Oqý-aǵartý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti atalǵan sala saıtynda muǵalimder men daryndy oqýshylardyń jetistikterin nasıhattap otyratyn «100 jańa esim» atty aıdar ashqan. Sondaı-aq munda mektep ómirindegi qyzyqty oqıǵalar da baıandalady.
Aıdardyń alǵashqy keıipkeri – Aqtóbe oblysy Qarǵaly aýdany Álimbet aýylyndaǵy orta mekteptiń 4-synyp oqýshysy Nurtalap Baqytjanov. Ol energııa óndirýge arnalǵan joba ázirlegen. Onyń jumysy atom elektr stansalarynyń (AES) elektr energııasyn óndirýdegi tıimdiligin zertteýge baǵyttalǵan.
Jas ónertapqysh qurastyrǵan maket sýdy qaınatyp, 2-2,5 atmosferalyq qysymda bý energııasyn alady. Bul energııa týrbına arqyly mehanıkalyq energııaǵa, odan ári elektr energııasyna aınalady. Maket reaktor, bý týrbınasy, generator, energııa taratý qubyrlary, gradırnıa, sýytý basseıni sekildi quramdas bólikterden turady.
Jetkinshek jobany ázirleý barysynda AES qurylysyn zerttep, elektr energııasyn tıimdi óndirýdiń joldaryn izdestirgenin aıtady. «Álemdegi AES-tyń jumys qaǵıdattary men qurylymyna taldaý jasap, shaǵyn maket jasaý úshin fızıka men ǵarysh salasyndaǵy derekterdi zerttedim», deıdi ol.
Talapty óren «Zerde» ǵylymı jobalar baıqaýyna turaqty qatysady. Eki jyl qatarynan osy baıqaýdyń oblystyq kezeńinde I dárejeli dıplom ıelengen. Sonymen qatar respýblıkalyq «Aqbota» zııatkerlik olımpıadasynda I dárejeli dıplommen marapattalsa, respýblıkalyq «Bastaý» matematıka olımpıadasynda úshinshi oryn, aýdandyq «Altyn saqa» matematıka baıqaýynda birinshi oryn jeńip alǵan.
Bolashaqta jas ónertapqysh ınjener mamandyǵyn alyp, ártúrli energııa kózderinde jumys isteıtin qurylǵy jasaýdy armandaıdy.
Qaısar Qusaıyn