El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev óz úndeýiniń birinde: «Elimizde álemniń úzdik ýnıversıtetteriniń fılıaldaryn ashýdy usynamyn, birlesken ǵylymı is-sharalar ótkizip, tájirıbe almasý qajet. Til bólimderin ashýǵa baılanysty jumys qaıta jandanýy kerek. Jasandy ıntellekt, sıfrlyq jáne aeroǵarysh ónerkásibin damytý erekshe nazar aýdarýdy qajet etedi», degen bolatyn.
Memleket basshysynyń bul sózderi elimizdiń ǵylym, tehnologııa men bilim berýdi damytýǵa strategııalyq kózqarasyn kórsetedi.
Elimizde shetel ýnıversıteti fılıalynyń ashylýy – transulttyq bilim berýdi damytýǵa jasalǵan mańyzdy qadam. Bul bastama el stýdentterine óz otanynan tysqary shyqpaı-aq, halyqaralyq deńgeıdegi joǵary sapaly bilim alý múmkindigin usynady. Mundaı fılıaldar tek bilim berýmen shektelmeı, elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń sapasyn arttyryp, Qazaqstannyń jahandyq bilim berý keńistigine yqpaldasýyna yqpal etedi.
Shetel ýnıversıtetiniń kampýsy elimizde álemdik talaptarǵa sáıkes básekege qabiletti mamandar daıarlaıtyn alańǵa aınalady. Bul elimizdiń jahandyq bilim berý júıesine ıntegrasııalanýyna múmkindik beredi. Sonymen qatar Qazaqstannyń óńirlik bilim haby retindegi róli kúsheıip, taıaý jáne alys shetelderden daryndy jastardy tartýǵa sebepshi bolady.
Budan bólek, Qazaqstannyń ǵylymı jáne sıfrlyq tehnologııalar salasynda kóshbasshylyqqa umtylysyn kórsetetin jasandy ıntellekti men ınnovasııalyq zertteýlerge erekshe kóńil bólinýi bul úrdisti odan ári tereńdete túsedi. Ýnıversıtet fılıaldary eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna yqpal etip, ǵylymı zertteýlerdi damytý men joǵary tehnologııalyq sektor úshin qajetti mamandardy daıarlaýǵa zor úles qosýy múmkin.
Elimizdiń ınnovasııalyq, áleýmettik-ekonomıkalyq ilgerilýin qoldaý maqsatynda «Qualified Centre of Education» qoǵamdyq qory belsendi jumys júrgizip otyr. Bilim, ǵylym men tehnologııany damytýǵa baǵyttalǵan osy is-sharalar, sondaı-aq bıznestiń áleýmettik aspektisine erekshe nazar aýdarý qoǵamnyń jalpy órkendeýine yqpal etetini sózsiz. Bul turǵyda mańyzdy qadamdardyń biri – Astanada Qazaqstan men Ulybrıtanııa arasyndaǵy bilim berý salasyndaǵy strategııalyq yntymaqtastyq aıasynda Kardıff ýnıversıteti kampýsynyń ashylýy.
Kardıff ýnıversıteti 1883 jyly Ulybrıtanııada qurylǵan jáne búginde eldiń jetekshi zertteý ýnıversıtetteriniń qatarynda tur. Ol Rassel tobyna múshelik etedi, bul topqa eldegi úzdik ǵylymı-zertteý ýnıversıtetteri biriktirilgen. Bıyl «Times Higher Education» zertteýine sáıkes Kardıff ýnıversıteti álemdik ýnıversıtetter reıtınginde 190-orynda bolsa, «QS World University Rankings» tiziminde 186-orynda tur. Ýnıversıtettiń ǵylymı-zertteý jumystarynyń 90%-y álemdik nemese halyqaralyq deńgeıde joǵary baǵalanǵan. Sonymen qatar Kardıff ýnıversıteti hımııa jáne medısına salasy boıynsha Nobel syılyǵynyń eki laýreatyn maqtan tutady.
Bıylǵy tamyzda Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi, «Qualified Centre of Education» qoǵamdyq qory men Kardıff ýnıversıteti arasynda nıettestik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul qujat bilim berý salasyndaǵy seriktestikti damytýdy kózdeıdi jáne taraptar joǵary bilikti mamandar daıarlaýǵa arnalǵan bilim berý yntymaqtastyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Memorandým arqyly shetel ýnıversıteti elimizdegi bilim berý júıesin jańa deńgeıge kóterýge, stýdentterge sapaly bilim berý baǵdarlamalaryna qol jetkizýge múmkindik beredi.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbektiń aıtýynsha, bul bastama eldegi joǵary bilim berý júıesin damytýǵa úlken úles qosady. «Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn jáne Joǵary bilim men ǵylymdy damytýdyń 2023–2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn iske asyrý sheńberinde sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıaldaryn ashý jumystary júrgizilýde. Bul – otandyq joǵary bilim berý júıesin damytý, bilim men halyqaralyq ozyq tájirıbeni transfertteý arqyly onyń sapasyn jaqsartý, sondaı-aq sheteldik stýdentterdiń úlesin arttyrý», dedi mınıstr.
Bıyl qyrkúıekte Astanaǵa Kardıff ýnıversıtetiniń alǵashqy delegasııasy kelip, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi, otandyq joǵary oqý oryndary, mektep jáne bıznes-qoǵamdastyq ókilderimen resmı kezdesýler ótkizdi. Kezdesý barysynda oqý baǵdarlamalaryn ázirleý, oqytýshylar men stýdentterdi qabyldaý, sondaı-aq kampýs salýdyń mańyzy talqylandy.
