Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy № 320-V QRZ

Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik qyzmeti týraly Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasy qabyldaǵan halyqaralyq mindettemelerge sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq kontıngentiniń beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi operasııalarǵa (mıssııalarǵa) qatysýyna baılanysty qoǵamdyq qatynastardy retteıdi. 1-taraý. JALPY EREJELER 1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) azamattyq personal – Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń (uıymdarynyń) jumys­kerleri, qyzmetkerleri bolyp tabylatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary; 2) áriptes memleketter – Qazaqstan Respýblıkasymen birlesip bitimgershilik operasııaǵa qatysatyn memleketter; 3) áskerı personal – Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń áskerı qyzmetshileri; 4) beıbitshilikke májbúrleý jónindegi operasııa – Birikken Ulttar Uıymynyń (budan ári – BUU) Jarǵysyna sáıkes birlesken halyqaralyq májbúrleý is-qımyldaryn júrgizýdi kózdeıtin bitimgershilik operasııa túrleriniń biri; 5) beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi operasııa (mıssııa) (budan ári – bitimgershilik operasııa) – bolýy yqtımal nemese bolyp jatqan qarýly qaqtyǵys aımaqtaryndaǵy (aýdandaryndaǵy) ahýaldy turaqtandyrý úshin BUU Jarǵysyna sáıkes qoldanylatyn, bitimgershilik operasııalar júrgizýge arnalǵan mandatqa sáıkes júzege asyrylatyn jáne qaqtyǵysty sheshýge yqpal etetin jaǵdaılardy jasaýǵa jáne beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaýǵa nemese qalpyna keltirýge baǵyttalǵan, áskerı jáne azamattyq personaldyń maqsattary, mindetteri, orny men ýaqyty boıynsha ózara baılanysty jáne kelisilgen is-qımyldar jıyntyǵy; 6) bitimgershilik operasııaǵa daıyn­dyq (budan ári – bitimgershilik daıynd­yq) – Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jáne onyń sheginen tys jerde oqý-jattyǵýlar júrgizýdi, kelissózder júrgizýdi, aldyn ala barlaýdy, josparlaýdy, ulttyq kontıngentti, onyń ishinde áriptes memleketterdiń qarýly kúshteriniń qatysýymen oqytýdy, materıaldyq-tehnıkalyq jáne qarjylyq qamtamasyz etýdi, júkter men ulttyq kontıngentti tasymaldaýdy, jedel shtab qurýdy qamtıtyn is-sharalar kesheni; 7) bitimgershilik operasııa júrgizýge arnalǵan mandat (budan ári – mandat) – BUU Jarǵysyna sáıkes halyqaralyq uıym qabyldaǵan jáne bitimgershilik operasııa júrgizýdi reglamentteıtin zańdy qujat; 8) Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik qyzmeti (budan ári – bitimgershilik qyzmet) – áskerı jáne (nemese) azamattyq personaldy paıdalana otyryp, BUU Jarǵysynyń maqsattary men mindetterine sáıkes keletin, úshinshi taraptyń aralasýy arqyly memleketter arasyndaǵy nemese memleket shegindegi qarýly qaqtyǵystardy bolǵyzbaýǵa, tejeýge jáne toqtatýǵa baǵyttalǵan jáne beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaýǵa yqpal etetin quraldar men ádisterdi qamtıtyn sharalar jıyntyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy qabyldaǵan halyqaralyq mindettemelerge sáıkes gýmanıtarlyq kómek kórsetý; 9) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq kontıngenti (budan ári – ulttyq kontıngent) – Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı jáne (nemese) azamattyq personaly. 2-bap. Osy Zańnyń qoldanylý aıasy Osy Zańnyń kúshi bitimgershilik operasııaǵa qatysatyn (qatysqan), biraq ulttyq kontıngenttiń quramyna kirmeıtin (kirmegen) adamdarǵa qoldanylmaıdy. 3-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik qyzmet salasyndaǵy zańnamasy 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik qyzmet salasyndaǵy zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna negizdeledi jáne osy Zań men Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerinen turady. 2. Eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańdaǵydan ózgeshe qaǵıdalar belgilense, onda halyqaralyq sharttyń qaǵıdalary qoldanylady. 4-bap. Bitimgershilik qyzmettiń negizgi qaǵıdattary Bitimgershilik qyzmettiń negizgi qaǵıdattary: 1) zańdylyq; 2) halyqaralyq quqyq normalarynyń saqtalýy; 3) týrashyldyq jáne beıtaraptylyq; 4) jergilikti halyqtyń ádet-ǵuryptary men dástúrleriniń qurmettelýi; 5) beıbitshilikke májbúrleý jónindegi operasııalarǵa qatysý jaǵdaılarynan basqa, urys qımyldaryna qatyspaý bolyp tabylady. 5-bap. Bitimgershilik qyzmettiń maqsattary Bitimgershilik qyzmettiń maqsattary halyqaralyq qoǵamdastyqqa jáne shet memleketterge (shet memleketke) memleketter arasyndaǵy nemese memleket shegindegi qarýly qaqtyǵystardy bolǵyzbaýǵa, tejeýge jáne toqtatýǵa járdem kórsetý, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy qabyldaǵan halyqaralyq mindettemelerge sáıkes gýmanıtarlyq kómek kórsetý bolyp tabylady. 6-bap. Bitimgershilik qyzmettiń mindetteri Bitimgershilik qyzmettiń mindetteri: 1) taraptar kelispeýshilikteriniń aldyn alý, qaqtyǵystardyń qarýly qaqtyǵystarǵa ulasýyna jol bermeý, qaqtyǵys aýqymyn shekteý; 2) kúsh kórsetý is-qımyldaryn toqtatýǵa dıp­­lomatııalyq quraldarmen jáne ádistermen járdemdesý; 3) áskerı personaldyń BUU Jarǵysyna sáıkes birlesken halyqaralyq májbúrleý is-qımyldaryna qatysýy; 4) bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) aýmaqty jáne (nemese) halyqty qarýly shabýyldan qorǵaý; 5) oq atýdy toqtatý sharttarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý; 6) qaqtyǵysýshy taraptardy ajyratý, bólimshelerdi qarýsyzdandyrý jáne taratý; 7) bosqyndar, el ishinde ýaqytsha ornyn aýystyrǵan adamdar problemalaryn sheshýge járdemdesý; 8) gýmanıtarlyq kómek kórsetý; 9) bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) ınfraqurylymdy qalpyna keltirý; 10) quqyqtyq tártipti, halyqtyń qaýipsizdigin jáne adam quqyqtarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý; 11) mandatta kózdelgen ózge de mindetter bolyp tabylady. 2-taraý. BITIMGERShILIK QYZMET SALASYNDAǴY MEMLEKETTIK RETTEÝ 7-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Pala­tala­rynyń birlesken otyrysynyń qaraýyna beıbit­shilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi halyq­aralyq mindettemelerdi oryndaý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterin paıdalaný týraly usynys engizedi; 2) ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýdy aıaqtaýy týraly, ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynan (aýdanynan) merziminen buryn keri shaqyrtý týraly, sondaı-aq shuǵyl evakýasııalaý týraly sheshim qabyldaıdy; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna jáne zańdaryna sáıkes ózge de ókilettikterdi júzege asyrady. 8-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine qarjylandyrý kózderin kórsete otyryp, qajetti shyǵystar týraly qorytyndymen birge áskerı personaldyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy týraly usynys engizedi; 2) azamattyq personaldyń erikti negizde bitimgershilik operasııaǵa qatysýy týraly sheshim qabyldaıdy; 3) mandatqa sáıkes azamattyq personaldyń quramyn, sanyn, mindetterin, bolý merzimin jáne aýystyrylý, olardy bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna jáne keri qaraı tasymaldaý tártibin aıqyndaıdy; 4) bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵyna (aýdanyna) qaraı ulttyq kontıngentti qosymsha múlikpen qamtamasyz etý, sondaı-aq ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy úshin ony qarjylandyrý kózderin