Elimizde jasandy ıntellekt salasyn damytýǵa den qoıyldy. Jańa tehnologııalardy engizýge arnalǵan birqatar iri joba júzege asyp, salanyń damýyna serpin beretin mańyzdy bastamalar qolǵa alyndy. «Oxford Insights» uıymynyń dereginshe, jasandy ıntellektige daıyndyq ındeksi boıynsha Qazaqstan 193 eldiń arasynda 72-orynǵa turaqtaǵan.
Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy quryldy
Prezıdent bastamasymen jańa joba – Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy iske qosyldy. Bul júıe memlekettik organdar men iri kásiporyndardyń málimetterin bir jerge jınap, olardy tıimdi paıdalanýǵa múmkindik beredi. Platformanyń basty maqsaty – derekterdi qoljetimdi etip, olardy ekonomıkanyń túrli salalarynda paıdalaný arqyly tıimdilikti arttyrý.
Prezıdent bul bastamanyń tek tehnologııalyq jetistikterge ǵana emes, sonymen qatar eldiń sıfrlyq egemendigin nyǵaıtýǵa da baǵyttalǵanyn atap ótken. Derekterdi durys basqarý, jasandy ıntellektti damytý – qazirgi zamannyń basty talaby. Joba aıasynda memlekettik organdardyń derekteri «Smart Data Ukimet» júıesi arqyly jınaqtalady. Oǵan 93 aqparattyq baza qosylǵan.
«AI-Center» ashyldy
Sondaı-aq bıyl «Astana Hub» tehnoparkinde jasandy ıntellekt jobalaryn ázirleýge arnalǵan «AI-Center» ortalyǵy iske qosyldy. Bul ortalyq startaptarǵa qoldaý kórsetip, olardyń jahandyq naryqqa shyǵýyna kómektesedi. «AI-Center» jasandy ıntellekt salasyndaǵy jańa ıdeıalardy júzege asyrýǵa arnalǵan.
Sonymen qatar «AI.AstanaHub.com» sıfrlyq platformasy elimizdiń jasandy ıntellekt salasyndaǵy jetistikteri týraly aqparat taratyp, resýrstar men málimetter bazasyn qoljetimdi etedi. Bul platforma jobalaryna jasandy ıntellektti paıdalanǵysy keletinderge bilim berip, qoldaý kórsetedi.
«Astana Hub» búginde elimizdegi eń iri ınnovasııalyq ortalyqqa aınaldy. Ol otandyq jáne sheteldik startaptardy biriktirip, tehnologııalyq damýǵa jol ashyp otyr.
Ulttyq til modeli
Otandyq ǵalymdar qazaq tilinde jumys isteıtin ulttyq til modelin jasaýǵa kiristi. Bul bastama sheteldik baǵdarlamalarǵa táýeldilikti azaıtyp, memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtýge baǵyttalǵan. Jobanyń maqsaty – qazaq tilinde jasalǵan málimetterdi sýperkompıýterlerdiń kómegimen óńdep, jasandy ıntellektiniń múmkindigin arttyrý.
Alǵashqy kezeńde 6 mıllıard sózden turatyn derekqor qurylyp, qazaq tilindegi málimetter jınaqtaldy. Bul derekqor úlken tildik modeldi (LLM) jetildirýge negiz bolmaq. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi osy joba arqyly qazaq tiliniń mádenı jáne tildik murasyn damytý maqsatynda úlken tildik model (LLM) jasaýdy qolǵa alyp jatyr.
Bul jobany birneshe bilim berý uıymy birlesip júzege asyryp, olardyń qatarynda Aqparattyq jáne esepteý tehnologııalary ınstıtýty, Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ, Q.Sátbaev ýnıversıteti, Nazarbaev ýnıversıteti, Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» NNPS, A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty bar.
Ǵalymdar qazirdiń ózinde 6 mıllıard sózqoldanys jınap, sýperkompıýterlerdiń kómegimen ulttyq til modelin oqytý jumysyn bastady. Bul joba qazaq tiliniń damýyna ǵana emes, jasandy ıntellektiniń áleýetin arttyrýǵa da yqpal etetin mańyzdy qadam.
Maman daıarlaý qolǵa alyndy
Jasandy ıntellekt boıynsha sertıfıkat beretin ashyq kýrstar ázirlenip, 2029 jylǵa deıin 80 myńnan astam adamdy oqytý jospary bekitildi. Bul bastama saladaǵy mamandar tapshylyǵyn sheshýge, sondaı-aq mamandar biliktiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Qazirgi ýaqytta 17 joǵary oqý ornynda jasandy ıntellekt boıynsha 15 bilim baǵdarlamasy negizinde 2 196 stýdent bilim alady. Budan bólek, jasandy ıntellekt salasynda mamandar daıarlaýǵa bakalavrıatqa jańa mamandyq engizilmek. «Jasandy ıntellekt» baǵdarlamasy 3 jyl oqytylady. Mamandyq «University Alliance of Science and Technology» ýnıversıtetter alıansy men «NNEF» qoǵamdyq qorynyń qoldaýymen ázirlendi. Baǵdarlama 2024 jylǵa arnalǵan joǵary bilim berý uıymdarynyń jol kartasyna engizildi.
Álemge tanymal pedagog Nıkolas Sadırak ázirlegen 01 Edu platformasynda jumys isteıtin «Tomorrow School» mektebi ashyldy. Bul mekteptiń ereksheligi — ınnovasııalyq peer-to-peer oqytý júıesi, ıaǵnı stýdentter ózara tájirıbe bólisip, bir-birine bilim beredi. Osy júıe boıynsha oqyǵan túlekterdiń 90%-y kýrsty aıaqtaǵannan keıin jumysqa ornalasyp, ádistiń tıimdiligin dáleldegen.
Jasandy ıntellekt salasyndaǵy jumys kelesi jyly da qarqyndy bolmaq. Máselen, Astanada «Alem.ai» atty halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵyn ashý josparlanyp otyr. Bul ortalyq JI jobalaryn damytyp, elimizdi Ortalyq Azııadaǵy kóshbasshyǵa aınaldyrýǵa yqpal etpek.