Ulttyq óner jaýharlary

Elý jylǵa jýyq tarıhy bar T.Júr­­­­genov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy – mádenıet, óner sala­­syna kásibı mamandar daıarlaı­tyn oqý oryndarynyń biregeıi. О́ner aka­demııasynyń professory, Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratke­ri, akademık Ǵaınıjamal Ábildına osydan 50-60 jyl buryn jaryq kórgen qazaq jáne orys tilindegi basylymdardy qaıta jańartyp basý sebepterine toqtaldy.

«Ulttyq ónerdiń bastaýynda tur­ǵan tulǵalar, XX ǵasyrdyń basynda halqyna qaltqysyz eńbek etken zııa­ly qaýym jaıyndaǵy eńbekterdiń búginde birqatary saqtalmaı, tozyp, tasada qalyp qoıǵan. Bul eńbek­ter stýdentter, magıstranttar, dok­to­rant­­tarǵa qoljetimsiz bolyp qal­dy. Soń­ǵy úsh jylda ulttyq óner­ge qa­tysty akademııalyq eńbek­ter­di jańa­sha túrlendirip, zamanaýı pishin­de jaryqqa shyǵaryp jatqan «Smart University Press» baspa úıi osy joly klassıkalyq qundy ádebıet marjandarynyń bir parasyn qalyń kópshilikke tanystyryp otyr. Osy oraıda álem jaýHarlary jáne de Á.Nurpeıisov, Q.Muhamedjanov, Q.Bekhojın, Á.Kekilbaıuly, M.Hase­nov syndy qalamgerlerimizdiń shyǵarmalarymen qatar, muqabasy tozyp, para­ǵy shashylǵan talaı eńbekter oqyrma­nǵa jol tartty», deıdi professor.

Búginde baspa shyǵarǵan eńbekter qatarynda oqýlyq, oqý-ádistemelik materıaldar, monografııalardy stý­dentter izdep júrip oqıdy. Ǵaı­nı­majal Ábildına atap ótkendeı, ult­­tyq ónerdiń jaýHarlaryna tun­ǵan mundaı eńbekter óskeleń urpaq­tyń boıynda otanshyldyq rýhty kóterip, eli men jeriniń, óneri men má­denıetiniń damýyna úles qosqan tul­ǵalarǵa qurmetpen qarap ósýge yqpal etedi. Sońǵy ýaqytta jaryq­qa shyqqan Qazaqstannyń halyq ártisi Maman Baıserkeulynyń, qazaq teatr pe­dagogıkasynyń negizin qalaý­shy­lardyń biri, professor Rábıǵa Qanybaevanyń, Salyq Qasımanovtyń «Ulttyq qolóner», M.Muqanovtyń «Qazaqtyń kıiz úıi» osy sanattaǵy eńbekter qataryna jatady. Baspadan shyqqan ónimder kitaphanalarǵa bes danadan tegin úlestirildi.

Akademııanyń ǵylymı keńesiniń usynysymen basylyp shyqqan eńbek­ter qatarynda professor Q.Halyqov, kınotanýshy G.Ábikeeva, ónertanýshy O.Batýrına, teatrtanýshy A.Muqan, balettanýshy L.Sarynova, kınoteledramatýrg Ǵ.Ábildınanyń ǵylymı eńbekteri bar.

Elimizdegi ýnıversıtetterge or­taq baspa retinde jumysy jolǵa qoıyl­ǵan «Smart University Press» bas­pa úıiniń quryltaıshysy ári dırektory Almas Asan atap ótkendeı, akademııalyq eńbekterdi shyǵarýǵa basymdyq bere otyryp, búginde sany azaıǵan, stýdentter men zertteýshiler úshin qoljetimsiz kóptegen ǵylymı, ádebı janrdaǵy shyǵarmalardy shyǵarýǵa den qoıylyp otyr. «Aka­demııalyq eńbekterdiń basym kópshiligi baspa qoldaýymen jaryqqa shyǵyp jatyr. Eger de bul eńbekterge suranys bolyp jatsa, satylymǵa shyǵaramyz. Baspa ónimderi dramatýrgııa, ssenografııa, qolóneri, balet – bı óneri, horeografııa, kostıým dızaıny, kınoóndirisine qatysty qundy materıaldardy qamtıdy. Munymen qosa jaqynda qoldanysqa engen «Bas­pager» platformasy avtorlar men baspalar arasyndaǵy baılanys­ty nyǵaıtyp, bolashaqta salada týyndap otyrǵan maman tapshylyǵy, sapaly baspalardy tańdaý dástúriniń qalyptasýyna yqpal etetin bolady», deıdi A.Asan.

ALMATY