kórsete otyryp, qosymsha qarajat bólý týraly sheshim qabyldaıdy; 5) ulttyq kontıngentke senip tapsyrylǵan múlikti áriptes memleketterge nemese qabyldaýshy memleketke berý týraly sheshim qabyldaıdy, sondaı-aq ony esepten shyǵarý tártibin aıqyndaıdy; 6) bitimgershilik qyzmet sheńberinde gýmanıtarlyq kómek kórsetý, ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna jiberý jáne keri qaıtarý, ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynan (aýdanynan) merziminen buryn keri shaqyrtý, shuǵyl evakýasııalaý jáne ulttyq kontıngent keltirgen zalaldy óteý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń rezervinen aqshalaı qarajat bóledi; 7) Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýǵa arnalǵan shyǵystaryn halyqaralyq uıymdar men áriptes memleketterdiń óteýine jatatyn máselelerdi sheshedi; 8) bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq qaǵıdalaryn bekitedi; 9) ulttyq kontıngent quramyna ártúrli memlekettik organdardan (uıymdardan) áskerı jáne azamattyq personaldy tartý kezinde bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq qaǵıdalaryna sáıkes jedel shtab qurady; 10) ózine Konstıtýsııamen, osy Zańmen, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarymen jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerimen júktelgen ózge de fýnksııalardy oryndaıdy. 9-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi: 1) bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq qaǵıda­laryn ázirleıdi, sondaı-aq olardy oryndaýdy uıymdastyrady; 2) bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq josparyn ázirleıdi jáne bekitedi; 3) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktilerinde kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady. 10-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de mem­lekettik organdarynyń (uıymdarynyń) quzyreti 1. Ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııaǵa qatysýǵa jiberýdi josparlaıtyn memlekettik organdar (uıymdar): 1) eger Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń she­shiminde, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq shartynda nemese mandatta ózgeshe aıqyndalmasa, áskerı jáne (nemese) azamattyq personaldy múlikpen qamtamasyz etedi; 2) bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq josparyna sáıkes ulttyq kontıngentti bitimgershilik daıyndyqtan ótýge jiberedi; 3) ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna jáne keri qaraı jiberedi; 4) bitimgershilik operasııaǵa qatysqan azamattyq personalǵa osy Zańnyń 17-babynda kózdelgen jaǵdaılarda jáne negizderde birjolǵy ótemaqylar tóleýdi júzege asyrady. 2. Syrtqy saıasat salasyndaǵy ýákiletti organ Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýynyń syrtqy saıası oryndylyǵy týraly usynys engizedi, kelissózder júrgizedi, bitimgershilik qyzmet máseleleri boıynsha halyqaralyq uıymdarmen jáne áriptes memlekettermen ózara is-qımyl jasaıdy. 3. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ýákiletti organ ulttyq kontıngentke sapar aldynda, bitimgershilik operasııa júrgizý kezeńinde profılaktıkalyq egýler, sondaı-aq bitimgershilik operasııadan qaıtyp oralǵannan keıin ońaltý is-sharalaryn júrgizýdi uıymdastyrady jáne qamtamasyz etedi. 4. Baılanys jáne kólik salasyndaǵy ýákiletti organ ulttyq kontıngentin bitimgershilik operasııaǵa qatysýǵa jiberý josparlanǵan memlekettik organdarǵa (uıymdarǵa) qoljetimdi baılanys túrlerimen qam­tamasyz etýge jáne ulttyq kontıngent pen júkterdi bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵyna (aýdanyna) jáne keri qaraı tasymaldaýǵa járdemdesedi. 5. Halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ ulttyq kontıngent qataryndaǵy adam mertikken, kontýzııa alǵan, jaraqattanǵan, aýyrǵan jáne qaza tapqan (qaıtys bolǵan) jaǵdaılarda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes múgedektigi boıynsha, asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıyn­sha memlekettik áleýmettik járdemaqylar tóleýdi uıymdastyrady. 3-taraý. ULTTYQ KONTINGENTTI BITIMGERShILIK OPERASIIаǴA QATYSÝ ÚShIN JIBERÝ 11-bap. Ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy týraly sheshim qabyldaý tártibi 1. Ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy týraly máseleni qaraý úshin halyqaralyq uıymnyń sheshimi jáne (nemese) Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shart negizder bolyp tabylady. 2. Bitimgershilik operasııaǵa áskerı personaldyń qatysýy úshin: 1) syrtqy saıasat salasyndaǵy ýákiletti organ Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine áskerı personaldyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýynyń syrtqy saıası oryndylyǵy týraly usynys engizedi, kelissózder júrgizedi, bitimgershilik qyzmet máseleleri boıynsha halyqaralyq uıymdarmen jáne áriptes memlekettermen ózara is-qımyl jasaıdy; 2) áskerı personaldyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýynyń syrtqy saıası oryndylyǵy týraly usynys qoldaý tapqan jaǵdaıda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine qajetti shyǵystar týraly qorytyndymen, áskerı personaldyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy úshin ony qarjylandyrý kózderin kórsete otyryp, qosymsha qarajat bólý týraly sheshimniń negizdemesimen birge usynys engizedi. Usynysta bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵy (aýdany), mindetter, jalpy sany, qarý-jaraqtyń túri men quramy, múlik, baǵynystylyq, bolý merzimi, aýys­tyrý tártibi, shyǵarý, bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna jáne keri qaraı tasymaldaý sharttary týraly málimetter, sondaı-aq naqty bitimgershilik operasııaǵa baılanysty basqa da aqparat qamtylýǵa tıis. 3. Beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi halyqaralyq mindettemelerdi oryndaý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterin paıdalaný týraly sheshim Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 53-babynyń 5) tarmaqshasyna sáıkes qabyldanady. 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Palatalarynyń birlesken otyrysynda qabyldanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterin paıdalaný týraly sheshimniń negizinde áskerı personaldy bitimgershilik operasııaǵa qatysý úshin jiberedi. 5. Bitimgershilik operasııaǵa azamattyq personaldyń qatysýy úshin: 1) syrtqy saıasat salasyndaǵy ýákiletti organ Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligimen jáne basqa da múddeli ortalyq memlekettik organdarmen kelisý boıynsha syrtqy saıası oryndylyǵyn qaraý jáne halyqaralyq uıymdarmen jáne (nemese) aýmaǵynda bitimgershilik operasııa júrgiziletin áriptes memlekettermen kelisý nátıjeleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine bitimgershilik operasııaǵa azamattyq personaldyń qatysýy týraly usynys engizedi; 2) bitimgershilik operasııaǵa azamattyq personaldyń qatysýy týraly usynys qoldaý tapqan jaǵdaıda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti azamattyq personaldyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy jáne qosymsha qarajat bólý týraly qarjylandyrý kózderin, bitimgershilik operasııa júrgizý aıma­ǵy (aýdany), mindetter, jalpy sany, múlik, baǵy­nystylyq, bolý merzimi, aýystyrý tártibi, shyǵarý, bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna jáne keri qaraı tasymaldaý sharttary týraly málimetterdi, sondaı-aq naqty bitimgershilik operasııaǵa baılanysty basqa da aqparatty kórsete otyryp sheshim qabyldaıdy; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary (uıymdary) Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qabyldaǵan sheshimniń negizinde tıisti azamattyq personaldy bitimgershilik operasııaǵa qatysý úshin jiberedi. 