Yntymaqqa uıytqan uıym

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen 2015 jyl Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jyly dep jarııalandy. Bul – el táýelsizdigin nyǵaıtýdaǵy Assambleıanyń rólin joǵary baǵalaýdyń jáne onyń qyzmetine búkil halyq bolyp atsalysýdyń belgisi. Osy oraıda Jetisý jerinde turatyn 103 etnos ókiliniń yntymaǵy týraly Almaty oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary – hatshylyq meńgerýshisi Ǵabıt Tursynbaımen áńgimelesken edik. – Ǵabıt Tursynbaıuly, óńir­degi túrli etnos ókilderiniń yn­tymaǵy, dostyǵy týraly ne aıtasyz? – Elbasymyz: «Assambleıa de­genimiz – on jeti mıllıon qazaq­standyq», dep beker aıtqan joq. 1995 jyly 1 naýryzda qu­ryl­ǵan osynaý uıym elimizdegi ulttyq birlik pen qoǵamdyq kelisimniń uıytqysyna aınaldy. Kópetnosty qoǵamymyzda má­denıetterdiń damýy, olar­dyń jalpyqazaqstandyq qundy­lyqtarǵa úılesýi jáne sol ba­ǵyttaǵy sharalardyń júzege asyrylýy Assambleıanyń aldyna qoıylǵan mańyzdy mindetter bolyp tabylady. Qazaqstan qoǵamyn quraıtyn «tegi basqa bolsa da, teńdigi bir» etnos ókil­deri ózderiniń ulttyq salt-dástúrlerin, ana tilderin saqtap, qoǵam talabyna saı jańǵyrtýǵa barlyq múmkindikterdi alyp otyr. Oblysymyzda Assambleıa aıasynda qurylǵan etnomádenı birlestikter etnostarǵa qatysty osyndaı baǵyttarda jumys isteýde. Jalpy alǵanda, barlyq ult­tardyń basty qundylyqtary ózara uqsas bolatyny anyq. Adam, qandaı etnos ókili ekenine qaramastan, barlyq adamgershilik qasıetterdiń qaı-qaısysyn bolsa da joǵary baǵalaıdy. Bir qasıet bir ult ókilinde erekshe damysa, kelesi biriniń boıynan ekinshi bir jaqsy ádetti kóremiz. Sondyqtan Elbasymyz aıtqandaı, «Kópetnostylyq – problema emes, kerisinshe, ol – bizdiń strategııalyq resýrsymyz». Memlekettik saıasattyń bir qyry bolyp tabylatyn ashyqtyq pen kópvektorlylyqty biz ishki etnosaralyq qatynastardan da baıqaımyz. Elimiz syrtqy saıa­satta ózge memlekettermen oń yqpaldastyqqa qanshalyqty ashyq bolsa, ishki saıasatta da barlyq etnostardyń ıgi dástúrlerin damytýdy sonshalyqty qoldaımyz. Osy oraıda, biregeı joba boıynsha salynǵan Almaty ob­lys­tyq «Dostyq úıin» erekshe atap ótsek bolady. Munda ob­lystyq etnomádenı birlestik­terdiń qatysýymen ótkizile­tin barlyq sharalar qazaqstan­dyq patrıotızmdi, jalpyqazaq­standyq mádenıetti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. 2014 jyldyń qory­tyndysy boıynsha oblystyq Assambleıa «Dostyq úıi» men etnomádenı birlestikterdiń resýrstaryn jumyldyra otyryp, 300-ge jýyq qoǵamdyq-kópshilik shara ótkizdik. Osy forýmdar, festıvalder, aksııalar, baıqaý­lar, ǵylymı-praktıkalyq konferen­sııalar, oqytý semınarlary men dóńgelek ústelder, qaıyrym­dy­lyq aksııalary, shyǵarma­shy­lyq keshter jáne taǵy basqa­la­ryna 350 myńnan astam adam qatysty. – Naqtylaı tússek... – Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Prezıdenti Nursultan Na­zarbaevtyń «Máńgilik El» ıdeıasyn qoldaý maqsatynda ótkizilgen patrıottyq aksııa, «Beıbitshilik pen kelisimniń jol kartasy» mega-jobasy boıynsha oblys boıynsha jáne kórshiles Shyǵys Qazaqstan oblysynda 21 shara ótkizildi. «Qorǵas» halyqaralyq