• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Baıqaý 04 Naýryz, 2025

Taıjan ánderi áýeledi

50 ret
kórsetildi

Dáýirinde qolyndaǵy syrnaıyn saq-saq kúldirip, dombyrasyn bebeýletip, topqa tússe shashasyna shań juqpaǵan aqyn, sazger, ánshi Taıjan Qalmaǵambetuly esimi Ulytaý óńirine ǵana emes, elimizge tanymal. On eki jasynda án aıtyp, on bes jasynda Úkili Ybyraıdan bata alyp, Ulytaý, Kókshe, Syr boıy jurtyn ónerimen tánti etken Taıjan murasy – ult óneriniń qazynasy.

Eki kún boıy Sátbaev qa­lasyn­daǵy Shynbolat Dildebaev atyndaǵy ken­shi­ler saraıynda IV res­pýblı­kalyq «Ulytaýdan qa­nat qaqqan aqyn Taıjan» atty dástúrli ánshiler baıqaýy ótti. Sátbaev qalasy ákiminiń qol­daýy­­men uıymdastyrylǵan óner dodasyna elimizdiń on oblysynan 18–35 jas aralyǵynda 18 ánshi qatysty. Baıqaýǵa qa­ty­sýshylardy Sát­baev qa­lasynyń ákimi Murat Bóri­baev quttyqtap, osyndaı óner baı­qaýlary jyl saıyn ótetinin jáne qoldaý kórsetetinin atap ótti.

Qazylar alqasynyń tóraǵasy – taıjantanýshy, ánshi Ǵalym Muhamedın aqynnyń taǵdyry men sońynda qalǵan murasy jóninde maǵlumat berdi.

Baıqaý aldynda Taıjan Qal­ma­ǵam­betuly atynda­ǵy Uly­taý oblystyq fılarmo­nııasynyń aıtýly ánshileri shyǵyp, áýelete salǵan ánimen qatysýshylardyń delebesin qozdyryp, shabyttandyrdy. Alǵashqy kúni baıqaýǵa qatysýshy árbir úmitker Taıjan, Nartaı, Úkili Ybyraıdyń ánde­rinen barlyǵy úsh án oryndady.

Dombyra, syrnaımen shyq­qan daryndy jastardyń oza shap­qany da, baby kelispegeni de bol­dy. Batys Qazaqstan obly­sy, Báıterek aýdanynyń máde­nı-saýyq ortalyǵyna qarasty «Shyń» drama-mýzyka teatrynan kel­gen Kenesary Bulǵanbaev – eń jas qatysýshy. Ol Taıjannyń áni «Saq-saq», Úkili Ybyraıdyń áni «Qaldyrǵan» jáne Nartaı­dyń termesin oryndady. Alǵashqy áni­nen-aq jas darynnyń óner ále­­minde óz qoltańbasy bary baıqaldy.

Túrkistandyq Arýjan Úkili Yby­raıdyń «Gákký» ánin ózi­niń taqııasyna taqqan úkisindeı qul­pyrtyp jiberdi. Qaraǵandylyq Alıana Berǵazyqyzynyń oryn­daýyndaǵy Taıjannyń «Shol­panǵa» áni de kóńilden shyqty.

О́nerli jastarǵa baǵa bere­tin Qazaqstannyń eńbek sińir­gen ártisi, ánshi Ǵalym Muha­­me­dın basqarǵan qazylar alqa­sy­nyń músheleri osal emes. Sonaý Oral­dan Qazaqstan­­nyń eńbek sińirgen qaırat­keri Ha­tı­mol­la Berdiǵalıev, Qa­ra­ǵan­dy­dan Táttimbet atyndaǵy óner kol­ledjiniń ustazy, ánshi Jaqsy­kel­di Kemalov, Uly­taýdan ánshi, óner­tanýshy Serik Ospanov, Alma­tydan Qurmanǵazy atyndaǵy ulttyq konservatorııanyń dosen­ti, Mádenıet salasynyń úzdi­gi Kú­zeýbaı Amankeldi, Qyzyl­or­da­dan Mádenıet salasynyń úz­digi, Respýb­lıkalyq aqyn-jy­raý­­lar odaǵynyń múshesi ­Aq­ma­ral Noǵaıbaeva, Astanadan Qa­zaq­stannyń eńbek sińir­gen qaı­rat­ke­ri, jyrshy, ter­me­shi Qoshan Mus­ta­fauly, Temirbek Júrgenov atyn­daǵy Qazaq ult­tyq óner akade­mııa­sy­nyń do­senti, Mádenıet sala­sy­nyń úz­digi Sholpan Darjan, dás­túr­li ánshi Dárigúl Aldajanova bar.

Taıjan Qalmaǵambetuly­­nyń nemere kelini Gúldári Ospa­no­va:­ «Jarym, aqyn atamyz­­dyń neme­re­si Ábdikárim Shýbaı­uly 2006 jyly qaıtys boldy. Aqyn atamyz naǵashysy Úkili Yby­raı­dan bata alǵan. Keýdesi ánge, tolqyn­dy jyrǵa tolǵan. Ata­myz kez kelgen jerde aǵashtan jo­nyp dom­byra jasap alady eken. Ándi kóbine syrnaımen aıtady. Kenen Ázirbaev­pen aıtys­qan, sýyrypsalmalyq óneri bar. Qar­saq­baıdyń mys zaýyty endi ashylyp jatqanda jan-jaq­tan aqyn-jazýshylar kelip, atamen tanysady. «Qyzyl kenish» gazetiniń redaktory Ábdildá Tá­jibaev aqynmen jaqyn tanysyp, óleńderin osy gazetke beredi. Aqyn atamyz Qanysh Sátbaev­pen tanysyp, ataqty geologke qol­­daý kórsetken. 1934–1936 jyldary Máskeýde ótken qazaq óneriniń onkúndigine qatysqan. Syrnaıdy qulashtap án aıtqanda daýsy eki kóshtik jerden estiledi eken», dep biraz derek aıtty.

Sonymen baıqaý márege jet­ti. Bas júlde Túrkistan qalasy­nan kelgen Arýjan Saǵyndyq­­qa buıy­ryp, 1 500 myń teńge­­niń ser­tıfıkaty berildi. Birin­shi oryndy T.Qalmaǵanbet­uly atyn­daǵy Ulytaý oblystyq fı­lar­monııasynyń ártisi Madııar Maq­sutov (1 mln teńge), ekin­shi oryndy Almatydaǵy Qur­man­ǵazy atyndaǵy Qazaq ult­tyq konservatorııasynan Ma­dııar О́mir­ǵaly (700 myń teń­ge), úshinshi oryn­dy Batys Qa­zaq­stan Báıterek ­aýdany­­­nyń má­de­nı-saýyq ortalyǵyna ­qa­­ras­ty «Shyń» drama-sazdy teatry­­nan Kenesary Bul­ǵanbaev (500 myń teńge) ıelendi.

Taıjan Qalmaǵambetuly atyn­daǵy arnaıy júlde Qara­­ǵan­dy oblysy Shet aýdany­nyń orta­lyǵy Aqsý-Aıýlydan Aqjigit Dáýlet­bekke, Jaqsy­gel­di Seıi­lov atyn­daǵy arnaıy júlde Astanadaǵy Qazaq ult­tyq óner ýnı­versıtetinen Aqnıet Serǵazınaǵa, Shynbolat Dil­debaev atyndaǵy arnaıy júl­de Qur­manǵazy atyndaǵy qa­zaq ult­tyq konservatorııasynan kel­gen Sáýlet Amanǵazınge buıyrdy.

Qostanaılyq Jasulan О́te­­mu­ratov pen Qurmanǵazy atyn­daǵy Qazaq ulttyq konservato­rııasynan kelgen Abdýrrah­man­ Es­taıu­ly dıplomant atandy.

Sahna shymyldyǵy Taıjan Qal­­maǵanbetuly atyn­da­ǵy Uly­­taý oblystyq fılar­­­mo­nııa­sy­nyń ánshisi, res­pýb­lıka­lyq baı­­qaýlardyń laýreaty Ádilet Tur­­ly­ǵojaevtyń oryn­daýyndaǵy «Ata­meken» áni­men jabyldy.

Mádenıet saraıyndaǵy zal­dyń ár jerinde tarydaı sha­shylǵan sanaýly kórermendi kórgende kóńilimiz túsip qalǵan. Esti ánge emes, eser ánge úıir jastardyń boı kórsetpeýi kóńil­ge kirbiń uıalatty. Estrada ánshisi keldi dese, zalda ıne shanshar oryn bolmaıtyny anyq. Bárinen buryn dástúrli ándi nasıhattaǵan daryndy jas­tar­­dyń ánin óz qatarlastary tyń­damaıtyny qabyrǵaǵa batady.

 

Ulytaý oblysy