12-bap. Ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýdy aıaqtaýyna negizder 1. Ulttyq kontıngenttiń bitimgershilik operasııaǵa qatysýdy aıaqtaýyna mynalar negizder bolyp tabylady: 1) bitimgershilik operasııanyń aıaqtalýy; 2) bitimgershilik operasııaǵa qatysý merziminiń aıaqtalýy; 3) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń sheshimi; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik operasııaǵa odan ári qatysýy orynsyz bolatyn halyqaralyq áskerı-saıası ahýaldyń ózgerýine baılanysty merziminen buryn keri shaqyrtý; 5) bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) qaqtyǵystyń shıelenisýi men qarqyndylyǵy kúrt órshigen jaǵdaıda shuǵyl evakýasııalaý; 6) Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq shartynda kózdelgen ózge de negizder. 2. Ulttyq kontıngent bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynan (aýdanynan) úshinshi elderge shuǵyl evakýasııalanǵan jaǵdaıda, ulttyq kontıngenttiń Qazaqstan Respýblıkasyna kelgen kúni bitimgershilik operasııaǵa qatysý aıaqtaldy dep esepteledi. 13-bap. Ulttyq kontıngentti jasaqtaý jáne daıyn­daý 1. Áskerı personaldy jasaqtaý kelisimshart boıynsha áskerı qyzmet ótkerip jatqan jáne bitimgershilik daıyndyqtan ótken Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń áskerı qyzmetshileri qatarynan erikti negizde júzege asyrylady. 2. Azamattyq personaldy jasaqtaý bitimgershilik daıyndyqtan ótken adamdar qatarynan erikti negizde júzege asyrylady. Ol shtatynda turǵan memlekettik organnyń (uıymnyń) azamattyq personalymen kelisimshart jasalady, onda bitimgershilik operasııaǵa qatysý sharttary men tártibi jazylady. Kelisimshart nysany bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq qaǵıdalarynda belgilenedi. 3. Ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııaǵa oqytý men daıyndaý bitimgershilik operasııaǵa daıyndyq qaǵıdalaryna sáıkes júrgiziledi. 4. Bitimgershilik daıyndyq Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Qorǵanys mınıstri bekitken jospar boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń bazasynda júzege asyrylady. 5. Bitimgershilik daıyndyqtan ótip jatqan adam­dardyń bitimgershilik daıyndyq ýaqytynda jalaqysy men jumys orny saqtalady. Eńbekke aqy tóleýdi, issapar shyǵystaryn tóleýdi oqýdaǵy adam shtatynda turǵan memlekettik organ (uıym) júzege asyrady. 6. Bitimgershilik daıyndyqty qamtamasyz etý maqsatynda azamattyq mamandardy jáne shet memleketterdiń qarýly kúshteriniń bólimshelerin tarta otyryp, oqý-jattyǵýlar, kýrstar, semınarlar, trenıngter jáne basqa da is-sharalar ótkizilýi múmkin. 14-bap. Ulttyq kontıngentti materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý 1. Ulttyq kontıngentti materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etýdi ony jiberetin memlekettik organ (uıym) júzege asyrady. 2. Ulttyq kontıngentti basqa memlekettik organda (uıymda) bar múlikpen qosymsha materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý qajet bolǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qosymsha múlikti bir memlekettik organnan (uıymnan) basqa memlekettik organǵa (uıymǵa) berý týraly sheshim qabyldaıdy. 3. Memlekettik organdarda (uıymdarda) qosymsha múlik bolmaǵan jaǵdaıda, múlik osy Zańnyń 23-babynda kózdelgen qarajat esebinen satyp alynady. 