Ystanbul qalasyndaǵy Mımar Sınan Kórkemóner ýnıversıtetinde «Arhıv qujattary boıynsha 1940–1950 jyldary qazaqtardyń Úndistan men Pákistannan Túrkııaǵa qonys aýdarýy» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti. Konferensııa jumysyna kósh taqyrybyn zertteýshi Qazaqstan, Úndistan jáne Túrkııa memleketteriniń belgili ǵalymdary qatysty.
Alqaly jıyn barysynda atalǵan kóshtiń tikeleı kýágeri bolǵan, Pákistandaǵy qıyn ómirdi bastan keshirip, estelikterin óleń túrinde jetkizgen Zeınel Súrmeli qazaq jáne túrik tilderindegi «Kósh jáne saǵynysh» atty óleńder jınaǵynyń tusaýkeseri ótti. Eske salsaq, 2022 jyly Qoljazbalar jəne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń ǵalymdary «Arhıv – 2025» jobasy aıasynda Túrkııaǵa barǵan issaparynda Zeınel Súrmeliniń kósh barysynda jazylǵan tóte jazýdaǵy óleńderiniń túpnusqa qoljazbalaryn, hattaryn, qujattaryn alǵan edi. Ortalyq mamandary aqyn óleńderi men hattaryn tóte jazýdan qazirgi jazýǵa kóshirdi, al túrik tilindegi nusqasy Mımar Sınan ýnıversıtetiniń professory Ábdiýaqap Qaranyń qoldaýymen basylyp shyqty.
Sondaı-aq Ulttyq ortalyq ǵalymdarynyń ótken jyldary Túrkııa, Úndistan, Ulybrıtanııaǵa ǵylymı ekspedısııasy barysynda asa mańyzdy ǵylymı jańalyqtar ashylǵan edi. Atap aıtsaq, qazaqtardyń XX ǵ. 40–50 jj. Altaıdan bastalǵan kóshtiń Úndistan, Pákistan arqyly Túrkııaǵa jetkendigi jónindegi tyń arhıv qujattary qolǵa tústi. Ǵalymdar osy kósh arqyly qazaq tarıhy álemdik mánge ıe tarıhı kezeń jan-jaqty tereń zerttelip, zerdelenýi qajet ekenin aıtady. Tarıhtyń jańa betterin ashatyn qundy arhıv derekterin ǵylymı aınalymǵa engizý – basty mindet.
Konferensııa barysynda Úndistan, Qazaqstan jáne Túrkııada saqtalǵan arhıv qujattarynyń negizinde qazaqtardyń qaraly kósh tarıhyn tereń zertteý úshin halyqaralyq deńgeıde birlesken ǵylymı jumystar júrgizý kelisildi.
TÜRKSOY uıymynyń Bas hatshysy Sultan Raev bul eńbekterdi túrki mádenıetine qosqan eleýli úles dep baǵalap, eńbegi sińgen azamattarǵa Alǵyshat tabystady.
Marjan QÝATQYZY,
jýrnalıst