Bıylǵy 5-qańtarda aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Halyq jazýshysy Qadyr Myrza Áliniń týǵanyna 90 jyl toldy.
Biz Qadyr Myrza Áliniń esimin ıelengen Batys Qazaqstan oblystyq mádenıet jáne óner ortalyǵynyń basshysy Serik Toqmámbetovke jolyǵyp, mereıtoıǵa arnalǵan josparymen tanysqan edik.
– 2023 jyly «Qadyr – qazyna» keshendi jobasyn bastaǵan edik. Bul jobanyń maqsaty – Qadyr aqynnyń shyǵarmashylyǵyn jan-jaqty nasıhattaý, ortalyq jumysyn jandandyrý bolatyn. О́tken jyly ortalyqtyń materıaldyq bazasyn biraz jańartyp aldyq. 6,2 mln teńgege sahna jabdyqtary, 800 myń teńgege jańa perdeler aldyq. Ǵımaratymyzdyń sý júıesinde apat bolyp, irgeleri, qabyrǵasy búlingen edi, ol tolyǵymen jóndeldi. Amfıteatrǵa jańa oryndyq ornatyldy. Konserttik, sahnalyq kıimder tigildi. Oblystyq mádenıet basqarmasynyń qoldaýymen ortalyqtyń konsert zaly salqyndatqysh qurylǵymen jabdyqtaldy. Osynyń bári bizdiń bolashaqta alańsyz qyzmet etýimizge áser etetini sózsiz, deıdi Serik Ánýaruly.
О́tken jyly bitken úlken istiń biri – «Qazaqtyń Qadyry» atty derekti fılm bolatyn. Jergilikti «Aqjaiyq» telearnasymen birge jasalǵan bul fılm jaz boıy Batys Qazaqstan oblysynyń ár aýdanyn aralap shyqty. Halyq óte jyly qabyldady.
Al endi mereıtoıly jylǵa arnalǵan jospar qandaı?
– Bıyl da «Qadyr – qazyna» jobasy «Dáýir darabozy» degen atpen jalǵasady, – deıdi Serik Toqmámbetov. – Aqynnyń mereıtoıy bıyl respýblıkalyq deńgeıde atap ótiledi. Buǵan Batys Qazaqstan oblysynyń barlyq aýdany atsalysady.
Aqpan aıynda «Qadyr Myrza Áli» atyndaǵy qoǵamdyq qor, Almaty qalasyndaǵy Ulttyq kitaphana jáne Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq halyq aspaptar orkestri birlesip, Almaty men Astana qalalarynda konserttik baǵdarlama usynbaq. Osy keshte joǵaryda aıtylǵan «Qazaqtyń Qadyry» fılmi de kórsetiledi.
Qadyr aqynnyń óleńderi eńbektegen bala men eńkeıgen kári arasyndaǵy kúlli qazaqtyń aýzynda júrgeni ras qoı. Bir qyzyǵy, aqyn mereıtoıy aıasynda oblystaǵy asabalardyń arasynda «Qadyrly qazaq» atty baıqaý ótkizý josparlanyp otyr. Munda aqynnyń óleńderi men qaǵytpa ázilderin, aforızmderin eń kóp jattaǵan sheshenge júlde berilmek.
Odan bólek, aqynnyń shyǵarmashylyǵy men ómirinen «Zamana zańǵary» atty balalar anımasııalyq fılmderiniń oblystyq baıqaýy da uıymdastyrylady.
Mamyr aıynda, Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy jeńistiń 80 jyldyǵy qarsańynda maıdanger aqyn Abdolla Jumaǵalıev pen Qadyr Myrza Áliniń Otan, týǵan jer týraly shyǵarmalarynan «О́lmes ómir» atty oblystyq ardagerler baıqaýy ótedi.
Qadyr – balalar shyǵarmashylyǵyna da kóp kóńil bólgen aqyn. Osyǵan oraı aqyn shyǵarmashylyǵynan halyq teatrlary arasynda «Pravom joq ólýge!» atty respýblıkalyq balalar teatr festıvali de Oral qalasynda ótedi.
Mereıtoıdyń eń saltanatty jıyndarynyń biri «Muzart» toby, «Zaman» toby, Nurbolat Abdýllın sekildi qazaq estradasy juldyzdarynyń qatysýymen ótetin merekelik konsert bolatyny anyq.
Odan bólek, aqyn Qadyr Myrza Áliniń 90 jyldyǵyna arnalǵan respýblıkalyq ǵylymı-teorııalyq konferensııa, respýblıkalyq aqyndar aıtysy da mereıtoıdyń shoqtyǵy bıik is-sharalarynyń biri bolmaq.
Árıne, Qadyrdyń toıyn ótkizý tek «Qadyrsaraı» ujymyna júktelgen mindet emes qoı. О́ńirdegi Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııa tarapynan da birneshe iri jıyn josparlanyp otyr. Máselen, Dáýletkereı atyndaǵy qazaq ulttyq orkestri aqynnyń óleńderinen óńir ánshileriniń qatysýymen arnaıy konsert usynady. Hadısha Bókeeva atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnap qoıylym daıyndap jatyr eken. Al oblystyq halyq shyǵarmashylyǵy ortalyǵy aqyn óleńderine jazylǵan ánderden «Kúnder-aı» atty respýblıkalyq ánshiler baıqaýyn ótkizedi. «Qadyr jyry – halyq úni» atty respýblıkalyq jyrshy-termeshiler baıqaýy da óz kórermenin tabary anyq.
Serik Ánýarulynyń aıtýynsha, Qadyr Myrza Áliniń ánderine klıp túsirýden de oblystyq baıqaý josparlanǵan. Kórip otyrǵanymyzdaı, aqyn mereıtoıy ónerdiń barlyq salasyn qamtyp, eldiń toıyna aınalǵaly otyr eken.
Árıne, aqynǵa degen eń úlken qurmet – onyń óleńderin jatqa aıtý bolsa kerek. Mereıtoı jyly da Qadyr óleńderin jatqa oqýdan respýblıkalyq «Qadyr oqýlary» baıqaýy ótedi. Ol qazaq tili men ádebıeti páni muǵalimderi jáne mektep oqýshylary arasynda bir-birimen qatar, qabattas uıymdastyrylmaq.
«Biz Qadyr aqyn shyǵarmashylyǵynyń murageri retinde aqyn óleńderin shet tilderine aýdarý, shyǵarmashylyǵyn zertteý úshin jylyna kem degende 10 stýdentke dıplomdyq jumys tapsyrý sekildi túrli jobalardy daıyndap jatyrmyz. Qazaq barda Qadyr aqynnyń murasy joqtaýsyz qalmaq emes» deıdi Serik Toqmámbetov.
Batys Qazaqstan oblysy