Keshe Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen Parlament Senatynyń otyrysy boldy. Onda 26 sáýirde ótken prezıdenttik saılaýdyń tarıhı mańyzyn atap ótken Senat Tóraǵasy saılaýshylardyń 97,75 paıyzy Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń syndarly saıasatyn tolyq qoldaıtynyn naqty dáleldegenin aıtty.
«Barsha qazaqstandyqtar myzǵymas birligimen bıik maqsattarǵa birlesip qol jetkizetinin búkil álemge pash etti. Qazaqstan halqy Máńgilik El ıdeıasynyń negizi bolyp tabylatyn turaqtylyq pen qoǵamdyq kelisimdi jaqtap daýys berdi, – dedi Q.Toqaev. – Saılaýshylar elimizdiń jarqyn bolashaǵy jolynda ádil sheshim qabyldady. «Halyqtyń parasatty tańdaýy – Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń el ıgiligi jolyndaǵy ólsheýsiz eńbeginiń jemisi dep bilemiz».
Senat Tóraǵasy prezıdenttik saılaý naýqanyna qatysqan halyqaralyq baıqaýshylardyń saılaý úderisteriniń joǵary jaýapkershilikpen uıymdastyrylǵanyn jáne ádil jáne ashyq ótkizýge tolyq jaǵdaı jasalǵanyn málimdegenin aıtty. Q.Toqaev Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev aıqyndaǵan elimizdiń aldynda turǵan 5 aýqymdy ishki mindetke senatorlardyń nazaryn aýdardy jáne Memleket basshysy jarııa etken «memleketti qurýdaǵy budan bylaıǵy 100 naqty qadam» qamtylǵan Ult josparynyń mańyzyn atady. Memleket basshysy atap ótkendeı, «bul baǵdarlama jahandyq jáne ishki syn-qaterlerge jaýap jáne jańa tarıhı jaǵdaıda 30 damyǵan eldiń quramyna ený jolyndaǵy naqty jospar bolmaq». Senat Tóraǵasy osy aýqymdy sharalardy ýaqtyly ári sapaly júzege asyrý bizdiń basty mindetimiz ekenin aıtty.
Otyrys barysynda senatorlar qyzý talqylaýdan keıin Qazaqstan Respýblıkasy men Fransýz Respýblıkasynyń úkimetteri arasyndaǵy Jerdi qashyqtyqtan zondtaýdyń ǵarysh júıesin jáne ǵarysh apparattarynyń qurastyrý-synaý keshenin qurý men paıdalaný sharttary týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalady. Hattamanyń maqsaty Jerdi qashyqtan zondtaý ǵarysh júıesin jáne ǵarysh apparattaryn qurastyrý-synaq keshenin jasaý jónindegi jobalardy iske asyrý aıasynda fransýz tarapy atqaratyn jumystar men qyzmet kórsetýlerge salynatyn qosymsha qun salyǵyn tóleýden bosatý bolyp tabylady. Bul memleket iske asyratyn ınnovasııalyq jobalardyń qunyn azaıtady, soǵan sáıkes, respýblıkalyq bıýdjettiń qazirgi kezdegi aýyrtpalyǵyn tómendetedi, sondaı-aq, jobanyń aqtaý merzimin qysqartady. Bul másele boıynsha senatorlary L.Turlashov, M.Taǵymov, S.Gromov, B.Áıtimova, M.Altynbaev, L.Qıynov, A.Bıjanov, S.Jaqsybekov óz eskertpeleri men usynystaryn aıtty.
Májilis pen Senat depýtattarynyń bastamasymen ázirlengen «Eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly» zań jobasy da qyzý talqylandy. Bul másele boıynsha sóz alǵan senatorlar B.Áıtimova, S.Bilálov, T.Muqashev, M.Baqtııaruly, Q.Aıtahanov, V.Redkokashın zań jobasynyń mańyzdylyǵy týraly aıta kelip, osy saladaǵy birqatar ózekti máselelerdi de atap ótti. Joba normalary eńbekke, bilimge, densaýlyqty qorǵaý men medısınalyq kómekke, áleýmettik qamsyzdandyrýǵa, mamandandyrylǵan zań kómegine, memlekettik mádenıet jáne sport uıymdary kórsetetin qyzmetterdiń qoljetimdi bolýyna azamattardyń quqyqtaryn iske asyrýdy qamtamasyz etetin eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikterin qoldanýdyń quqyqtyq negizderin aıqyndaýǵa baǵyttalǵan.
Zańda eń tómen áleýmettik standarttar júıesiniń maqsattary, mindetteri, qaǵıdalary aıqyndalǵan, Úkimet pen ýákiletti organdardyń quzyreti bekitilgen. Eń tómen áleýmettik standarttardy qarjylaı qamtamasyz etý tetikteri azamattardyń, sheteldikter men azamattyǵy joq tulǵalardyń olardy eń tómen áleýmettik standarttarmen qamtamasyz etýdegi quqyqtary, osy saladaǵy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń buzylýyna jaýaptylyq reglamenttelgen. Budan basqa, zań jobasymen «Eń tómen kúnkóris deńgeıi týraly» Zańnyń kúshi joıylatyn bolady. Egjeı-tegjeıli talqylaýdan keıin senatorlar zańdy qabyldady.
Senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine eń tómengi áleýmettik standarttar men kepildikter máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn eki oqylymda qabyldady. Qujat «Eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly» Zańnyń normalaryn iske asyrý maqsatynda ázirlengen jáne salalyq zańdarda eń tómen áleýmettik standarttardy bekitý arqyly áleýmettik zańnamany júıelendirýge baǵyttalǵan. Zań jobasymen elimizdiń birqatar zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý usynylyp otyr. Atap aıtqanda, árbir salalyq zańda eń tómengi áleýmettik standart naqty reglamentteledi, bilim jónindegi ýákiletti organnyń quzyreti memlekettik bilim berý tapsyrysy boıynsha bilim alýshylarǵa jeńildikpen jol júrýdi qamtamasyz etý qaǵıdalaryn ázirleý jáne bekitý jónindegi normamen tolyqtyrylady, eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly zańnamany buzǵany úshin aıyppul sanksııalary jáne basqalar kózdelgen.
Otyrys barysynda senatorlar: S.Aqylbaıdyń memlekettik apparattyń jumysynyń tıimdiligin arttyrý qajettigi týraly, L.Poltorabatkonyń bank salasy zańnamasyndaǵy erejelerdiń qaıshylyqtaryn joıý týraly, S.Plotnıkovtyń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Jarma sý qoımasyna kúrdeli jóndeýge qarjy bólý týraly depýtattyq saýaldary jarııa etildi.
Senat Tóraǵasy qazaqstandyqtardyń Uly Jeńiske qosqan úlesin atap óte kelip, aldaǵy merekelermen – Qazaqstan halqynyń birligi kúnimen jáne Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 70 jyldyǵymen quttyqtady.
1 mamyrdyń qarsańynda joǵarǵy palatanyń basshysy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmetine qosqan úlesi úshin bir top senatorǵa Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń atynan «Qazaqstan halqy Assambleıasyna – 20 jyl» mereıtoılyq medalin tabys etti.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan».