Eýrazııa keńistiginde tranzıttik habqa aınalý biregeı maqsatymyz bolyp tur. Soǵan oraı temirjol salasynda 1 300 shaqyrymdy quraıtyn 4 iri ınfraqurylymdyq joba qolǵa alynǵan. Olar – Dostyq – Moıynty, Darbaza – Maqtaral temirjol jelileri, Aıagóz – Baqty temirjol ótkeli jáne Almaty aınalma jobasy. Dostyq – Moıynty men Almaty aınalma jobasy bıyl támamdalyp, qoldanysqa beriledi.
«Budan bólek, ınfraqurylym qýatyn arttyrý men ótkizý qabiletin keńeıtý maqsatynda 700 shaqyrym bolatyn Altynkól – Jetigen jáne Beıneý – Mańǵystaý ýchaskeleri jańǵyrtylady. Sondaı-aq jalpy uzyndyǵy 1 200 shaqyrym Qyzyljar – Sekseýil, Shalqar – Beıneý telimderinde avtoblokteý júıeleri engiziledi. Joǵaryda aıtylǵan jobalardy osy jyldyń sáýir aıynda bastaý josparlanyp otyr», deıdi Kólik mınıstrligi Temirjol jáne sý kóligi komıteti tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Kelbuǵanov.
QTJ úsh elde temirjol termınalyn salady
Búginde elimiz Rýmynııa, Majarstan jáne Qytaıda júk termınaldaryn salý máselesin qarastyryp jatyr. Sheteldegi júk qalyptastyrý núkteleri geografııasyn keńeıtý boıynsha naqty sharalar qabyldanyp, pysyqtalý ústinde. Qazir Lıanıýngan portynda jáne Sıan qalasynyń qurǵaq portynda Qazaqstan – Qytaı termınaldary jumys istep tur. Sondaı-aq bizdiń jeke sektor Potı portynda termınal salǵan. Komıtet tóraǵasy orynbasarynyń málimetinshe, qazir Alıat portynda, Máskeý mańyndaǵy Selıatıno stansasynda, Belarýstegi Svısloch stansasynda jáne Tashkentte termınaldar qurylysy júrip jatyr. Olardyń jalpy qýattylyǵy jylyna 1 mln-nan astam konteınerdi quraıdy.
«Bolashaqta Rýmynııa, Majarstan (Býdapesht) jáne Qytaıdyń Úrimji (ShUAR) qalasynda birlesken termınaldar uıymdastyrý máselesi qarastyrylyp jatyr. Jalpy, syrtqy termınaldyq qýat 4 ese ósip, jylyna 2 mln 500 myń konteınerge jetedi. Bul óz kezeginde júk aǵyndaryn kólik ınfraqurylymymyzǵa tartýǵa múmkindik beredi. Osy jasalyp jatqan jobalardyń arqasynda tranzıt 3 ese artyp, 76 mln-ǵa jetedi. Bul elimizdiń kóliktik-tranzıttik áleýetiniń damýyna úlken úles qosady», dedi N.Kelbuǵanov.
Júk vagonyna qajettilik tolyq jabylady
Aldaǵy 4 jylda temirjoldyń 11 myń shaqyrymynda (70%) kúrdeli jóndeý júrgizý josparlanǵan. 2023–2024 jyldary 2 800 shaqyrym jóndelgen. Elimizde 1 800-ge jýyq lokomotıv qoldanysta. Byltyr 185 lokomotıv satyp alynsa, bıyl 200 jańa lokomotıvke aqsha ajyratylǵan.
Búginde elimizde 300-ge jýyq vagon operatorlary jumys istep jatyr jáne 140 myń júk vagony tirkelgen. Byltyr qosymsha 2 350 júk vagony satyp alyndy. Bıyl da sol mólsherde vagon satyp alý josparlanyp otyr. Osydan keıin elimizde júk vagondary tolyǵymen jetkilikti bolmaq.
«Kórshi eldermen temirjol túıispelerinde poıyzdardy ótkizý qabiletin arttyrýǵa naqty shara júrgizilip jatyr. Mysaly, Reseımen 9 temirjol túıispesiniń 5-eýinde, ıaǵnı Semıglavyı Mar, Orsk, Ilesk, Qartaly, Qurqamys túıispelerinde ekijaqty jumys bastaldy. Osylaısha, atalǵan ótkelderdiń ótkizý qýaty 20%-ǵa artady. Al О́zbekstanmen shekaradaǵy Saryaǵash túıispesinde jańa joldar salynady. Ol túıispe qýatyn 12%-ǵa ulǵaıtady», dedi vedomstvo basshysynyń orynbasary.
226 jolaýshy vagony satyp alynady
Jolaýshy jaılylyǵy men tasymal sapasyn arttyrý úshin bıyl 226 jańa vagon satyp alynady. Vagondar otandyq ZIKSTO zaýyty men Shtadler kompanııasynda óndiriledi. Atalǵan jyly vagondar 13 baǵyt boıynsha qatynaıdy eken.
«Jańa vagondar kondısıoner, Wi-Fi, zamanaýı dárethana, keńeıtilgen júk sóreleri, qaýipsizdik júıelerimen qamtamasyz etiledi. Sondaı-aq erekshe sanattaǵy jolaýshyǵa yńǵaıly jaǵdaı jasalady. Este bolsa, byltyr osy maqsatta 143 jańa vagon satyp alynǵan edi. Negizinen 2029 jylǵa deıin otandyq vagon parkin 1 000 vagonǵa deıin jańartý josparda bar», dedi N.Kelbuǵanov.
Onyń aıtýynsha, suranystyń kóbeıýýine baılanysty jolaýshy tasymaly jyldan-jylǵa ósip keledi. О́tken jyldyń qortyndysynda 2023 jylǵa qaraǵanda bul kórsetkish 5,6%-ǵa ósip, 20,8 mln jolaýshyǵa jetken. Bıylǵy maqsat – osy kórsetkishti 1 mln jolaýshyǵa arttyryp, 21,8 mln adamǵa temirjol qyzmetin kórsetý.