Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda logıstıka máselesine de kóńil aýdarǵany belgili. Prezıdenttiń pikirinshe basty artyqshylyǵymyz dep aýyz toltyryp aıtýǵa bolatyn tranzıt baǵytyn tolyq ári tıimdi paıdalanýymyz kerek. Árıne, bul rettegi alǵyshart – joldardy tez ári sapaly salý. Bul baǵytta atqarylǵan is az emes. Endeshe solarǵa az-kem sholý jasap kóreıik.
Qazirge deıin 7 myń km joldyń qurylysy aıaqtaldy. Qaraǵandy – Almaty, Taldyqorǵan – О́skemen, Aqtóbe – Qandyaǵash jáne Atyraý – Astrahan kúre joldarynda qurylys jumysy bitti. Úsh iri ınfraqurylymdyq joba júzege asyryldy – Buqtyrma sý qoımasy arqyly ótetin kópir (Shyǵys Qazaqstan), Shaqpaq ata asýyndaǵy qos joldy týnnel (Túrkistan oblysy), Shamalǵan stansasyndaǵy temirjol ótkeli (Almaty oblysy). Bul jobalar kólik ótkizý qabiletin eselep arttyryp, logıstıkalyq qyzmet sapasynyń jaqsara túsýine yqpal etedi. Buqtyrmadaǵy kópir 7 aýdandy baılanystyrsa, Shaqpaq atadaǵy týnnel qolaısyz aýa raıyna qaramastan, úzdiksiz ári qaýipsiz kólik qozǵalysyn qamtamasyz etedi. Joba – «Batys Eýropa-Batys Qytaı» halyqaralyq kólik dáliziniń bir bóligi. Al uzyndyǵy 6 km bolatyn Shamalǵan stansasyndaǵy temirjol ótkeli kólikterdiń qaýipsiz ótýine jaǵdaı jasaıdy.
Eldegi kólik-logıstıkalyq qyzmetti ártaraptandyrý maqsatymen jalpy uzyndyǵy 1 100 km bolatyn 3 iri temirjol qurylysy júzege asyrylyp jatyr. Olar – «Dostyq-Moıynty», «Almaty aınalma temir joly», «Darbaza-Maqtaaral» magıstrali. Jobalardy júzege asyrý otandyq ónimniń úzdiksiz eksportyn keńeıtýge jol ashyp, tranzıttik áleýetti bekemdeı túsedi.
Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Otandyq temirjol kóligi – tranzıttik áleýetti damytýdyń kóshbasshysy. Byltyr el aýmaǵy arqyly tranzıtpen 400 myń JFE (20 fýndtyq ekvıvalent) konteınerleri tasymaldandy. Elimizdiń Qytaıdaǵy logıstıkalyq termınalynyń kómegimen Qytaı-Eýropa baǵytynda tasymaldaý kólemi 28 ese ósti. Sıanda 330-dan asa konteınerlik poıyz jóneltildi.
«Tranzıttik baǵyttardy damytý sharalary jaqsy nátıje berip jatyr. Elimiz halyqaralyq júk aǵyndaryna joǵary sapaly jáne jyldam qyzmet kórsetetin jahandyq logıstıkalyq júıeniń negizgi býynyna aınaldy», deıdi «KTZ Express» AQ basqarýshy dırektory Ásem Muhamedıeva.
Qazir ulttyq kompanııa kólik dálizderin belsendi damytyp, ınnovasııalardy engizip, qoldanystaǵy marshrýttardy jetildirip jatyr. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty eksport pen tranzıttik tasymal keleshegine degen jarqyn úmitti oıatty. Sondaı-aq 2024 jyly Baký–Sıan baǵyty boıynsha 12 kúndik rekordtyq jetkizý merzimimen alǵash ret konteınerlik poıyz keri jóneltildi. Mańyzdy qanatqaqty jobalar sanatynda Iran – Qazaqstan – Qytaı jáne Qytaı – Qazaqstan – О́zbekstan baǵyttary da bar. «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» qurǵaq portynyń termınalynda tasymaldaýdy aıtarlyqtaı jaqsartatyn jáne júkti zaqymdanýdan qorǵaıtyn kólik quraldaryn konteınerleý qyzmetiniń engizilýi de – quptarlyq qubylys.
Aldaǵy ýaqytta jalpy uzyndyǵy 4,7 myń shaqyrym jańa jol jobalary kezeń-kezeńimen iske asyrylady. Onyń 3,7 myń shaqyrymy I sanatty, al qalǵan 1 myń shaqyrym II sanatty joldar bolady. Osy jyly qurylysy bastalatyn jobalar qatarynda «Aqtóbe – Ulǵaısyn» (234 shaqyrym), «Qaraǵandy – Jezqazǵan» (572 shaqyrym), «Saryaǵash qalasynyń aınalma joly» (102 shaqyrym), «Qyzylorda qalasynyń aınalma joly» (20 shaqyrym), «Atyraý – Dossor» (86 shaqyrym), «Rýdnyı qalasynyń aınalma joly» (16,9 shaqyrym), «Jańaózen – Kendirli» (156 shaqyrym), «Petropavl qalasynyń aınalma joly» (8 shaqyrym) bar.
Bul bastamalardy júzege asyrý arqyly jergilikti bıznesti yntalandyryp, kásiporyndar kókjıegin keńeıtedi deıdi sarapshylar. Sonymen birge kópjolaqty joldar jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn alyp, olardy azaıtýǵa da yqpalyn tıgizedi. Eń bastysy logıstıkalyq múmkindikterdi ártaraptandyrý isi ilgerileı túsedi.
Bıyl jańa jol jobalaryn iske asyrý aıasynda 31 myń jumys orny ashylyp, qosymsha ınvestısııa tartylmaq.