Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypovtyń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda birqatar halyqaralyq kelisimderdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobalary qaraldy. Sondaı-aq, depýtattar áleýmettik eńbek salasyndaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi ońtaılandyrý men avtomattandyrý máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgeristerdi kózdeıtin zań jobasyn da talqyǵa saldy.
Aldymen depýtattar kún tártibindegi «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Adamdardyń readmıssııasy týraly kelisimdi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Adamdardyń readmıssııasy týraly kelisimdi iske asyrý tártibi týraly atqarý hattamasyn ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady. Ol boıynsha baıandama jasaǵan Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Demeýov qujat eki memleket aýmaǵyna kirý jáne onda bolý sharttaryn buzǵan adamdardy anyqtaý jáne qaıtarýdy kózdeıtindigin aıtty. Bul sanatqa elimiz aýmaǵyna zańsyz nemese zańdy kirgen, biraq vızasy nemese ruqsat merzimi ótip ketkennen keıin sonda qalǵan adamdar jatqyzylatyny atap kórsetildi. Taraptar qaıtarý kúnin, qaıtarýdyń sharttaryn aldyn ala kelisiletini de alǵa tartyldy.
Baıandamashynyń sózinen belgili bolǵany, Astana jáne Almaty qalalarynyń halyqaralyq áýejaılary readmıssııa úshin Qazaqstannyń kesip ótý pýnkti bolyp belgilengen. Qazaqstan men О́zbekstan ishki ister mınıstrlikteri osy kelisimdi iske asyratyn quzyretti organdar bolyp tabylady. Kelisimdi ratıfıkasııalaý zańsyz kóshi-qonmen kúresýge múmkindik beredi dep kútilýde. Sonymen qatar, memleketter aýmaǵynda zańsyz júrgen adamdardy halyqaralyq quqyqqa sáıkes qabyldaýdy, olardyń tranzıtin jeńildetedi. Kamal Burhanovtyń О́zbekstannan zańsyz jumys kúshiniń kelýi jaǵdaıyna baılanysty suraǵyna oraı jaýabynda Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary 2014 jyly Qazaqstanǵa 530 myń О́zbekstan azamaty kirgendigin alǵa tartty. Jalpy kelip ketkendi qosqanda, olardyń sany 3 mıllıon 640 adamǵa jetken. Ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵandardyń sany 59 myńdy qurasa, al elden shyǵarylǵany 1946 adam ekeni belgili boldy.
Budan keıin depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasy men Halyqaralyq Qaıta qurý jáne Damý banki arasyndaǵy «Qazaqstanda energııa tıimdiligin arttyrý» jobasy boıynsha grant týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qarady. Aıta ketý kerek, «Qazaqstanda energııa tıimdiligin arttyrý» jobasy Shveısarııanyń Damý jáne yntymaqtastyq basqarmasynyń granty esebinen qarjylandyrylady, ol Dúnıejúzilik bankte qurylǵan qor arqyly bólinedi. Kelisimge sáıkes, Dúnıejúzilik bank alýshyǵa osy kelisimde jazylǵan nemese aıtylǵan tártippen jáne sharttarmen jobany qarjylandyrýǵa járdem kórsetý úshin 21 763 000 AQSh dollary mólsherinde grant bólýge kelisim beredi. Al alýshy jaq jobanyń maqsattaryna óziniń adaldyǵy týraly málimdeıdi jáne ony iske asyrýdy qamtamasyz etedi dep kórsetilgen.
Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Albert Raýdyń aıtýynsha, jobanyń maqsaty memlekettik áleýmettik nysandardyń energııa tıimdiligin arttyrý bolsa, oǵan 17,7 mıllıon AQSh dollary baǵyttalatyn bolady. Bul qarjylar shamamen 70-ke tarta áleýmettik nysanǵa jumsalmaq. Aǵymdaǵy jylǵa elimizdiń jeti óńirinde 19 áleýmettik nysan tańdap alynypty. Májilis depýtaty Meıram Begentaevtyń ǵımarattardyń energııa tutynýyn azaıtýǵa qatysty suraǵyna oraı jaýabynda A.Raý qarjy negizinen mektep ǵımarattaryna jumsalatynyn ortaǵa saldy. Energııa únemdeý máselesin kótergen Raýan Shaekın Semeıdegi elektr qýatymen jylytylatyn aýrýhana ǵımaratyna aıyna 60-70 mıllıon teńge tólenetinin alǵa tartyp, bıyldyqqa engen jobalardyń ishinde sol ǵımarat bar ma? dep surady. Vıse-mınıstr ol ǵımarattyń tizimde joq ekendigin aıtty. Áriptesiniń oıyn jalǵastyrǵan Vladıslav Kosarev ystyq sýmen mektepti qamtamasyz etip otyrǵan kún kózinen qýat alatyn qondyrǵy jaıyn sóz ete kelip, ozyq tájirıbeler eskerilmeıtindigin, avtomatty jumys isteıtin peshterdi shyǵaratyn kásiporynǵa kómek kórsetilmeıtindigin ashy synǵa aldy.
Zań jobasy biraz talqylaýdan ótkennen keıin maquldandy.
Sondaı-aq, depýtattar keshe «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine áleýmettik-eńbek salasyndaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi ońtaılandyrý jáne avtomattandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da maquldady. Zań jobasy bıznes-úderisterdi ońtaılandyrý, aqparattyq júıelerdi jáne derekqordy ıntegrasııalaý, elektrondyq qujattar men elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qoldaný salasyn, sondaı-aq, «elektrondy úkimet» portalyn dáıekti túrde keńeıtý arqyly memlekettik qyzmetter kórsetý salasyndaǵy oń ózgeristerdi zańnamalyq turǵydan bekitip berýge baǵyttalǵan. Materıaldyq óndiristiń barlyq salalarynyń jumysshylary men eńbekkerlerin kótermeleý maqsatynda Májilis depýtattarynyń bir toby úsh dárejeden turatyn «Eńbek Dańqy» (Trýdovaıa Slava)» memlekettik nagradasymen nagradtaý bóliginde qoldanystaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» Zańǵa túzetý engizdi.
Sóz reti kelgende aıta ketý kerek, keshegi jalpy otyrysta Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypov ózge er áriptesterine qaraǵanda, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenova óte jaqsy jumys istep kele jatqandyǵyna erekshe toqtaldy. «Eger adam shynymen de jumys istep jatsa, onda ony aıtý kerek, – dep sabaqtady sózin palata Tóraǵasy. –Meniń bilýimshe, ol – aldy ashyq mınıstr. Jalpy alǵanda, men aıtar edim, bul mınıstrlik – maqtaýǵa turarlyq. Sizge úlken rahmet. Shyntýaıtynda, birqatar er mınıstrlerge qaraǵanda, biraz nársege qol jetkizdińizder. Iаǵnı, bul mınıstrlik kóptegen sharýalardy atqarýda. Múmkin, barlyǵyn qamtı almaǵan bolarsyz, óıtkeni, jumys kólemi óte aýqymdy, munda densaýlyq saqtaýǵa qosa, áleýmettik máseleler barshylyq».
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».