Oqý klasteriniń orny bólek

Jaqynda «Jumysshy ma­mandyqtar jyly» festıvali aıasynda ońtústik astanadaǵy birqatar kásiptik-tehnıkalyq kolledjder sıfrlyq baǵ­dar­lamasyn nátıjeli iske asyryp jatqanyn kórsetti. Mysaly, Almaty qurylys kolledji stý­dentteriniń «Arduino» teh­no­lo­gııasymen ázirlegen ınno­vasııalyq «Aqyldy úı» avtomattandyrý júıesi shamnyń janyp-sónýin retteıdi. Onda ıntellektýaldy jaryq sensorlary men qaýipsizdik júıesi qa­rastyrylǵan. Munda qozǵalys PIR-datchıkteri, gaz jáne tútin sensorlary bar, olar yqtımal tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alady. Al temperatýrany ól­sheıtin jáne ylǵaldyq sensor­lary jeldetý men jylytý júıe­siniń jumysyn avtomatty túr­de rettep, jaıly mıkroklı­matty qamtamasyz etedi. «Aqyl­dy úıdiń» barlyq fýnksııasyn «Bluetooth» jáne «Wi-Fi» ar­qyly smartfonnan qashyqtan basqarýǵa bolady. Máselen, gaz nemese tútin shyqqanda júıe dereý habarlama jiberip, al zýmmerler men LCD-dıspleıler qaýipti jaǵdaı týraly dabyl qaǵady. Kolledj stýdenti Ǵabbas Baıazıtovtiń aıtýynsha, joba zamanaýı tehnologııalar baspanany jaıly ári qaýipsiz etedi. Mysaly, gaz taralǵan jaǵdaıda júıe birden anyqtap, ıesine habarlama jetedi. Júıeniń bar­lyq elementin stýdentter ózde­ri qurastyryp, baǵdarlamala­ǵan. Ony basqarýǵa arnalǵan mobıldi júıe «Play Market» pen «App Store» qosymshalarynda qoljetimdi. Joba mundaı tehnologııalardy turǵyn úıler­ge qoıýdyń tıimdiligin kórsetip otyr. Bir jaǵynan, energııa tıim­diligi men qaýipsizdik deńgeıin arttyrady.

Al Almaty energetıka jáne elektrondy tehnologııalar kol­ledjiniń stýdentteri kún pa­neli jobasyn tolyqtaı ózderi jasaǵan. Kolledj stýdentteri Mádı Janbolat, Qyryqbaı Al­­pamys kún panelderi bas­tap­qyda fotoelementterdi óz­ara jalǵap, arnaıy negizge dáne­ker­leýden bastalatynyn aıtady. Keıinnen paneldi syrtqy áserlerden qorǵaý úshin lamınasııalanyp, alıýmınıı korpýsqa bekitedi. Sońǵy kezeńde onyń kún energııasyn elektr qýatyna qanshalyqty tıimdi aınaldyratyny tekserildi. Stýdentter jobasy jańartylatyn energe­tıkadaǵy zamanaýı tehnologııalardy ıgerýmen birge elimizde kún panelderi óndirisin damy­týǵa múmkindik bar ekenin dálel­dep otyr. Munymen qosa atal­ǵan oqý ornynyń stýdentteri ın­­­novasııalyq jylytý júıe­sin usyndy. Olar avtonomdy jy­lytý jáne ystyq sýmen jab­dyqtaý júıesin ázirlegen. Bul júıe ortalyqtandyrylǵan jeli­lerden derbes jumys istep, energııanyń joǵary tıimdiligi men ekologııalyq tazalyǵyn qam­tamasyz etedi. Avtomatty bas­qarý júıesiniń arqasynda tem­peratýra joǵary dáldikpen rettelip, jylý shyǵynyn azaıtady. Osy oraıda stýdentter ınnovasııalyq sheshimderdi meńgerý men teorııany zamanaýı oqý ortalyqtary men óndiris alańdarynda tájirıbemen ush­tastyrý tıimdiliginiń joǵary ekenin jetkizdi.

