin eskere otyryp, aýdarma sapasyn jańa deńgeıge kóterýdi kózdep otyrmyz. «Soyle App» qazaq tiliniń erekshelikterin tereń túsine otyryp, tildik kedergilerdi joıýǵa kómektesedi. Biraq biz­diń maqsat – munymen shektelmeý. Qosymshanyń jumys isteý múmkindikterin keńeıtip, ony ámbebap quralǵa aınaldyrǵymyz keledi», deıdi ol.

Qoldanba jasaýshylar jańa fýnksııalardy qosýdy ári onyń qoldaný aıasyn arttyrýdy jos­parlap otyr. Jyl sońyna deıin júrgiziletin jumystar bary­synda qoldanbanyń ınter­feısi jetildirilip, kásibı deń­geıde qoldanýǵa yńǵaıly jańa múmkindikter engizilmek. Bul «Soyle App»-ty kúndelikti qa­rym-qatynasqa ǵana emes, isker­lik, ǵylymı maqsatta da paı­da­­­lanýǵa múmkindik beredi. «Biz­­diń mindetimiz – tek aýdarma quralyn jasap qoıý emes, eli­mizdiń sıfrlyq ekojúıesin jańa deńgeıge kóterýge úles qosý. «Soyle App» osy baǵytta mańyzdy ról atqarady dep senemiz», dep atap ótti M.Ábdirahmanova.

Joba avtorynyń aıtýynsha, ınnovasııalyq ónim tek elimiz úshin ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde de kóptildi qarym-qatynasty jaqsartýǵa úles qospaq. «Soyle App» arqyly árbir paıdalanýshy zamanaýı tehnologııalardyń artyqshylyǵyn sezinip, ony óz qajetine qaraı qoldana alady.