Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetinshe, ókpe qaterli isiginen jyl saıyn 1,8 mıllıon adam kóz jumady. Al onyń 64%-y kesh anyqtalady. Otandyq «Cortex AI» startapy osy máseleni sheshýge baǵyttalǵan. Jasandy ıntellekt negizinde jumys isteıtin júıe rentgen sýretterin 3 mınýt ishinde taldap, qaterli isik belgilerin 94,1% dáldikpen anyqtaıdy.
Asyljan Abdýllaev – Qyzylorda oblysynyń týmasy. 17 jastaǵy kásipker, qazirgi ýaqytta «Astana IT University-de» «Sıfrlyq jýrnalıstıka» mamandyǵynda oqyp jatyr. «Cortex AI» – onkologııalyq aýrýlardy erte anyqtaýǵa kómektesetin tehnologııa. Eger bul joba tolyqqandy iske assa, myńdaǵan adamnyń ómirin saqtap qalýǵa septigin tıgizeri anyq. Aıta keteıik, Asyljan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi syılyǵynyń ıegeri, sondaı-aq «Enactus Astana IT University» uıymynyń negizin qalaýshy. «Cortex AI» jobasyn jasaýǵa ony otbasynda bolǵan qaıǵyly oqıǵa sebep bolǵan. «Atam 30 jyl medısına salasynda eńbek etti, biraq ózi ókpe qaterli isigine shaldyqty. Bul men úshin úlken soqqy boldy. Osy jaǵdaıdan keıin bilimimdi osy dertti erte anyqtaýǵa kómektesetin tehnologııa jasaýǵa baǵyttaýdy uıǵardym», deıdi Asyljan.
2023 jyldyń qarasha aıynda qurylǵan «Cortex AI» júıesi rentgen sýretterindegi eń usaq patologııalyq belgilerdi anyqtaıdy. Jasandy ıntellekt ókpeniń qaýipti aımaqtaryn belgilep, qaterli isik qaýpin baǵalaıdy. «Dárigerlerdiń júktemesi aýyr, olar árbir sýretti tez ári dál taldaı almaıdy. «Cortex AI» medısınalyq júıege ońaı qosylady. Ony «PACS» (medısınalyq beınelerdi saqtaý jáne berý júıesi) arqyly qosý jetkilikti, osylaısha dárigerler esh qıyndyqsyz paıdalana alady», deıdi jas kásipker.
Júıe naýqasty ózi rentgenge túsiredi. Keıin sýret «Cortex AI» júıesine júkteledi, jasandy ıntellekt ony taldap, dárigerge nátıje beredi. Dáriger jasandy ıntellektiniń taldaýymen óz tájirıbesine súıenip, sońǵy qorytyndyny jasaıdy.
Qazir «Cortex AI» komandasy shaǵyn, bilikti mamandardan quralǵan. Algorıtmderdi «Astana IT University» stýdentteri ázirlegen, al Ernur Syrlybaev pen Abý Qonysbek mashınalyq oqytý baǵytynda jumys isteıdi. Joba úılestirýshisi – Kamılıa Kósherbaı, ǵylymı keńesshiler qatarynda Nazarbaev ýnıversıtetiniń túlegi Aıken Altaı men Garvard ýnıversıtetiniń túlegi Tilek Zeıin bar.
«Cortex AI» halyqaralyq deńgeıde de jetistikterge jetti. Joba Qytaıdyń «Zhongguancun World Competition» baıqaýynda 1300 startaptyń ishinen 2-oryn aldy. Sondaı-aq $4,5 myń kóleminde grant jeńip, úsh otandyq emhanada qanatqaqty joba retinde iske qosyldy. Startap Tájikstan naryǵyna shyǵý úshin Hýdjan ýnıversıtetimen seriktestik ornatqan. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi de jobaǵa joǵary berdi. Qazirgi tańda «Cortex AI» halyqaralyq naryqqa shyǵýǵa ázirlenip jatyr. Asyljannyń aıtýynsha, aldymen «ISO 13485» sertıfıkatyn alý josparlanǵan. Bul júıeni Eýropa men AQSh-tyń medısınalyq standarttaryna sáıkestendirýge múmkindik beredi. «Bolashaqta bizdiń júıe tek ókpe qaterli isigin emes, sút bezi, baýyr, uıqy bezi isikterin de anyqtaıtyn bolady. Bastapqy testiler joǵary dáldikti kórsetip otyr. Aldaǵy eki jylda jobany tolyq engizýge jumys isteıtin bolamyz», deıdi avtor.
Jobaǵa $250 myń ınvestısııa tartý kózdelgen, bul qarajat komanda quramyn keńeıtip, algorıtmderdi jetildirýge, jańa medısınalyq mekemelermen jumys isteýge jumsalady. Uzaqmerzimdi jospar boıynsha, «Cortex AI» memlekettik aýrýhanalarǵa engizilip, $850 myń kóleminde qosymsha ınvestısııa tartý josparlanǵan. «Jasandy ıntellekt – medısınanyń bolashaǵy. Biz elimizdi osy salada kóshbasshy elderdiń qataryna qosýdy maqsat etip otyrmyz», deıdi A.Abdýllaev.