Mundaı bastamalar oqý­shy­lardyń bilimin arttyryp qana qoımaı, olardyń kásibı quzyre­tin damytady. Innovasııalyq tehnologııalarmen jumys táji­rıbesi stýdentterdiń zamanaýı ónerkásiptiń talaptaryna be­ıimdelýine yqpal etedi. Osy oraıda kólik sektory, IT ındýstrııa­sy, jıhaz óndirisi, tońazyt­qysh jáne kompressorlyq mashınalar jasaıtyn mamandar suranysqa ıe salalarǵa basym­dyq berilip otyr. Almaty kóp­salaly kolledjiniń dırektory Asylhan Beısetbaevtyń aıtýynsha, eńbek naryǵynda zamanaýı mamandarǵa suranys óte joǵary. Osyny eskerip, ha­lyq­aralyq yntymaqtastyq aıasynda stýdentter shetelderde taǵylymdama­dan ótip, jańa teh­nologııalar­dy meńgerip, lıngvıstıkalyq daǵ­dylaryn ke­ńeıtýge múmkindik beredi. Sonymen qosa jumys berý­shilermen forsaıt sessııa ótki­zip, bilim berý baǵdarlama­syn ja­ńartý, bilim berý úrdisine kási­bı mamandar tartý, dýaldy oqy­týdy damytý, maqsatty oqy­tý jaǵyna kóńil bólindi. Qala ákim­shiliginiń qoldaýymen osy kol­ledjde kólikke tehnıkalyq qyz­met kórsetý, tońazytqysh, jıhaz óndirisi jáne IT dızaın syndy tórt baǵytta jumys is­teıtin stýdenttik bıznes-ınkýba­tor men kópsalaly quzyret or­talyǵy ashylǵan. Byltyrdan beri kolledjdiń áleýmettik serik­tesi «DSP» ortalyǵynyń qol­daýymen jıhaz óndirisi tehno­parki ashylyp, stýdentter­ge ozyq tehnologııalardy úı­renýge jaǵdaı jasaldy. О́n­diristik oqytý sheberleri men oqy­týshylarynyń halyqaralyq taǵy­lymdamasy aıasynda Qytaı, Ma­laızııa, Ońtústik Koreıa, Ger­manııa, Túrkııa elderiniń oqý orynd­arymen memorandýmǵa, stý­dentterdiń akademııalyq utqyrlyǵy boıynsha kelissózder júrip, halyqaralyq bilim berý standarttary engizildi.

Almaty tehnologııalyq kol­ledjiniń dırektory Erulan Qaraǵulov Ortalyq kommýnı­ka­sııalar alańynda «Jumys­shy mamandyqtary jylyn» iske asy­rý úshin ári óndiriske qajet­ti ma­mandar daıarlaýda ońtústik asta­nada ındýstrııalyq oqý-óndi­ristik klaster qurý qajetti­gin jet­kizdi. Klaster jumys berý­shiler, joǵary oqý oryndar, kol­ledjder, mektepterdi jáne mem­lekettik organdar yqpaldasty­ǵyn keńeıtedi. Onyń aıtýyn­sha, klaster túlekterdi táýelsiz attes­tasııadan ótýine, muǵalimder­diń biliktiligin baǵalaýǵa múm­kin­dik berýmen qatar, bilim baǵ­darlamasyn jetildirýge jol ashady. Qazirgi tańda dýaldy oqy­tý boıynsha qaladaǵy 12 iri ká­siporynda 400-den astam stýdent bilim alyp jatyr. Sondaı-aq stýdentter Túrkııa men Ita­lııada, al oqytýshylar EYDU elderinde tájirıbeden ótedi. GIZ nemis qaýymdastyǵymen birlesip, salalyq sertıfıkattaý ortalyqtaryn qurý jumystary júrgizilip otyr.

Al negizi 1956 jyly qalanǵan Arhıtektýra, dızaın jáne ınjenerııa kolledji eńbek naryǵy­nyń zamanaýı talaptaryn eskerip, bilim baǵdarlamasyn jetildi­rýdi jalǵastyryp jatyr. Osyǵan deıin kolledjde suranysqa ıe ­50 myńǵa jýyq maman daıarlan­ǵan. Qazirgi ýaqytta kolledj­de memlekettik tapsyrys boıyn­­sha 820 stýdent bilim alady. Olar­dyń 35 paıyzy qaladaǵy jetek­shi kompanııalarda tájirıbe­den ótedi. 2023 jyly stýdentter­diń – 84, byltyr 88 paıyzy ju­mysqa ornalasqan. Kolledj 60-tan astam kásiporynmen ynty­maq­tastyq ornatqan. Dırek­­tor Kamal Jamanǵozovtyń piki­­­­­­rin­­­she, «Jumysshy maman­dyq­tar jy­­­ly­na» sáıkes kol­ledj­de ǵıma­rat­­tar­dy joba­laý men paıda­la­ný­dyń ­avto­ma­t­tandyrylǵan (BIM-tehno­lo­gııalar), lıft sha­rýashylyǵy men eskalator jú­ıesine qatysty jańa baǵyt­tar ashylǵan. Halyqaralyq stan­darttarǵa sáıkes qaıta daıar­laý jáne biliktilikti arttyrý baǵdarlamalary aıasynda Qy­taıdyń «Iýbeı» bilim berý orta­lyǵymen yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıylǵan. Sondaı-aq «Tehnonıkol» qury­lys akademııasymen birlesip, halyqaralyq quzyret ortaly­ǵy ashyldy. Ortalyq ashylǵannan beri 2 myńnan astam adam qysqa­merzimdi oqýdan ótti. Bıyl ke­minde 2600 maman daıarlaý jos­parlanyp otyr.

Aldaǵy tańda da kolledj bi­lim úderisine ınvestısııa tartyp, dýaldy oqytý men kásibı baǵ­dar berý jumystaryn damytýdy jalǵastyrmaq. Osy maqsat­ta sıfrlyq qurylys jáne ener­gııa únemdeý tehnologııalary boıyn­sha jańa baǵyttar, sondaı-aq «Saint-Gobain» kompanııasy­­nyń qoldaýymen qurylys salasy­na arnalǵan quzyrettilik ortaly­ǵy ashylady.

ALMATY