Kúndelikti ómirde mán bermeıtin «О́mir – ózen» degen tereń maǵynaly sóz bar. Rasynda tabıǵat aıasynda bir sát te toqtamaı, kúni-túni, jyl on eki aı sarqyraǵan ózenge qarap oılanǵanda, beımaza tirshiliktiń sý sııaqty aǵyp ótetinin ańǵarasyz. Qasıetti ımanı jáne eldik qundylyqtarymyz tirshiliktiń ár sátinde adal júrýge, aınalany barynsha jaqsylyqqa bóleýge shaqyrady.
Kózdi ashyp-jumǵansha 2025 jyldyń aqpan aıynyń sońyna da taıadyq. О́mir degen kúndelikti kúres eken, shamaly bosańsysań, álgi sarqyraǵan sý betaldy alyp ketetindeı. «Sýdyń da suraýy bar» dep babalarymyz beker aıtpaǵan. Bárine jospar, qunttylyq qajet.
Jalpy, «adamnyń kúni adammen» degendeı, eldiń, ortańnyń tynyshtyǵyn tilegennen keıin, sóziń jarassa – sóılesetin, kóńiliń jarassa – ystyq-sýyqta aralasatyn adamdardyń tileýin tileý – paryzymyz. Jaqsy adam kóńil kúıińdi jadyratady, ómirdiń, kásiptiń mánin de, sánin de arttyrady. Sondaı erekshe azamattyń biri – Abaı Rahmetýlın. Kásibı zańger, minezge baı jigit aǵasy, salmaqty zamandas.
Abaı Jambylulymen 1993 jyly Almaty qalasynda sýdıalardyń kásibı sheberligin shyńdaıtyn oqý orny jataqhanasynyń bir bólmesinde bir aıdaı birge turyp, jaqyn tanystyq. Sol ýaqytta onyń jas ta bolsa ómirge kózqarasy aıqyn, adamı qasıeti ornyqty, ózindik minezi bar salıqaly azamat ekenin baıqadym. Sodan bergi 30 jylda Ábekeńniń atalǵan qadir-qasıeti tolyǵyp, talaı zamandasymyzdy jaqsylyqqa baýrady dep esepteımin. Ras, ómirde adam jaqsy jaǵyna da, jaman jaǵyna da ózgerip jatady. Al myqty azamattar shynardaı bıikteı, mármardaı jarqyraı túsedi.
О́z basym adamnyń sapasyn ata-anasyna degen qarym-qatynasyna qarap baǵalaımyn. Otyz jylda ańǵarǵanym – Ábekeń áke-sheshesine, baýyrlaryna, ortasyna kelgende meıirimi, jaýapkershiligi artyp, adamshylyq pen adaldyqtyń tizginin teń ustaıdy eken. О́kinishke qaraı, myna qym-qýyt zamanda jaqynmen syılasý túgeli, týǵandarymen bet kórispeıtindeı sottasyp jatqandar da kezdesedi. Kóp nárse adamnyń ózine baılanysty. Ábekeńniń sabyr men aqyldyń arqasynda apa-qaryndastarymen, ózinen kishi inilerimen árqashan jyly shyraımen aralasqanyn kórip, ata-anasynan alǵan ónege ekenin túsindik. Ol ákesi men anasy baqılyq bolǵanda eldik dástúrdi muqııat eskerip, aqtyq saparǵa shyǵaryp salǵany kóz aldymyzda.
Eskiden jetken «Jaqsylyq uldan ba, qyzdan ba – bir Alla biledi» degen danalyq bar. Adam qansha jerden pende bolsa da, is-áreketin sabyrlyq pen qanaǵatqa jeńdirmeı, opa tappaıdy. Jaratqan Abaı men Jibekke atyna zaty saı keremet Aıgerim atty perzent buıyrtty. Búginde ana atanǵan aıaýly qyzy, jaýapty kúıeý balasy, solardan kórgen quldyrańdaǵan qulyny kóz qýanyshtaryna aınalyp otyr.
Halqymyzda «Jaqsy jar – jarty ımanyń» degen naqyl bar. Ábekeńniń azamattyq, adamı abyroıynyń artýynda qudaı qosqan jubaıy Jibek Berlibekqyzynyń orny erekshe. Ol kisi eriniń aýyr da jaýapty qyzmetine qabaq shytpaı, árqashan senimdi serigi, aıaly aqylshysy bola bildi.