Sondaı-aq osy qarashada Kardıff ýnıversıteti delegasııasynyń ókilderi elimizge ekinshi márte saparmen keldi. Bul birlesken bilim berý jobasyn iske asyrýdaǵy mańyzdy kezeń boldy. Yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıý saltanatyna memlekettik organdardyń, akademııalyq orta men bıznestiń ókilderi qatysty. Atalǵan kelisim Kardıff ýnıversıteti men joba aıasynda qazaqstandyq taraptan ókildik etetin «Qualified Centre of Education» qoǵamdyq qory arasynda jasaldy.
Qazaqstan men Ulybrıtanııa arasyndaǵy bilim berý yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý aıasynda elimizge Ulybrıtanııa Lordtar palatasynyń múshesi, reabılıtasııa jáne probasııa máseleleri jónindegi spıker Maık German keldi. Onyń sapary Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstriniń shaqyrýymen uıymdastyrylyp, aýqymdy bilim berý jobasyn qoldaýda mańyzdy qadamǵa aınaldy.
Astana qalasynda bolǵan kezinde lord German L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetiniń stýdentterine dáris oqydy. Ol óziniń saıası joly týraly baıandap, bilim berýdiń mańyzy men Qazaqstan jaıly áserimen bólisti. Ásirese Ulybrıtanııa parlamentiniń jumysyna toqtalyp, zań shyǵarý úderisiniń mańyzdylyǵyn atap ótti. Sondaı-aq sapar barysynda Maık Germanǵa L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetiniń Qurmetti professory ataǵy berildi.
Lord German suhbatynda Kardıff ýnıversıtetiniń Qazaqstannyń ekonomıkalyq jáne bıomedısınalyq zertteýler sııaqty qajettiligine baǵyttalatynyn erekshe atap ótti. «Kardıff ýnıversıteti zertteýler júrgizýge múddeli, óıtkeni ol eń aldymen ǵylymı zertteýge negizdelgen oqý orny», dep atap ótti ol. Sondaı-aq otandyq stýdentter úshin arnaıy stıpendııalar qarastyrylatynyn, al Kardıff ýnıversıtetiniń oqytýshylary oqý úderisine tikeleı qatysyp, bilim berýdiń joǵary standartyn saqtaıtynyn jetkizdi.
Kardıff ýnıversıtetiniń fılıaly elimizde halyqaralyq úlgidegi joǵary bilim alý múmkindigin usynady. Otandyq stýdentter sapaly bilim alyp, akademııalyq almasý baǵdarlamalaryna qatysyp, álemdik standartqa sáıkes dıplom ala alady. Sonymen qatar ǵylymı-zertteý qyzmetine erekshe kóńil bólinedi, bul el ǵalymdary úshin jańa múmkindikter men perspektıvalarǵa jol ashady.
Kardıff ýnıversıteti fılıalynyń ashylýy Qazaqstan men Ulybrıtanııa arasyndaǵy bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń jańa kezeńin bildiredi. Bul bastama eki el arasyndaǵy senimdi nyǵaıtyp qana qoımaı, tájirıbe, bilim jáne mádenıet almasý úshin jaǵdaı jasaıdy. Elimizdiń óńirlik bilim haby retindegi róli nyǵaıa túsedi, bul sheteldik stýdentter úshin Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyqty arttyrady.
Kardıff ýnıversıtetiniń prezıdenti jáne vıse-kansleri, professor Vendı Larner: «Biz osy aptada Astanaǵa kelip, ýnıversıtet fılıalyn qurýdy talqylaýdy jalǵastyrǵanymyzǵa qýanyshtymyz. Ýnıversıtettik yntymaqtastyq eki el arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýǵa jıi yqpal etedi. Biz Qazaqstanda bilim berý baǵdarlamalaryn júzege asyrýdy sol elmen jáne onyń halqymen uzaqmerzimdi, ári jemisti seriktestiktiń alǵashqy qadamy retinde qarastyramyz», dedi ol.
Kardıff ýnıversıtetiniń Astanadaǵy fılıaly 2025 jyldan bastap óz jumysyn bastaıdy. Alǵashqy stýdentterdi qabyldaý kelesi jyly qyrkúıek aıynda bastalmaq. Bul qadam Qazaqstanda sheteldik bilim berý baǵdarlamalarynyń keńeıýine jol ashyp, elimizdegi bilim berý salasyn halyqaralyq deńgeıge kóterýge úlken áserin tıgizedi.
Qazaqstanda shetel ýnıversıtetiniń fılıalynyń ashylýy elimizdiń bilim berý júıesiniń halyqaralyq deńgeıde damýyna yqpal etedi. Bul qadam jańa ınnovasııalyq zertteýlerdi damytýǵa, joǵary tehnologııalyq mamandar daıarlaýǵa jáne Qazaqstandy bilim habyna aınaldyrýǵa negiz bolady. Álemdik talaptarǵa saı bilim berý baǵdarlamalary men halyqaralyq yntymaqtastyqtyń kúsheıýi elimizdiń bilim berý salasynda jańa belesterdi baǵyndyrýǵa múmkindik beredi.
Qýanysh Kóshekbaev,
«Qualified sentre of education» qorynyń dırektory