Shıeli aýdanynda «Qazaqstannyń munaı-gaz hımııalyq kompanııasy Kemıkal» JShS fılıaly 20 jyldan asa ýaqyt boıy gaz jáne sý júıesine qajetti qubyr shyǵaryp keledi. Kásiporyn óniminiń aýqymdy bóligin «Qazatomónerkásip» ulttyq kompanııasy paıdalanyp otyr. Germanııanyń «Kras Maffaı» fırmasynan shyqqan, avtomatty qurylǵylarmen jabdyqtalǵan sońǵy úlgidegi tehnologııalyq jelini paıdalanyp otyrǵan seriktestik elimizdiń ár túkpirinen túsken tapsyrystardy sapaly ári ýaqtyly oryndaıdy.
«Biz kelgen shıkizatty, shyqqqan ónimdi tekserip otyramyz. Ol úshin kerekti qurylǵylarmen jabdyqtalǵan laboratorııamyz bar. О́nimniń jaramdylyq merzimi 50 jylǵa jetedi. Qazir temirge qaraǵanda korrozııaǵa áldeqaıda tózimdi plastıkalyq qubyrlarǵa suranys kóp. Ásirese jerasty siltileý arqyly alynatyn ýranǵa qajetti polıvınılhlorıd qubyrlaryna tapsyrys kóp túsedi. Temirmen salystyrǵanda mundaı qubyrlardyń tózimdiligi tórt ese joǵary. Burynǵyǵa qaraǵanda baǵasy da arzan, tasymaldaý da ońaı», deıdi kásiporynnyń ınjener-tehnologi Meıirbek Kemalov.
О́ndiris orny shıkizat untaǵyn Qytaıdan aldyrady. Oǵan kerekti túrli qospa Túrkııa, Reseı men óz elimizden tabylyp otyr. Al polıetılennen jasalatyn materıaldy Reseıden ımporttaıdy. Bul tarapta sol memlekettegi «Sıbýr» kompanııasymen baılanys jolǵa qoıylǵan. Fılıal dırektorynyń orynbasary Arman Ábdiqadyrovtyń aıtýynsha, kásiporyn zaýyttary Almaty oblysy men ońtústiktegi Saryaǵash óńirinde de jumys istep tur. Jetisýdaǵy óndiris sellofan men paket shyǵarsa, ońtústiktegi zaýyt jylyjaıǵa kerekti materıaldar óndiredi. Al Shıelidegi óndiris osy aýdan men kórshiles Túrkistan oblysyndaǵy Sozaq aýdanyndaǵy ýran óndirisin qubyrmen qamtamasyz etip otyr.
Zaýytta jeliniń ekeýi polıetılen, taǵy ekeýi polıvınılhlorıd qubyrlaryn shyǵarady. О́ndiris 100-den asa adamdy jumyspen qamtyp otyr. Bári de jergilikti turǵyndar. Biz barǵanda solardyń biri Ermek О́tetileýov qondyrǵyny kezekti tapsyrys boıynsha ónim shyǵarýǵa daıyndap jatyr eken. Qubyrdyń uzyndyǵy, dıametri osy aradan belgilenedi. Qondyrǵyda belgilengen ólshemderge saı onyń qalyńdyǵy qalyptasady. Polıvınılhlorıd qubyrlaryn bir-birine jalǵaý úshin oıma jasaıtyn tokar Qýandyq Áshim – kásiporyndaǵy jas mamannyń biri. Osyǵan deıin Astana qalasynda 2 jyl jumys istegen Qýandyq jastar jolaı bermeıtin mamandyqty ıgerip, zaýytqa biraz tájirıbe jınaqtap kelipti.
«Qatarlastarymnyń kóbi jumys joqtyǵyn syltaý qylyp, bos júr. Izdenseń, talaptansań qaı kásipti de meńgerýge bolady. Mysaly, qazir meniń janyma taǵy bir tokar kerek. Búginde jastardyń óndiriske qajetti mamandyqtardy ıgerýine bar jaǵdaı jasalyp jatyr. Zaýytta jumysqa kelgen adamdy qaıta mamandandyrýǵa da basa kóńil bólingen. Qatarlastarym osy múmkindikti paıdalansa eken», deıdi jas maman.
Jeliden jańa shyqqan ónimdi muzdatýdyń da óz qyr-syry bar. Bul kásippen óndiristegi jalǵyz maman Sergeı Gofman aınalysady.
Kásiporynda óndiriletin polıetılen qubyrlarynyń dıametri ártúrli. Sý men gaz tartýǵa 50-630 mm-ge deıingi qubyrlar paıdalanylady. О́ndiristik maqsattaǵy qubyrdyń dıametri 63-225 mm aralyǵynda.
Zaýyt qazir «Qazatomónerkásip» kompanııasynan bólek «Baıken U», «Semizbaı U», «Katko» BK», «RÝ-6», «Qorasan U», «Inkaı» BK», «Zarechnoe» BK», «Volkovgeologııa», «Aqmeshit-Melıorator», «Sát servıs», «Altyn Aıdarly» jáne «Baq-Bereke» kásiporyndarymen tyǵyz jumys isteıdi.
«Jylyna 8 myń tonna polıvınılhlorıd, 4 myń tonna polıetılen qubyry shyǵarylady. Qazir osy qýatyn tolyq paıdalanyp otyrmyz. Odan bólek, jelilerdi jańǵyrtýǵa da basa mán beriledi. О́ıtkeni burynǵy kórsetkishti maldanyp, sál turyp qalsań báseke talabyna shydas bere almaısyń. Sondyqtan qondyrǵy jańartyp, mamandardy ázirleý isi úzdiksiz júrgiziledi. О́ndiriste SES talaptary qatań saqtalyp, jumysshylarǵa qajetti sút ónimderi úzbeı berilip keledi», deıdi fılıal dırektorynyń orynbasary Arman Ábdiqadyrov.
Eske sala keteıik, byltyr Jetisý oblysyna sý, Aqtóbege gaz qubyrlaryn jetkizgen. «Kelisim boıynsha ónimdi ózimiz jetkizetindikten arnaıy avtoparkimiz bar. Qazir ondaǵy tehnıkalardy jańartý qolǵa alynyp jatyr. Halyqaralyq talaptarǵa saı ónim óndirip kele jatqan kásiporyn túrli baıqaýlardan da laıyqty júlde enshilep júr», deıdi kompanııa ókili.
Qyzylorda oblysy,
Shıeli aýdany