Stýdentter uıytqysy – kishi assambleıa

Dástúrli dostyǵymyz – berekemizdiń bastaýy

Onda ár aptanyń jumasy memlekettik til bolyp belgilengen

– Ádette, men ózim ósken Rýd­nyı qala­syndaǵy túrli ulttardyń ulttyq kostıýmin sahnadan qana kóretinmin. Men olardy sahna kıimi dep qana qabyldaıtynmyn. Sońǵy jyldary qaladaǵy merekelik sharalarda túrli ult ókilderi ulttyq taǵamdaryn jasap qoıatyn bolǵan. Olardy da alystan qyzyqtaımyz. Kóptiń ishinde dýyldaǵan merekelik kóńil-kúımen kóp nárseni baıqaı bermeıdi ekenbiz. Merekeni saltanatty, qalyptasqan kórinis dep bilemiz. Al ózimizde stýdentterdiń kishi assambleıasy jumysynan keıin qasymda júrgen dostarym arqyly keremet dúnıege kózim qanyqty, – deıdi Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýty ekonomıka jáne qurylys fakýltetiniń 2 kýrs stýdenti Janna Kravchenko. Birqaǵar qazaqshasymen kishi assambleıa jumysyn baıandaǵan qyzdyń júzi bal-bul janady. Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýtynda barlyq bilim ordalary sekildi túrli sharalar ótip jatady. О́tken jyly sáýir aıynda osyndaǵy stýdentterdiń kishi assambleıasy quryldy. Onyń tóraǵasy ınstıtýttyń tárbıe isi jónindegi prorektory Jas­ulan Alpysbaev boldy da, onyń orynbasarlyǵyna stýdent Janna Kravchenkony usynǵan bolatyn. Jumys birden qyzý júrip ketti. Kishi assambleıanyń belsendi jas­tary «Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýtyndaǵy jarasymdy dos­tyq kelisim» atty festıval ótkizdi. Kishi assambleıa múshe­leriniń uıymdastyrýymen ótken jastyq dýman túrli ulttyq boıaýmen qanyǵa tústi. – Maǵan stýdentter assambleıa­sy ótkizgen sharalardyń, eń aldymen, daıyndyǵy unaıdy. Biz ár ulttyń jastary bir úıdiń balalaryndaı bolyp ketemiz. Olardyń árqaısysy óz ultynyń ulttyq kıimin, taǵamdaryn ákeledi. О́leńderin, bılerin úıretedi. Qyzý jumys júredi, pikirtalas­tar da týyp jatady. Al kishi assam­bleıa uıymdastyrǵan shara sát­ti ótkende bizden baqytty jan bolmaıdy, dos qushaqtar aıqa­sady. Mundaı sátter ár stýdentke keremet rýhanı kúsh beredi, – deıdi Janna aǵynan jarylyp. Rýdnyı qalasynda 60-tan asa túrli ulttyń ókili turady. Kenshiler qalasy tarıhynyń ózi búgingi jastardyń atasy men ájesiniń jastyq shaǵymen tikeleı baılanysty. Osydan alpys jyl buryn alǵashqy kenshiler shatyryn komsomoldyq ekpindi qurylysqa kelgen túrli ult jas­tary tikken bolatyn. Rýdnyı qalasy olardyń máńgi qut mekenine aınaldy. Osy jerde otaý qurdy, urpaq ósirdi. Kenshiler qalasyn birge kórkeıtti, ekonomıkany birge damytty, elimizdegi ýaqyt ózgeristerin de birge kórip, elimizdiń