Qyzylorda oblystyq qoǵamdyq damý basqarmasy jýrnalısterge arnap baspasóz týryn uıymdastyrdy. Respýblıkalyq, óńirlik BAQ ókilderi oblys ortalyǵyndaǵy birqatar nysandy aralap, ár saladaǵy jumystarmen tanysty.
Qurylys qarqyn alǵan jyl
Oblys ortalyǵynan bólek, aýdan-aýyldarda sáýletti ǵımarattardyń kóptep boı kótergeni aımaqtyń qurylys salasyndaǵy ilgerileýshilikti aıǵaqtaıdy. Bıyldyń ózinde óńirde túrli nysan men turǵyn úı qurylysyna 180 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi. Kóktemde jyl sanap qonystanýshylar qatary kóbeıip kele jatqan sol jaǵalaýda zamanaýı úlgidegi jańa avtovokzal ashyldy. Salada jańa ekonomıkalyq keńistik qalyptastyrýdyń mańyzyn Memleket basshysy Q.Toqaev «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵdary» atty Joldaýynda: «Kólik-logıstıka salasy ekonomıkamyzdy alǵa bastaıtyn basty kúshtiń birine aınalýǵa tıis» dep atap ótken bolatyn. Bıýdjet qarjysy esebinen 975 mln teńgege salynǵan ǵımaratta jolaýshylar men júrgizýshilerge, múmkindigi shekteýli azamattarǵa barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan.
Sáýir aıynda ashylǵan avtovokzaldan kúnine 200-400 jolaýshy 38 baǵytqa, ár tarapqa jol tartady. Jolaýshylardy túsiretin 6, saparǵa shyǵatyndarǵa arnalǵan 11 perron bar. Búginde Aral, Qazaly, Tóretam, Qarmaqshy, Bekarystan bı baǵyttaryna jol júrý bıletteri avtovokzaldan, temirjol vokzaly alańynan satylyp jatyr.
Jyl úlesindegi taǵy bir jańalyq – qalanyń osy aýmaǵynan Qan ortalyǵy ashyldy. Jyl saıyn óńirde 10 myńnan asa turǵyn qan tapsyrady eken. Endi jańa ortalyq medısınalyq uıymdardyń suranysyna saı 17 myń dozadan astam qan komponentterin daıyndamaq.
Turaqtandyrý qory qamsyz emes
Qyzylordada «Jan Araı» atty agro-ındýstrıaldy keshen bar. Kúrish óndirisi, kúrish jarmasyn halyqaralyq standarttar boıynsha óńdeýmen qatar qurama jem óndirýmen aınalysatyn seriktestik quryltaıshysy – belgili kásipker Baǵdáýlet Maqashov. «Baıqońyr» ÁKK» AQ kelisim negizinde osy seriktestik qoımasynda turaqtandyrý qoryna tıesili ónimderdi saqtap otyr.
«Munda saqtalǵan ónimder 3 aıǵa jetedi. Olar tikeleı óndirýshiden alynǵan. Byltyr kúrish baǵasy 480 teńgege kóterilip ketkende bizde 350 teńge boldy. Bazarda makaron baǵasy óskenine qaramastan, biz 35 áleýmettik dúken arqyly 270 teńgeden elge usynamyz. Olardan bólek, iri saýda oryndarynda áleýmettik buryshtarymyz bar. Oblystyń 11 sharýashylyǵy forvardtyq kelisim negizinde bizge ónimderin ótkizedi. Bul qajetti taýardy shetten izdemeı ózimizden tabýǵa múmkindik berip otyr. Kelisim negizinde byltyrdan bastap kartop pen sábizdi jergilikti sharýashylyqtar jetkize bastady. Aldaǵy ýaqytta kúrish pen tuzdan basqa, ózimizde óndirilgen kókónis ónimderin kóbeıte túsemiz», deıdi turaqtandyrý qorynyń basqarma basshysy Meırambek Serikbaı.
