BUU elimizdiń quqyqtyq reformasyn joǵary baǵalady

Balalardyń ál-aýqaty men qaýipsizdigin qamtamasyz etý – memlekettik saıasattyń basty baǵyttarynyń biri. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes balalardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin nyǵaıtý boıyn­sha aýqymdy zańnamalyq jáne stra­tegııalyq is-sharalar iske asy­rylyp keledi. Byltyr zań­nama­ny jetildirý maqsatynda bala­lardyń quqyqtaryn qorǵaý salasynda 6 negizgi zań qabyldandy.

Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Edil Ospan Qazaqstannyń balalar quqyqtaryn qorǵaý bo­ıynsha halyqaralyq standart­tarǵa beıildiligin rastaıtynyn atap ótti. 2023 jyldyń jeltoq­sanynda Bala quqyqtary týraly konvensııanyń habarlaý rásimine qatysty Fakýltatıvtik hattamasy ratıfıkasııalandy. Bul qujat balalardyń quqyq­tary buzylǵan jaǵdaıda halyq­aralyq deńgeıde shaǵym túsirýge múmkindik beredi.

– Bıyl qańtar aıynda BUU-ǵa múshe memleketter Qazaq­stannyń adam quqyqtary men bostan­dyqtaryn nyǵaıtýǵa, sondaı-aq balalardyń quqyqtaryn qorǵaý­ǵa baǵyttalǵan reformalaryn biraýyzdan joǵary baǵalady. Bul reformalar qoǵamnyń eń osal toptaryn qorǵaýdy qamtamasyz etetin uzaqmerzimdi strategııa­lardy iske asyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam boldy. Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy boıyn­­sha elimizde balalardyń quqyq­­taryn halyqaralyq standart­tarǵa saı jan-jaqty ári tıimdi qorǵaýǵa baǵyttalǵan aýqymdy zańnamalyq jáne strategııalyq sharalar engizilip jatyr, – dep atap ótti E.Ospan.

Byltyr elimizde balalardy qor­ǵaýdy kúsheıtý baǵytynda qabyl­danǵan alty negizgi zańǵa sáıkes, balalarǵa qatysty kez kelgen zorlyq-zombylyq túrleri­ne jaýapkershilik kúsheıtildi. Sony­men qatar qoǵamdyq kólik­ten balalardy májbúrli túrde túsirýge tyıym salynyp, ol úshin ákimshilik jaýapkershilik engizildi. Qurylys kompanııalaryna terezelerge qaýipsizdik mehanızmderin ornatý talaby zańnamalyq túrde bekitildi. Bul balalardyń jazataıym oqıǵalardan qorǵalýyna yqpal etedi. Sonymen qatar balalar saýda­synyń aldyn alý sharalary kúsheı­tildi. Balalar quqyqtary jónin­degi ýákil ınstıtýtynyń márte­besi arttyrylyp, olar el­diń barlyq óńirinde jumys isteı bastady. Bul balalar­dyń quqyq­taryn qorǵaý meha­nızm­derin aıtarlyqtaı nyǵaıt­ty. Qamqor­shylyq jáne qorǵanshy­lyq or­gan­darynyń kadrlyq áleýe­tin arttyrý úshin jańa nor­ma­tıv engizildi: Endi árbir 5 myń balaǵa keminde bir maman beki­tilýi qajet. Bul jańashyldyq bir jyldyń ishinde mamandar sanyn 300-ge arttyrýǵa múmkindik berdi, nátıjesinde balalardyń quqyqtaryn qorǵaý deńgeıi aıtarlyqtaı jaqsardy. Árıne, munyń bári – halyqaralyq tájirıbege súıene otyryp qolǵa alynyp jatqan sharalar.

Sonymen qatar jetim bala­lar­dy qoldaý maqsatynda tálim­ger­lik ınstıtýty engizildi. Osy bas­tama aıasynda ótken jyly 330 bala jeke tálimgerlik qoldaýǵa ıe bo­­lyp, olardyń qoǵamǵa áleýmet­tik be­ıimdelýine jáne psıholo­gııa­­lyq qoldaý alýyna múmkindik jasaldy.