• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 22 Aqpan, 2025

Áleýmettik tólemder mólsheri artty

235 ret
kórsetildi

Jyl basynan beri múgedektigi bar adamdarǵa, asyraýshysynan aıyrylǵan otbasylarǵa memlekettik áleýmettik jár­demaqy tóleýge respýblıkalyq bıýd­jetten 53,2 mlrd teńge jum­salǵan. Osyǵan qosymsha Memlekettik áleýmettik saq­tandyrý qorynan eńbekke qabi­let­tiliginen aıyrylý, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha shamamen 7,4 mlrd teńge somasyna áleýmettik tólemder tólengen.

Derekterge zer salsaq, múgedektigi bo­ıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqy alatyn azamattardyń sany – 541,7 myń, asyraýshysynan aıyrylǵanyna baılanysty kómek alatyndar – 193,3 myń adam. Munda múgedektigi boıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqylardyń mólsheri múgedektik tobyna, sebebine, sondaı-aq tıisti qarjy jylyna arnalǵan «Respýb­lıkalyq bıýdjet týraly» zańda belgilengen eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna baılanysty bolady. Asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqylardyń mól­sheri qaıtys bolǵan asyraýshynyń asyra­ýyndaǵy adamdardyń sanyna, qaıtys bolý sebepterine, eń tómen kúnkóris deńgeıine qaraı belgilenedi.

Budan bólek, mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýshylarda áleýmettik táýekelder týyndaǵan jaǵdaıda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemder tólenedi. 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha 86,1 myń adam eńbek etý qabiletinen aıyrylǵanyna baılanysty áleýmettik tólem alsa, 61,3 myńǵa jýyq otbasy asyraýshysynan aıy­rylyp, áleýmettik tólem alǵan. Bul tólemderdiń mólsheri sońǵy eki jyldaǵy MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarym­dar júrgizilgen ortasha aılyq tabysqa, eńbekke qabilettiliginen aıyrylý koef­fısıentterine, asyraýyndaǵy adamdar sanyna, mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótiline, tabysty aýys­­tyrýyna qaraı belgilendi. Tólemder respýblıkalyq bıýdjetten tólenetin uqsas járdemaqylarǵa qosymsha júredi.

Múgedektigi, asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqylardyń mólsheri qańtardan bastap eń tómen kúnkóris deńgeıiniń ulǵaıýyna baılanysty 6,5%-ǵa ósken. Eńbekke qabiletinen aıyrylý, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha Memlekettik áleý­mettik saqtandyrý qorynan tólenetin tólem­derdiń mólsheri de 6,5%-ǵa artqan. Bıyl múgedektigi boıynsha memlekettik áleý­mettik járdemaqy mólsheri 1-top úshin – 101 702 teńge, 2-top úshin – 81 362 teńge, 3-top úshin – 55 474 teńge bolyp belgi­lengen. 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha eńbek­ke qabiletinen aıyrylý boıynsha áleý­mettik tólemderdiń ortasha mólsheri 71 245 teńge, asyraýshysynan aıyrylý boıyn­sha tólemder 72 214 teńgeniń shamasynda boldy.

Bıyl ataýly áleýmettik kómekke (AEK) bıýdjetten 132,9 mlrd teńge qaras­tyrylǵan. Aqpandaǵy derek boıynsha 31,9 myń otbasyndaǵy 169,1 myń adamǵa 2,3 mlrd teńge somasyna AÁK taǵaıyndalǵan. AÁK-tiń negizgi maqsaty – azamattardy aqshalaı tólemmen qoldaý ǵana emes, otba­synyń eńbekke qabiletti múshelerin jumys­pen qamtýǵa járdemdesýdiń bel­sen­­di sharalaryna tartý arqyly otbasyn qıyn jaǵdaıdan shyǵarý. Mysaly, AÁK sheń­berinde tabysy kedeılik sheginen aspaı­­tyn azamattarǵa toqsan saıyn áleý­mettik kómek taǵaıyn­dalady.Tabysy az otbasyndaǵy 1-6 jas aralyǵyndaǵy ár balaǵa 1,5 AEK mólsherinde aı saıynǵy qo­symsha tólem beriledi. 1 aqpanda AÁK alý­shylar qatarynan mektep jasyna deıingi 52 myń balaǵa 305,1 mln teńge soma­syn­da qosymsha tólem taǵaıyndaldy. AEK-tiń taǵy bir baǵyty – jumysqa orna­las­­tyrý. Bul rette óz isin ashýǵa nıetti otba­sylarǵa granttar berý, biliktilikti art­­tyrý kýrs­taryna jiberý (qajet bol­ǵan jaǵdaıda), basqa da tásilder arqy­ly ju­myspen qamtýǵa járdemdesý qaras­ty­rylǵan.

Qazirde el azamattary AÁK taǵaıy­n­daýǵa ótinishti turǵylyqty jerindegi mansap ortalyǵynda, aýyl okrýginiń ákimine nemese elektrondyq úkimet portaly (egov.kz) arqyly bere alady. Qoryta kelgende, 1 qańtardan bastap eldegi kedeılik shegi óńirlik medıandyq tabystyń 35% deńgeıinde, biraq óńirlik eń tómen kúnkóris deńgeıinen 70%-dan tómen emes deńgeıde aıqyndaldy. 

Sońǵy jańalyqtar