Jalpy, bul qoımada 1500 tonnaǵa deıin jemis saqtaýǵa múmkindik bar. Onyń 1120 tonnasyn tońazytqyshqa saqtaý qarastyrylǵan.
Alǵashqy «Jaıly mektep»
Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda óńirde 21 mektep salynady. Búginde solardyń onynyń qurylysy júrip jatyr. Osy arqyly aımaqtaǵy 4 apatty, 3 beıimdelgen mekteptiń máselesi túbegeıli sheshimin tabady.
Jalpy, oblysta áleýmettik máselelerdi ońynan sheshýde jeke kompanııalardyń da kómegi kóp. Mysaly, osy aýdanda «Saýts Oıl» kompanııasynyń demeýshiligimen mýzykalyq kolledj ǵımaraty boı kóterip keledi.
Qalada 10 mlrd 900 mln teńgege salynyp jatqan «Shyǵarmashylyq ınnovasııalyq ortalyqta» balalardy sporttyq saýyqtyrýdan bólek, kórkem-estetıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, tarıhı-ólketaný, gýmanıtarlyq baǵytta damytý kózdelip otyr. Fýtbol, basketbol, voleıbol, vorkaýt alańdary, basseın, sońǵy úlgidegi materıaldyq-tehnıkalyq bazamen jabdyqtalǵan kabınetter jumys isteıdi.
Quny 8 mlrd 400 mln teńge bolatyn daryndy balalarǵa arnalǵan 400 oryndyq fızıka-matematıka mektep-ınternaty «Bilimdi qoldaý qory» esebinen salynyp jatyr. Jaqyn arada qoldanysqa beriletin oqý orny erteń el damýyna ózindik úles qosatyn mamandardy mektepten ázirleýge septigin tıgizbek. Mektep-ınternat janynda 300 orynǵa arnalǵan jataqhana bolady.
Balaǵa jaǵdaı jasaǵan
Búginde oblysta 62 qosymsha bilim berý uıymy jumys isteıdi. Ondaǵy úıirmelerge 60 myńnan astam oqýshy qatysady. Kókórim balalardyń kókjıegin keńeıtetin osyndaı ortalyqtyń biri – qaladaǵy Oqýshylar saraıy. Bıyl Qala kúni merekesi aıasynda qoldanysqa berilgen ǵımaratta tehnoortalyq, baǵdarlamalaý, robottehnıka, ónerkásiptik dızaın synyptary, ekologııalyq zerthana, jylyjaılar men qysqy baq, telestýdııa, vokal, mýzykalyq aspaptar, horeografııa kabınetteri bar. «QazGerMunaı» BK» JShS nysan qurylysyna qarjy bólip, onyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýyna da tolyq jaǵdaı jasady.
«Oqýshylar saraıynda qazir 213 bala túrli baǵyttaǵy úıirmelerge qatysady. Ǵımarat sol jaǵalaý turǵyndaryna óte tıimdi bolyp otyr. Ashylǵaly beri horeografııa men robottehnıka úıirmesiniń balalary túrli jarystarǵa baryp qatysyp, júldeli oryndarmen oraldy. О́ńirdegi joǵary oqý oryndarymen, basqa da memlekettik mekemelermen, qoǵamdyq uıymdarmen memorandým aıasynda jumys istep jatyrmyz», deıdi dırektordyń mindetin atqarýshy Gaýhar Qudaıbergenova.
Oqýshylar saraıynyń irgesinen oryn tepken ústel tennısi ortalyǵynyń salynýyna oblystyq bıýdjetten 2,5 mlrd teńge qaralsa, «Samruk Kazyna Trust» áleýmettik jobalardy damytý qory 900 mln teńge bólip, kóp kómek jasady. Ortalyqta 16 ústel tennısi ornalasqan aýqymdy oıyn alańy, kórermenderge arnalǵan 350 oryndyq trıbýna, jattyǵý zaly, ákimshilik bólmeler bar.