shekara mańy yntymaqtastyǵy ortalyǵynda ótken «Dostyqta joq shekara» aımaqtyq shekara mańy áriptestigi festıvali dep te tizbeleı berýge bolady. Erekshe bir aıta keterligi, osy sharalarǵa qatysýshylardyń basym kópshiligi – jastar. Bul el keleshegin qalyptastyrýdaǵy Assambleıa qyzmetiniń aýqymdylyǵymen qatar, tereń mazmundylyǵyn jáne maqsatynyń bıiktigin aıǵaqtaıdy. Almaty oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Dostyq úıi» memlekettik kommýnaldyq qazynalyq kásiporny oblys ákimi Amandyq Batalovtyń 2014 jyldyń qarasha aıyndaǵy qaý­lysymen «Almaty oblysy ákimi­niń apparaty» memlekettik meke­mesiniń «Dostyq úıi» – qo­ǵam­­dyq kelisim ortalyǵy» kom­mý­naldyq memlekettik mekemesi bolyp qaıta quryldy. Iаǵnı, qyz­meti taza mádenı baǵyttan qo­ǵam­dyq-saıası mazmunǵa aýysty. Soǵan baılanysty qurylymynda da ózgerister boldy. Ol osy jańa sapada Almaty oblystyq Qa­zaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmetin qamtamasyz etedi. Jańadan qurylǵan etnos­ara­lyq qatynastar salasyn taldaý jáne monıtorıng júrgizý bó­liminiń quramynda saıasattanýshylar, áleýmettanýshylar, ǵylymı jumystardy úılestirýshiler jáne buqaralyq aqparat quraldarymen baılanystyrýshy mamandar qyzmet isteýde. Olar halyq arasynda áleýmettik saýaldamalar júrgizip, aqparat quraldaryndaǵy jarııalanymdardy qadaǵalap, nátıjelerin ǵylymı turǵyda taldaý isin uıymdastyrady. Jalpy alǵanda, el birligi men qoǵamdyq kelisimniń tiregine aınalǵan Qa­zaqstan halqy Assambleıasy jyl­dan-jylǵa óz mańyzyn arttyryp keledi. Qudaıǵa shúkir, hal­qymyzdyń tolerantty tabı­ǵa­ty men Elbasynyń sarab­dal­­ saıasatynyń arqasynda Qazaqstanda saıası dúrbeleńder men etnosaralyq kıkiljińder oryn alǵan joq. Elbasynyń Jarlyǵymen qurylǵan Assambleıa elimizdegi memlekettik-ulttyq saıasattyń tiregine aınalyp otyr. Assambleıa jylyn ótkizýge baılanysty ulttyq jospar qabyldanyp, onyń negizinde óńirlik jospar bekitildi. Sol jospar negizinde Elbasynyń tapsyrmasyn oryndaý, el birligi men qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý maqsatynda Uly Otan soǵysy ardagerlerine qamqorlyq jasaý baǵytyndaǵy «Tarıhtan taǵylym – ótkenge taǵzym» baıqaýy, Tuńǵysh Prezıdent – Elbasynyń synaqtaryna arnalǵan «Ult rýhy» baıqaýy, etnojýrnalıstıka salasyndaǵy «Shańyraq» baıqaýy, memlekettik tildi nasıhattaýǵa baılanysty ózge ulttar ókilderiniń balalary arasynda ótetin «Myń bala» baıqaýy, etnomádenı birlestikter arasyndaǵy eń úzdik áleýmettik jobalardyń «Meıirimdilikten – birlikke» baıqaýy, bıznes-qurylymdar arasyndaǵy eń úzdik qaıyrym­dylyq jobalardyń «Júrekten júrekke» jobasy, eń úzdik ınnovasııalyq jobalarǵa arnal­ǵan «Jańa oılar tabysqa jete­leıdi» baıqaýy, eń úzdik eńbek áýletteri arasyndaǵy «Ar­man­daǵan mamandyq» baıqaýy – Qa­zaqstan qoǵamynyń ál-aýqa­tyn arttyratyn, halyqty rýhanı kemeldendiretin, birlik pen kelisimdi nyǵaıtatyn jobalar. Olardy júzege asyrýǵa da memleket pen azamattyq qoǵam­nyń yntymaǵy kerek. Osy arada baılanystyrýshy retinde oblys­tyq Assambleıa barlyq qajetti jaǵdaılardy jasaıtyn bolady. Áńgimelesken Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.