4-taraý. ULTTYQ KONTINGENTTI ÁLEÝMETTIK QORǴAÝ, ONYŃ QUQYQTARY, MINDETTERI MEN JAÝAPTYLYǴY 15-bap. Bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) medısınalyq qamtamasyz etý 1. Bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) medısınalyq uıymdar nemese bólimsheler, medısınalyq jabdyq bolmaǵan kezde ulttyq kontıngentti bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) medısınalyq qamtamasyz etý halyqaralyq sharttar negizinde áriptes memleketterdiń, bolatyn eldiń medısınalyq uıymdarynda júzege asyrylady. 2. Bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) mamandandyrylǵan medısınalyq uıymdar bolmaǵan kezde azamattyq personal áskerı personaldyń áskerı-medısınalyq bólimshelerinde óteýsiz medısınalyq qamtamasyz etiledi. 16-bap. Ulttyq kontıngentti áleýmettik qamsyzdandyrý 1. Ulttyq kontıngent bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezeńinde úsh eselengen aqshalaı qamtylymmen (jalaqymen) qamtamasyz etiledi. Eńbekke aqy tóleýdi ulttyq kontıngent qataryndaǵy adamdar shtatynda turǵan memlekettik organdar (uıymdar) júzege asyrady. 2. Ulttyq kontıngent qataryndaǵy adam bitimgershilik operasııadan qaıtyp oralǵannan keıin ózi jumyskeri, qyzmetkeri bolyp tabylatyn memlekettik organnyń (uıymnyń) qarajaty esebinen keminde kúntizbelik jeti kún, biraq jıyrma bir táýlikten aspaıtyn merzimge sanatorıı-kýrorttyq emdelýge jiberiledi. 3. Bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezeńinde, sondaı-aq bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵyna (aýdanyna) barý jáne keri qaıtý kezinde, eger halyqaralyq sharttarda ózgeshe kózdelmese, ulttyq kontıngent Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń áskerı qyzmetshileri úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen normalar boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik bıýdjetiniń qarajaty esebinen tamaqtandyrýmen qamtamasyz etiledi. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara qyzmetiniń Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń pasportyna belgi qoıýymen aıqyndalatyn, Qazaqstan Respýblıkasynan ketken jáne Qazaqstan Respýblıkasyna kelgen kezden bastap esepteletin ýaqyt bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezeńi dep esepteledi. Qazaqstan Respýblıkasy azamaty pasportynyń bolýy mindetti emes elderge ketken kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik shekarasyn kesip ótken kúnder bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezeńi dep esepteledi. 4. Bitimgershilik operasııaǵa qatysatyn (qatysqan) áskerı personaldy áleýmettik qamsyzdandyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen tártippen júrgiziledi. 5. Beıbitshilikke májbúrleý jónindegi operasııalarǵa qatysatyn áskerı personalǵa bitimgershilik operasııa aımaǵynda (aýdanynda) bolǵan kezeńi urys qımyldaryna qatysýmen teńestiriledi. 17-bap. Azamattyq personaldy áleýmettik qamsyzdandyrý erekshelikteri 1. Bitimgershilik operasııaǵa qatysatyn (qatysqan) azamattyq personalǵa bitimgershilik operasııadan kelgennen keıin bir jyl ishinde uzaqtyǵy kúntizbelik on tórt kún qosymsha jyl saıynǵy aqyly eńbek demalysy beriledi. 2. Bitimgershilik operasııaǵa jáne bitimgershilik daıyndyqqa qatysý kezeńinde azamattyq personaldyń memlekettik organdaǵy (uıymdaǵy) jumys orny saqtalady. 3. Azamattyq personal qataryndaǵy adam bitim­gershilik operasııa kezeńinde, sondaı-aq bitimgershilik operasııaǵa qatysý nátıjesinde mertigýi (jaralanýy, jaraqattanýy, kontýzııa alýy), aýyrýy saldarynan qaza tapqan (qaıtys bolǵan), bitimgershilik operasııa kezeńinde múgedektik belgilengen nemese mertikken (jaralanǵan, jaraqattanǵan, kontýzııa alǵan) jaǵdaılarda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıtyn tártippen birjolǵy ótemaqy tóleý júrgiziledi. 