Ortalyq dırektorynyń mindetin atqarýshy Jánibek Ońtalaptyń aıtýynsha, munda 3 jattyqtyrýshy 200-ge jýyq balany jattyqtyrady. Olardyń arasynda el chempıonatynyń júldegerleri bar. Aldaǵy ýaqytta munda jarystar men oqý-jattyǵý jıyndary ótkizilmek.
Mádenıettiń máıegi saqtalǵan jer
Baspasóz týryna qatysýshylar bıyl kóktemde ashylǵan О́ner ortalyǵynda da boldy. Myń oryndyq ortalyqta Turmaǵambet atyndaǵy halyq aspaptary orkestri, sımfonııa orkestrlerinen bólek, 7 óner ujymy oryn tepken. Keıingi úsh jylda aımaqta jańa 21 nysan salýǵa qarajat bólinipti, olardyń ony qazir jumys istep tur, qalǵany jyl sońyna deıin qoldanysqa beriledi. Eki jylda salada 6 ujym jumysyn bastap, 200-den asa shtat ashylypty. On jylǵa jýyq úıirme retinde jumys istep kelgen Jastar teatry óz aldyna jeke kásibı ujym bolyp qurylsa, múgedek ónerpazdardyń shyǵarmashylyǵyn shyńdaýǵa arnalǵan «Inklıýzıvti teatr» jobasy úıirme retinde jumys istep jatyr.
Halyqaralyq TÚRKSOI uıymy aımaqtaǵy mádenıet, rýhanııat salasynda atqarylǵan jumystardy saralap, Syr óńiri túrki dúnıesiniń eń úzdik mádenı aımaǵy dep baǵalady. Astana men Almaty qalalarynda Alashtyń anasy atanǵan óńirdiń óner kúnderi uıymdastyryldy.
Án úzilmeıtin ortalyq
«Anaǵa taǵzym» ortalyǵynyń tańnan keshke deıin ana jaıly án kernep turatyn ereksheligi bar. Jas urpaqqa rýhanı-adamgershilik tárbıe berýdi uıymdastyrý, otbasylyq qundylyqtardy nyǵaıtyp, búgingi qazaq áıeliniń rýhanı kelbetin qalyptastyrý, kreatıvti ındýstrııany damytý baǵytynda jumys isteıtin ortalyqta «Qazaq eliniń uly analary» atty biregeı kartına men kıiz úıdiń ınstallıasııasy ornalasqan. «Mıras», «Boıtumar», «Ana tili», «Jas otaý» klýbtary men «Bereke» aspazdyq stýdııasy, «Shamshyraq» foto-vıdeo stýdııasy qazir kópke tanys. Mundaǵy psıholog mamandardyń da jurtqa kómegi mol. Mekeme ashylǵan sátten bastap «Damý Lift» jobasyn qolǵa alyp, mektep oqýshylary men stýdentterdi ortalyqqa shaqyrdy. Olarmen jumys isteý barysynda «Anama hat» jobasy paıda boldy. Kókeıdegi syryn eshkimge aıta almaıtyn jastarǵa arnalyp júzege asyrylǵan joba aıasynda iri saýda ortalyqtaryna «Senim jáshikteri» ornatylyp, jınalǵan hattarmen psıhologter jumys istedi.
«Bir jyldyń ishinde bas-aıaǵy 500-ge jýyq hat tústi. Olardyń arasynda vırtýaldyq oıynǵa qyzyǵýshylyǵyna anasy tyıym salǵanyn jazǵandar kóp. Osydan keıin biz mamandarmen aqyldasyp, osy taqyrypqa arnaıy áleýmettik beınerolık túsirdik. Qazir ol barlyq bilim berý ornyna taratyldy», deıdi ortalyq dırektory Altynaı Moljanova.
BAQ ókilderi jańa áýejaı men qala irgesindegi sharýashylyqtar jumysyn da aralap kórip, elge ortaq ıgilikti isterge kýá boldy.
QYZYLORDA