táýelsizdigin de birge qarsy alyp, irgetasyn myqtap keledi. Aǵa urpaq túrli ult pen ulystar arasyndaǵy dostyqty boıaýyn solǵyndatpaı keıingi urpaqqa bere bildi. Beıbitshiliktiń qazaqstandyq biregeı úlgisi de osy bolar. Elimiz Táýelsizdiginiń alǵashqy jyldarynda, ıaǵnı 1995 jyly 1 naýryzda Prezıdent Nazarbaevtyń bastamasymen Qazaqstan halqy Assambleıasy quryldy. «Ol – Qazaqstan tu­raq­tylyǵynyń aıshyqty atrıbýty. Sol sebepti de, men árdaıym úl­ken mindetter arta otyryp, bú­kil halyqtyń qoldaýyna ıe bolý úshin Assambleıaǵa júgi­ne­min», dedi Nursultan Nazarbaev eli­mizdegi jetekshi teleranalar jýr­nalısterine bergen suhba­tynda. – Kishi assambleıa stýdentter arasyndaǵy dostyqty, tatý­lyqty, birlikti saqtaı otyryp, qoǵamdy damytýdyń, mem­lekettigimizdi nyǵaıtýdyń tamasha tetigi de bolady. Mysaly, biz «Qazaq tili jáne úsh tuǵyrly til» taqyrybynda dóńgelek ústel otyrysyn ótkizdik. Jastar úshin til máselesi aıryqsha mańyzdy ekenin bilemiz. Sonyń ishinde memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtýdi de talqyladyq. Bizdiń ınstıtýtta ár aptanyń juma kúni memlekettik til kúni bolyp sanalady. Kishi assamb­leıa keńesi osy isti jandandyrýdy, qalyptastyrýdy oılastyrdy. Sol kúni stýdentter qazaq tilinde sóılesýge tyrysady, eń bolmaǵanda aýdıtorııa­lar­da qazaqsha amandasamyz. Mem­le­kettik tildi bilgen dostarymyzdyń tóbesi bıik, olar ózin senimdi sezinedi, – deıdi J.Kravchenko. Orys qyzy J.Kravchenkonyń ózi qazaq tilinde til syndyryp qalǵan. Stýdentterdiń Kishi assambleıasynyń qatary 40 stýdentpen tolyqty, koreı Nıkolaı Pak, tatar Roman Faızýllın, qazaq Altyngúl Baıtyq, orys Anastasııa Samoılova, ýkraın Vıktorııa Polkovnıchenko, ýdmýrd Denıs Nagovısyn belsendilik tanytady. Kishi assambleıa ınstıtýttaǵy ár sharany shyǵarmashylyq turǵydan daıyndap ótkizedi. Instıtýtta bilim nárimen sýsyndap júrgen 20 ult ókilderi stýdentter sahnasynan án shyrqap, bıleıdi. Jastar kıgen ulttyq kıimderdiń sulýlyǵynda shek joq, stýdentter sahnasy boıaýlar men mýzyka gammasyna aınalady. Al onyń mazmuny bireý ǵana –Táýelsiz Qazaqstandaǵy beıbitshilik pen kelisim, jastar arasyndaǵy shynaıy dostyq bolatyn. – Bizdiń kishi assambleıa ju­mysynda saıasat joq, shynaıy dos­tyq, kúndelikti ómir ǵana bar, – deıdi Janna. Rasynda, aǵa ur­paqtan kele jatqan ózara túsi­nis­tik, toleranttyq pen dostyq uǵy­my alǵa qaraı jalǵasa bermek. El­basy aıtqandaı, oǵan jas­tar­dyń qatysýy tárbıeniń tamasha úlgisi. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». Qostanaı oblysy, Rýdnyı qalasy.

