Memlekettegi tómengi kúnkóris deńgeıi adamnyń ómir súrý sapasyn anyqtaıdy. Oǵan qajetti shyǵyndardyń eń tómengi qunyn bildiretin bul kórsetkish elimizde kedeılik pen áleýmettik kómekterdi esepteý úshin qoldanylady. Mamandardyń pikirinshe, jan basyna shaqqanda eń tómengi aqshalaı tabys tutyný sebetiniń qunyna teń bolýy kerek.
Azyq-túlik sebeti adamnyń ortasha energetıkalyq qundylyǵy kúnine 2 175 kkal qamtamasyz etilýge tıis. Onyń ishine et, balyq, sút, maı, nan, kókónister men jemis-jıdek, jumyrtqa, qant, shaı, dámdeýishter sekildi taǵamnyń 43 túri kiredi. О́nimderdi tutynýdyń ortasha normasy, jylǵa eseptegende, qara nan – 25 kg, qara bıdaı nany – 42 kg, qaraqumyq jarmasy – 7,4 kg, kókónister – 149 kg, jemis-jıdek – 132 kg, et jáne et ónimderi –78,4 kg, sút jáne sút ónimderi – 301 kg, qant pen kondıterlik ónimder – 33 kg bolýǵa tıis. Elimizdegi eń tómengi kúnkóris deńgeıi qarasha aıynda 49 756 teńgeni quraǵan. Bul kórsetkish qazan aıynda 55 079 teńge bolǵan, bir aıda 9,7%-ǵa kúrt azaıǵan. Sáıkesinshe, eń tómengi qajettilikterge ketetin jalpy soma da az.
Sonymen eń joǵary kúnkóris deńgeıi Mańǵystaý oblysynda (60 561 teńge), Astanada (53 560 teńge) jáne Almaty qalasynda (53 167 teńge), eń az qajettilik Túrkistan (45 528 teńge), Aqtóbe (44 957 teńge), Qyzylorda (44 625 teńge) oblystarynda tirkelgen. Alaıda bir adamnyń aıyna tutynatyn qajettilikterine kórsetilgen somanyń jetýi kópshilikke kúmán týǵyzyp otyr.
Jaqynda Májilis depýtaty Ashat Rahymjanov elimizdegi tamaq ónimderin tutyný týraly norma halyqaralyq standarttarǵa sáıkes kelmeıtinin, sondyqtan tutyný sebetindegi tamaq ónimderi mólsherin ulǵaıtý kerektigin aıta kelip, eń tómengi kúnkóris deńgeıin 115 710 teńgege kóterýdi usyndy. Mamandardyń pikirinshe, adamnyń kúnkórisi tek tamaq qana emes, onyń mádenı ómiri de eskerilýi kerek. 80 myńnyń tóńiregindegi tam-tum jalaqy eldiń aılyǵyn shaılyǵyna jetkizbeıdi. Sol turǵyda tómengi kúnkóris deńgeıin qaıta esepteý halyqtyń ál-aýqatyn kóterýge az da bolsa sebep bolatyny anyq. Bizdegi kedeılik shegi halyqaralyq standarttardan áldeqaıda tómen. Elimizde belgilengen tómengi jalaqydan da az aılyq alatyndardyń sany byltyr mıllıonnan asqan. Sarapshylar eger osy ádis engiziletin bolsa, eń tómengi kúnkóriske ketetin qarajat ta ulǵaıyp, ataýly kómek alatyndar sany da artatyndyǵyn aıtyp otyr. О́tken jyly medıandyq tabys, ıaǵnı ortasha tabys arqyly esepteletin tómengi kúnkóris shegi 73 myń teńgeniń tóńireginde bolǵan.