Árıne, Abaı Jambyluly – tártiptiń, eńbektiń adamy. Osy qasıetiniń arqasynda jıǵan bilimin bilikpen toltyryp, ábden shyńdalǵan maman, elimizdiń tájirıbeli zańgeri, betke tutar sýdıasynyń biri deńgeıine jetti. Ábekeń – eńbegi baǵalanǵan adam. Ol qyzmetin jergilikti jerdegi qorǵaýshy-zańgerden bastap Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń qylmystyq isterdi qaraıtyn sot alqasynyń tóraǵasy dárejesine deıin kóterildi. Memlekettik «Qurmet» ordeni syndy marapatqa da ıe boldy. Búginde Abaı Jambyluly – barlyq jaǵynan pisip jetilgen joǵary deńgeıdegi zańger maman, basshy. Adam retinde qazaq eline, sot salasynyń damýyna, jas býyndy tárbıelep daıyndaýǵa úlesin qosqan tálimger. О́rkenıetti, damyǵan memleketter qashanda osyndaı ýaqyt, qyzmet shyńdaǵan azamattardy baǵalaıtyny, tájirıbesin tolyq paıdalanatyny jaıdan-jaı emes.
Ábekeń sózi, kóńili jarasqan joldastarymen de berekeli. Syıly ortasyn baǵalaı bilgen, ystyq-sýyqta birge bolǵan adam árkezde abyroıly. Sózi men isi úılesken áriptes dosymyzben maqtanamyz. Sońǵy kezde orynsyz, mán-maǵynasyz oı aıtatyn, oılanbaı sóıleıtin, ýádesinde turmaıtyn adamdar qatary kóbeıgeni bárimizdi ýaıymdatady. Bul – el bolashaǵyna qaýipti úrdis. Osyndaı elbuzar minezge qarsy sózi salmaqty, pikiri tegeýrindi, dástúrge berik Abaı Jambyluly sekildi azamattardy ónege eter edik.
«Adamǵa berilgen densaýlyq ta – amanat» degen ras. Ýaqtyly deneshynyqtyrýǵa kóńil bólmegen adamdar alpys túgeli jas kezinde ómir synyna tótep bere almaı qalady. Abaı myrzanyń bul máselege jaýapkershilikpen qaraıtynyn kópshilik biledi. Ol dos-joldastarymen, áriptestermen bas qosqanda mindetti túrde sportty ádemi úılestirip, ýaqytty paıdaly ótkizýge, balyq, ań aýlap ornymen demalýǵa kóńil bóledi.
Abaı Jambyluly – Qazaqstan sot bıliginde orny erekshe, eńbegi eleýli sýdıa. Ol 34 jyl ishinde qalalyq, oblystyq jáne Joǵarǵy sottyń sýdıasy ári alqa tóraǵasy deńgeıinde kez kelgen sot praktıkasynda týyndaıtyn zárýlikterge nemquraıly qaramaı, tereń zerttep, jan-jaqty taldap, bilikti oı aıtyp, kótergen máselesin sońyna deıin jetkizip, kásibı bedeli artty. Sýdıaǵa eń kerek qasıet – adam taǵdyryna tikeleı baılanysty kúndelikti týyndap jatqan suraqtarǵa zań sheńberinde tııanaqty, jaltaqtamaı jaýap berý, ádiletti sheshim qabyldaý. Ábekeń eki úlken óńir – Ońtústik jáne Shyǵys Qazaqstan oblystyq sottaryn jaýapkershilikpen, abyroımen basqarǵany halyqtyń esinde. Ásirese Shymkent jáne О́skemen qalalarynda oblystyq sot ǵımarattaryn sońǵy talaptarǵa saı salýdy uıymdastyrýy, turǵyndardyń zańdy quqyqtaryn, bostandyqtaryn, múddelerin qorǵap, ádilet pen zańdylyq týyn bıik ustaǵany, jurtshylyqtan oń bata alǵany – eki ómirine úlken azyq bolarlyq nátıje. Ábekeń basqarǵan ujymdar eki-úsh jylda joǵary kórsetkishke jetip, el deńgeıinde júldeli oryn alǵany – onyń talapqa saı basshy ekenine dálel.
Abaı Rahmetýlın – negizgi qyzmetinen basqa Prezıdent janyndaǵy Adam quqyǵyn qorǵaý komıssııasynyń múshesi, Joǵarǵy Sot keńesiniń, Tártiptik keńestiń múshesi, Sýdıalar odaǵynyń hatshysy sııaqty qoǵamdyq jumystardy da abyroımen atqaryp júrgen sýdıa. Búginde ol – Joǵarǵy Sottyń sýdıasy ári búkil sot salasy oqý ortalyǵynyń uımdastyrýshy-tóraǵasy, Sot akademııasynyń oqytýshysy. San salaly osy jumystar onyń eńbekqorlyǵyn, sot salasyna nemquraıly qaramaıtynyn kórsetse kerek. Ábekeń – ǵylymǵa yqylasty zańger-sýdıa, zań ǵylymynyń magıstri. Buıyrsa, qorǵaıtyn PhD dıssertasııasyna ózekti taqyrypty arqaý etip otyrǵan azamat.
Biz Abaı Jambylulyna osynaý belesti kezeńde el aǵasy, sala maıtalmany deńgeıindegi tabystaryn eselep, alǵa qoıǵan maqsattaryn abyroımen oryndaı berýine tilektestik bildiremiz.
Sáken ABDOLLA,
Joǵarǵy Sot sýdıasy