Birligimiz qashanda berik

Knarık GASPARIаN, Almaty oblystyq armıan etnomádenı birlestiginiń tóraıymy. Qazaqta «Yrys aldy – yntymaq» degen ataly sóz bar. Bizder, Jetisý jerinde tu­ratyn ár ulttyń ókilderi basymyz qosyl­ǵanda árdaıym osynaý qazaqy maqal máni­niń tereńdigine tánti bolyp, qazaqtarǵa alǵy­symyzdy aıtyp otyramyz. Assambleıa jyly dep jarııalanǵan 2015 jyly Almaty oblysynda «20 ıgi is» jobasy bastaldy. Joba boıynsha óńirdegi árbir etnomádenı birlestik 20 sharapatty shara ótkizýi tıis. Oblystaǵy armıan etnomádenı birlestiginiń ókilderi Qaratal aýdanynyń, Úshtóbe qalasyndaǵy balalar úıin qamqorlyqqa alyp, materıaldyq, moraldyq turǵyda kómektesýdi bir qalypqa túsirdi. Balalar dán rıza. Sonymen qatar, oblys ortalyǵyndaǵy qulaqtary nashar estıtin balalar úıin de nazarymyzdan tys qaldyrmaı, qamqorlyq kórsetýdemiz. Taldy­qor­ǵan­daǵy «Aı­nalaıyn» balalar úıinde armıan halqynyń «Analyq jáne ádemilik» atty jyl saıyn 7 sáýirde atalatyn ulttyq merekesin dástúrli túrde ótkizip kelemiz. Bul meıramdy armıan ultynyń ókilderi asyǵa kútedi. Ata-babamyzdan qalǵan dás­túr­di qasıetti qazaq jerinde de ótkizýge, ıaǵnı qu­qyǵymyzdyń buzylmaýyna jarqyn jol ashylǵany qýantady. Bile-bilsek, sútteı uıyp, tatý-tátti ómir súrip júrgenimiz memlekettik saıasattyń durystyǵynyń arqasy. Osynaý birliktiń bas­taýy bolǵan Elbasyna qashanda alǵysymyz sheksiz. Búginde yntymaǵy jarasqan Jetisý jerinde 103 etnos ókili birligimizdi nyǵaıtqan ústine nyǵaıta túsýde. Muny Qazaqstannyń ózge elderge úlgi etilip júrgen birligine quddy qarlyǵashtyń qanatymen sý sepkenindeı bolsa da septigimizdiń tııýi dep túsinemiz. TALDYQORǴAN.

Toǵanastaǵy «Dostyq» klýby

Ár ulttyń basyn qosyp, birlik pen tatýlyqtyń nyǵaıýy jolynda qyzmet etetin «Dostyq» klý­by Syrym aýdany ákimdiginiń qoldaýy­men, «Syrym jaýhar­lary» qoǵamdyq bir­les­tiginiń uıytqy bolýymen qurylǵan bolatyn. Búginde Sholaq ań­qaty aýyldyq okrý­ginde 100-ge jýyq (orys, tatar, nemis, ýkraın, belorýs, bashqurt, chývash, qazaq) ózge ult ókilderi bir shańyraqtyń astynda, bir úıdiń balalaryndaı tatý-tátti ómir súrýde. «Dostyq» klýbyna Nadejda Nıkolaevna Shevıahova jetekshilik jasasa, munda ornalasqan bólmege bas suǵa qalǵan kópshilik ár ulttyń tarıhynan syr shertetin ulttyq taǵamdarǵa, kıim túrlerine, oıý-órnekterge kóz júgirtip, qyzyǵa tamashalaıdy. – Munda ashylǵan «Dostyq» klýbynyń  atqaratyn mańyzy óte zor. Dostyqty, tatýlyqty, birlikti bildiretin atalǵan klýbtyń odan ári damyp, qulashyn keńge jaıa berýi maqsatynda ótken jylǵy mamyr merekesinde aýdan ákimi Abat Shynybekov bastaǵan qonaqtar men túrli ulttyń ókilderi «Dostyq alleıasyna» jupargúl aǵashyn otyrǵyzdy. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyǵy aıasynda klýb músheleri túrli ulttyń bılerin, áýez­di ánderin ha­lyq arasynda nası­hat­tap, dostyq, bir­likti nyǵaıta túsý baǵytynda jumys­tanýda, – deıdi «Syrym jaýhar­lary» qoǵamdyq birlestiginiń mú­shesi, zeınetker ustaz Gúlbaqsha Erǵalıeva sóz arasynda. «Dostyq» klýbynda búginde segiz ulttyń ókili jumyla jumys isteıdi. Olar ulttyq mereke, salt-dástúrlerdi turǵyndar arasynda keńinen nasıhattaý, dostyq, birlik baǵytynda uıymshyldyq tanytýdy basty boryshtarynyń biri retinde sanaıdy. San alýan ult ókilderi turatyn Toǵanas aýylynda birlik pen túsinistik saltanat qurǵan. Músirbek AITAShEV. Batys Qazaqstan oblysy, Syrym aýdany. Sýrette: «Dostyq» klýbynyń jetekshisi N.N.ShEVIаHOVA.