Seıdolla Baıterekov – talaı oryndaýshynyń jolyn ashqan kompozıtor. Sahnada 50 jyl oryndalyp kele jatqan «Álııa» ánin oryndaǵan Roza Rymbaeva nebári 19 jasynda búkil keńes odaǵyna tanymal boldy. Sondaı-aq Naǵıma Esqalıeva, Baǵdat Sámedınova, Maqpal Júnisova, Nurlan О́nerbaev, Medeý Arynbaev syndy otandyq ánshiler Báıterekovtiń ánderin oryndady.
Seıdolla Baıterekov – qazaq mýzyka ónerindegi biregeı qubylys, onyń esimi tarıhta altyn áriptermen jazyldy. «Álııa» syndy ánderi halyq júreginde. Kompozıtor Túrkistan oblysynyń Kentaý qalasynda dúnıege kelgen. Sózi az, ádepti adam edi. Ol óziniń ishki jan dúnıesin baǵalap, kóp sózden góri bar jigerin ánge salýdy jón kórdi. Nebári 53 jasynda baqıǵa ozsa da, artyna mol mura qaldyrdy. Jekelegen ánder ǵana emes, kóptegen teatrlandyrylǵan qoıylym men fılmderge de mýzyka jazdy. Qazaqta «án qudireti» degen uǵym bar. «Álııa» – osy qudiretke toly shyǵarma. Ony kompozıtor nebári 28 jasynda jazǵan. Bákir Tájibaev sóz jazǵan bul ándi 1977 jyly Roza Rymbaeva Bolgarııada ótken «Altyn Orfeı» halyqaralyq festıvalinde oryndap, bas júldeni jeńip aldy. Bul týraly ánshi: «Seıdolla Baıterekov te, meniń de ónerge jolymdy ashqan án – «Álııa», deıdi.
«Álııa» mýzyka álemine ǵana emes, búkil qazaq halqynyń mereıin asyrdy. О́ıtkeni Álııa Moldaǵulova syndy qazaqtyń batyr qyzyn áıgilegen án keńes ókimeti tusynda ultymyzdyń atyn shyǵarǵany – bir, ekinshiden eldiń rýhyn kóterdi. Týyndy kúlli keńes odaǵyna tanymal bolǵannan keıin, qazaqtar arasynda qyzdarǵa bul esimdi qoıý keńinen taraǵan. «Álııa» keńestik baıqaýlarda top jaryp, el namysyn kótergen týyndy sanatynda.
Joǵaryda attary atalǵan qazaq estrada juldyzdarynyń halyq ónerine iz salyp, keń tanymaldylyqqa ıe bolǵany da osyndaı birtýar kompozıtordyń arqasy ma degen oı týady. Naǵıma Esqalıeva «Kúnge tabyný» ánin, Ermek Serkebaev «Dos týraly jyr», «О́mir-ómir» dostyq ánurandaryn, Álibek Dinishev «Móldir sezimdi» oryndady. Baǵdat Sámedınova «Saryarqa», Maqpal Júnisova «Bir bolaıyq» ánin shyrqady. Sonymen qatar kompozıtordyń kóptegen tanymal áni halyq jadynda qaldy. «Túrkistan», «Kentaýym», «Móldir sezim», «Jańbyrly tún», «Kezder-aı», «Túsinbedim», «Bir bolaıyq», «Saǵyndym daýysyńdy», «Araldan ushqan aqqýlar», «Aman bol» – bulardyń bári ólmes týyndylar.
Aldaǵy ýaqytta Báıterekovtiń 80 jyldyǵyna oraı Astana men Almaty qalalarynda konsert ótkizý josparlanýda. Sonymen qatar bıyl Jeńis merekesine 80 jyl bolsa, «Álııa» ánine 50 jyl tolyp otyr. Osy aıtýly mereıtoılardy laıyqty atap ótýimiz kerek shyǵar.
Kerimsal JUBATQANOV,
tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty