• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Taǵzym 13 Jeltoqsan, 2024

Ult qaıratkerine qurmet

383 ret
kórsetildi

Ulttyq mýzeıde kórnekti tulǵa, Alash qaıratkeri Sháımerden Qosshyǵululynyń týǵanyna 150 jyl tolýyna oraı «Ult qaıratkeri Sháımerden Qosshyǵululy» atty dóńgelek ústel ótti. Alash arysynyń qoǵamdyq-saıası qyzmetin nasıhattaý, óskeleń urpaqty otansúıgishtik pen adamgershilikke tárbıeleýdi maqsat tutqan alqaly jıynǵa alashtanýshy ǵalymdar men tarıhshylar, belgili qoǵam qaıratkerleri, tulǵanyń urpaqtary, sonymen qatar joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri qatysty.

Sháımerden Qosshyǵululy – qoǵam qaıratkeri, qazaq zııaly qaýym ókilderiniń biri, qazaq halqynyń quqyn qorǵaǵan tul­ǵa. 1906 jyly qańtarda Sh.Qos­shy­ǵululy Búkilreseılik musyl­man­dardyń II sezine delegat bolyp saılandy. 1906 jyly Tómengi Novgorod qalasynda ótken III Bú­kilreseılik musylmandar se­zi­ne qatysyp, saıası salaǵa, oqýǵa, dinge qatysty buıryqtardy shy­ǵarýǵa atsalysty. 1906-1907 jyldary Aqmola oblysynan I jáne II Memlekettik Dýmalardyń depý­taty bolyp saılandy. 1907 jyly Peterborda shyǵatyn «Serke» gazetine qarjylaı kómek kór­set­ti. Oqý-aǵartý isimen aınaly­­syp, balalardy oqytty. 1931 jyly keńes ókimeti tarapynan tut­qyn­dalyp, jer aýdaryldy. KSRO Joǵarǵy Keńesi prezıdıýmy­nyń 1989 jylǵy 16 qańtardaǵy Jarlyǵy negizinde 1989 jylǵy 19 qyrkúıekte Kókshetaý oblys­tyq prokýratýrasy aqtap aldy. 2015 jyly Úkimettiń sheshimimen Astana qalasyndaǵy 188-kóshesi­niń ataýy ózgertilip, Sháımerden Qosshyǵululynyń esimi berildi.

Muhamedjan Seralın «Serke» gazetiniń tarıhyna arnalǵan ma­qa­lasynda: «1907 jyly Sankt-Pe­ter­býrgte II Memlekettik Dýmanyń múshesi Shahmerden Qosshyǵulovtyń bastamasymen «Serke» gazeti shyǵaryla bastady. Biraq gazetti birden memlekettik organdar jaýyp tastady» dep jazdy. Qalamgerdiń keltirgen deregine súıensek, gazet shyqqannan keıin redaksııada polısııa paıda bolady. Olar redaksııanyń búkil bólmelerinde tintý jasaıdy. Buǵan Mirjaqyp Dýlatulynyń úkimet saıasatyna qarsy maqalasy sebep boldy degen derekterdi de qosa keltiredi.

Tulǵa taǵylymyn zerdelýge ba­ǵyttalǵan dóńgelek ústelde Sháımerden Qosshyǵululynyń qoǵamdyq-saıası qyzmeti, ásirese Reseı ımperııasynyń Memlekettik Dýmasynyń I jáne II shaqy­ry­lymdaǵy jumysyna qatysty máse­leler qarastyryldy. Sony­men qatar aıtýly jıynda qaırat­ker tulǵanyń kitaptary men sırek sýretteri mýzeı qoryna tabys etildi.

Dóńgelek ústelge qatysqan Serik Negımov, О́mirzaq Ozǵanbaev bastaǵan zertteýshi ǵalymdar, qoǵam qaıratkerleri Sháımer­den Qosshyǵulynyń tulǵalyq, qaı­rat­kerlik qyryna jan-jaqty toqtalyp, ult muraty jolynda sińirgen eńbegin keńinen sóz etti. Sondaı-aq ult qaıratkeriniń eldik murat jolyndaǵy eleýli isterin, taǵylymdy ónegesin aldaǵy ýaqytt­a da jandandyryp, jańǵyrtý ke­rek ekenin, Sh.Qosshyǵululy­nyń ­rýhanı murasy bolashaqta kele­li zertteýdi qajet etip turǵan ma­ńyzdy másele ekendigin de basa aıtty. 

Sońǵy jańalyqtar