4. Azamattyq personal qataryndaǵy adam bitim­gershilik operasııa kezeńinde, sondaı-aq bitimgershilik operasııaǵa qatysý nátıjesinde mertigýi (jaralanýy, jaraqattanýy, kontýzııa alýy), aýyrýy saldarynan qaza tapqan (qaıtys bolǵan) jaǵdaılarda, adamnyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy aıaqtalǵan kúnnen bastap bir jyl ótkenge deıin azamattyq personal qataryndaǵy adamnyń muragerlerine qaza tapqan (qaıtys bolǵan) kúni sońǵy atqarǵan laýazymy boıyn­sha bes jyldyq jalaqysy mólsherinde birjolǵy ótemaqy tóleý júrgiziledi. 5. Azamattyq personal qataryndaǵy adamǵa bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezeńinde nemese bitimgershilik operasııaǵa qatysý nátıjesinde mertigýi (jaralanýy, jaraqattanýy, kontýzııa alýy), aýyrýy saldarynan bolǵan múgedektik belgilengen kezde birjolǵy ótemaqy adamnyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy aıaqtalǵan kúnnen bastap bir jyl ótkenge deıin sońǵy jumys orny (atqarǵan laýazymy) boıynsha: 1) I toptaǵy múgedekke – otyz aılyq jalaqy; 2) II toptaǵy múgedekke – on segiz aılyq jalaqy; 3) III toptaǵy múgedekke – alty aılyq jalaqy mólsherinde tólenedi. 6. Eger azamattyq personal qataryndaǵy adamnyń qaza tabýy (qaıtys bolýy) nemese onyń mertigýi (jaralanýy, jaraqattanýy, kontýzııa alýy): 1) sottyń zańdy kúshine engen úkimi bolǵan kezde ózine-ózi qol jumsaýǵa deıin jetkizý jaǵdaılaryn qospaǵanda, ózine-ózi qol jumsaý saldarynan; 2) qylmystyq nemese ákimshilik quqyq buzýshylyqtar jasaǵan kezde; 3) onyń alkogoldik, esirtkilik nemese ózgedeı masań kúı týǵyzatyn zattardy tutynýy nemese qoldanýy sebebinen; 4) birjolǵy ótemaqy alý nemese mindetterin oryndaýdan jaltarý maqsatynda ózine qasaqana qandaı da bir dene zaqymyn (dene múshesin zaqymdaý) nemese óz densaýlyǵyna ózge de zııan keltirý saldarynan bolǵany Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen dáleldense, birjolǵy ótemaqy tólenbeıdi. 7. Azamattyq personal qataryndaǵy adam bitim­gershilik operasııaǵa qatysý kezeńinde múgedektikke ákep soqpaǵan aýyr mertikken (jaralanǵan, jaraqattanǵan, kontýzııa alǵan) jaǵdaıda, oǵan – bir jarym aılyq jalaqysy, jeńil mertikkende jarty aılyq jalaqysy mólsherinde birjolǵy ótemaqy tólenedi. 8. Bitimgershilik operasııaǵa qatysý kezinde qaza tapqan nemese bitimgershilik operasııaǵa qatysý nátıjesinde mertigýi (jaralanýy, jaraqattanýy, kontýzııa alýy), aýyrýy saldarynan adamnyń bitimgershilik operasııaǵa qatysýy aıaqtalǵan kúnnen bastap bir jyl ótkenge deıin qaıtys bolǵan azamattyq personal qataryndaǵy adamdy jerleý Qazaqstan Respýblıkasynda onyń týystary tańdaǵan jerde júrgiziledi. Máıitti jetkizýge ázirleýmen, máıitti jetkizýmen, jerleýmen, qulpytas daıyndaý­men jáne ornatýmen baılanysty barlyq shyǵystar azamattyq personal jumyskeri, qyzmetkeri bolyp tabylǵan memlekettik organnyń (uıymnyń) esebinen Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń áskerı qyzmetshileri úshin belgilegen mólsherde júzege asyrylady. 18-bap. Ulttyq kontıngenttiń quqyqtary men mindetteri 1. Ulttyq kontıngent Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasynda jáne zańdarynda kózdelgen barlyq quqyqtardy paıdalanady. Bitimgershilik operasııada ulttyq kontıngenttiń quqyqtary men bostandyqtary bolatyn eldiń zańdarymen, Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttarmen ǵana shekteledi nemese keńeıtiledi. 2. Ulttyq kontıngent Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyn, zańdaryn jáne bolatyn eldiń zańdaryn saqtaýǵa, sondaı-aq jergilikti halyqtyń ádet-ǵuryptary men dástúrlerin qurmetteýge mindetti. 3. Áskerı personalǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qa­rýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń jalpy áskerı jarǵylarynda kózdelgen mindetter júkteledi. Bitimgershilik opera­sııadaǵy mindetter aıasy mandatpen shektelýi nemese keńeıtilýi múmkin. 4. Ulttyq kontıngentke bitimgershilik operasııada atqaryp otyrǵan laýazymyna sáıkes laýazymdyq mindetter júkteledi. 19-bap. Ulttyq kontıngenttiń qarý qoldanýy Ulttyq kontıngenttiń qarý alyp júrý jáne qoldaný qaǵıdalary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń jalpy áskerı jarǵylarynda, sondaı-aq mandatta, Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttarda aıqyndalady. Qarý qoldanǵan kezde ulttyq kontıngent aınaladaǵy azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin barlyq múmkin bolatyn sharalardy qoldanýǵa, al qajet bolǵan jaǵdaıda, zardap shekkenderge shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýge mindetti. Ulttyq kontıngent qataryndaǵy adam qarý qoldanylǵan árbir jaǵdaı týraly komandırge (bas­tyqqa) baıandaıdy. 20-bap. Ulttyq kontıngenttiń jaýaptylyǵy Ulttyq kontıngent qylmystary, teris qy­lyq­tary jáne ózge de quqyq buzýshylyqtary úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna jáne Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttarǵa sáıkes qylmystyq, ákim­shilik, azamattyq-quqyqtyq jáne tártiptik jaýap­tylyqta bolady. Ulttyq kontıngent qataryndaǵy adam nemese adamdar toby bitimgershilik operasııa kezeńinde onyń (olardyń) bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) odan ári bolýyna jol bermeıtin quqyq buzýshylyqtar jasaǵan kezde aýystyrý boıynsha shyǵystar atalǵan adamdardyń qarajaty esebinen óteledi, olar adamnyń nemese adamdar tobynyń Qazaqstan Respýblıkasynan bitimgershilik operasııa júrgizý ornyna barýy jáne keri qaıtýy boıynsha shyǵystardy qamtıdy. 21-bap. Bitimgershilik operasııa júrgizý aıma­ǵyndaǵy (aýdanyndaǵy) ıýrısdıksııa Bitimgershilik operasııa júrgizý aımaǵynda (aýdanynda) sheteldikter ulttyq kontıngentke qatysty quqyq buzýshylyqtar jasaǵan jaǵdaıda, eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttarda ózgeshe eskerilmese, bolatyn eldiń zańdary qoldanylady. 22-bap. Bitimgershilik qyzmet salasynda qada­ǵalaýdy júzege asyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik qyzmet salasyndaǵy zańnamasynyń dálme-dál ári birkelki qoldanylýyn joǵary qadaǵalaýdy Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Bas Prokýrory jáne ol ýákilettik bergen prokýrorlar júzege asyrady. 5-taraý. QORYTYNDY EREJELER 23-bap. Bitimgershilik qyzmetti qarjylandyrý 1. Bitimgershilik qyzmetti qarjylandyrý: 1) jumyskerleri, qyzmetkerleri bitimgershilik operasııaǵa qatysýǵa jiberiletin memlekettik organdardy (uıymdardy) ustaýǵa kózdelgen; 2) bitimgershilik qyzmetti qarjylandyrý úshin nemese bitimgershilik operasııaǵa jumsalatyn shyǵyndardy tolyq nemese ishinara óteý tártibimen BUU, ózge de halyqaralyq uıymdar jáne áriptes memleketter bóletin; 3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti rezerviniń qarajaty esebinen júrgiziledi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń bitimgershilik ope­­rasııaǵa ketetin shyǵyndaryn tolyq nemese ishinara óteý tártibimen BUU, ózge de halyqaralyq uıymdar jáne áriptes memleketter bóletin qarajat respýblıkalyq bıýdjet kirisine túsedi. 24-bap. Bitimgershilik qyzmette paıdalanylatyn múlikti Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik shekarasy arqyly alyp ótý Ulttyq kontıngenttiń jumys isteýi nemese bitimgershilik daıyndyqty júrgizý úshin qajetti jaı qarý-jaraq pen áskerı tehnıkany Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý (aýmaǵynan áketý) Qazaqstan Respýblıkasynyń eksporttyq baqylaý týraly zańnamasynda belgilengen tártippen júzege asyrylady. 25-bap. Osy Zańdy qoldanysqa engizý tártibi Osy Zań alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.NAZARBAEV. Astana, Aqorda, 2015 jylǵy 15 maýsym № 320-V QRZ