Áýedegi medısına áleýeti

Egemendi elimizdiń órkenıetke umtylǵan qadamy jyl ótken saıyn ómirimizge oń ózgerister ákelýde. Ásirese, densaýlyq saqtaý sala­synda ilgerileýshilik izderi aıqyn­dalyp, adamdardyń medı­sınalyq kómekke qoljetimdiligi arta túsýde. Degenmen, alys eldi me­k­enderde maldyń qamy, sharýa­nyń jáıimen shalǵaı qystaqtarda otyrǵandarǵa áli de qıyndaý. Ásirese, aýmaǵy 300,6 myń sharshy shaqyrymdy alyp jatqan bizdiń oblys jaǵdaıynda. Qarap otyrsaq, Aqtóbe aýmaǵy elimizde ekinshi oryndy alady eken. Mine, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda óńir halqyn qoljetimdi medısınalyq qyzmetpen qamtamasyz etý maqsatynda oblys ortalyǵyndaǵy medısınalyq jedel járdem aýrýhanasy janynan qurylǵan sanıtarlyq avıa­sııa bólimshesiniń aq jeleńdi qyzmetkerleri talaı adamdardyń ómirine tóngen qaýiptiń bultyn seıiltip, tiktep kelgen ajalǵa arasha túskenin aıtý oryndy bolmaq. Árıne, bul osy qyzmettiń halyqqa qajettigin túsinip, Úkimet pen jergilikti bıliktiń qarjylaı qoldaý kórsetýiniń arqasy. Qazir aýa raıynyń qandaı da kúrdeli jaǵdaıynda shalǵaıdaǵy eldi mekenderden syrqattardy ajal aýzynan alyp qalýǵa tolyq jaǵdaı bar. Jyl ótken saıyn ma­te­rıaldyq-tehnıkalyq qamtý jaq­saryp keledi. Bólimshe dáriger­leri men kishi medısına qyzmet­kerleri boran men tumanǵa da, bat­paq pen jaýyn-shashynǵa da qara­maı dittegen jerge jetip, aý­rýǵa sapaly medısınalyq qyz­met kórsetýge árqashan ázir. Bólim­she oblystyń on eki aýdanyn, oblystyq perınataldyq orta­lyqty, oblystyq jáne qa­lalyq balalar aýrýhanasyn, me­dısınalyq jedel járdem aýrýhanasyn qamtıdy. Bólimshede turaqty 4 dáriger, 9 feld­sher, 2 sanıtar jumys isteıdi. Dárigerlerdiń barlyǵy da óz mamandyǵynyń shyn mánindegi sheberleri, qandaı kúrdeli jaǵ­daıda da durys dárigerlik she­shim qabyldaı alatyn mamandar. Sondaı-aq, munda qajet bo­la qalǵan kúrdeli jaǵdaıda oblys­tyń barlyq deńgeıdegi emdeý mekemelerinen bilikti dáriger­lerdi de shaqyrta alady. Olar­dyń kezekshilik kestesi aldyn ala bekitilgen. Shalǵaı eldi meken­derde syrqaty jandaryna batyp, ajalmen arpalysqan talaı aza­mattarǵa ómir syılaýda neıro­hırýrgter M.Orazjanov, S.Kók­shibaeva, travmatolog A.Qojaqov, nevrolog D.Tókeshova, akýsher-gı­ne­kologtar G.Jabaeva, J.Tó­leýova, reanımatolog G.Ámirova jáne basqalarynyń eńbegi zor. Qoly jeńil, kómegi kóp feld­sherler Qanat Jandaev, Janar Qýanyshbaeva da talaı syrqattyń alǵysyna bólengen aq jeleńdiler. Qandaı bilikti mamannyń da osy zamanǵy medısınalyq qondyrǵylarsyz qoly qysqa desek oryndy. Shyny kerek, bul máselede de ilgerileýshilik baıqalady. Bólimshedegi osy zamanǵy ozyq medısınalyq qondyrǵylarmen jaraqtandyrylǵan dıagnos­tıka­lyq mashınalardyń úsheýi, sondaı-aq, emdeý qondyrǵylarymen jab­dyq­talǵan «Folksvagen» rea­nımobıli bar. Bul ma­shınalarda syrqat meńdegen aýrýdy stasıo­narlyq emdeý mekemesine jetkizý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osylardyń bireýi áıelderdi bosandyrýǵa jáne jańa týǵan salmaǵy 500 gramnan joǵary sharanalardy ortalyqqa jetkizýge arnalǵan. Bul ǵajap tehnıkanyń jáne bilikti dárigerler men feld­sher­lerdiń arqasynda qanshama ómir jalǵasty deseńizshi. «ÝAZ» jáne «Nıva» jedel járdem mashınalarynyń jabdyqtalýy kóńil qýantady, aýrýǵa dárigerlik kómek kórsetýge qolaıly. Osy tehnıkalardy únemi jaraqtylyqta ustaıtyn 9 júrgizýshi eńbek etedi. Júrgizýshiler Almat Shańdybaev, Igor Nuralın, Bıgeldi Qam­barov, Bolat Denderbaev óz kási­biniń sheberleri. Olar qandaı qıyn­dyqtan da jol taýyp, aýrýdy dittegen jerine jetkizip júr. – «Aero» áýe kompanııasynan «An-2» ushaǵyn jalǵa alý tólemin respýblıkalyq bıýdjet kóteredi. Onyń bir saǵaty 80 myń teńge turady. Jaqynda bul ushaq kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Ol aýrýlardy alyp júrýge burynǵydan góri qolaıly boldy. Munda balalardy, ásirese, shala týǵan sábılerdi alyp júrýge qolaıly jaǵdaı jasalǵan, ushaqta reanımasııalyq ústel, medısınalyq quraldar ústeli bar. Al, «EvrAzııaEır» kom­pa­nııasynyń «MI-8» tikushaǵy tıi­sinshe 400 myń teńgege túsedi. Son­dyqtan negizinen «An-2» ushaǵyn paıdalanamyz. Budan basqa da qolqorjynǵa nemese shabadanǵa salynǵan júrek soǵysyn jasandy qalpyna keltirý, tynys aldyrý, tynys joldaryn tazartý, EKG sııaqty osy zamanǵy jetildirilgen apparatýralar naýqasqa der kezinde qajetti medısınalyq qyzmet kórsetýge kepildik beredi. Dári-dármekpen qamtamasyz etýde kemdik joq, – deıdi sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń meńgerýshisi Zınaıda Bısenbaeva bizben áńgi­mesinde. Qutqarýshy dárigerler men med­bıkeler bólimshe qurylǵannan bergi tórt jylda 900 shaqyrýǵa avtokólikpen, 100 shaqyrýǵa ushaq­pen baryp, medısınalyq kómek kórsetken, 200 ota jasalyp, 500 jańa týǵan sábıdi, onyń ishin­de kúni jetpegen 213 sharana­ny ajaldan arashalap qalǵan. 60 adamdy Astana jáne Almaty qa­la­laryndaǵy ǵylymı medısı­nalyq ortalyqtarǵa jetkizýge sebebi tıdi. Jol apaty, ýlaný já­ne bas­qa baqytsyzdyq jaǵdaıda júz­de­gen adamnyń ómirin saqtap qaldy. О́tken jyldyń alty aıynda ǵana aýyr naýqastardan 505 shaqyrý túsken. 63 aýrýǵa ushaqpen, bir shaqyrýǵa tikushaqpen jetýge týra keldi. Dárigerler sol jerde ártúrli 15 ota jasady. Aý­dandardan 150 aýyr haldegi syrqat jetkizildi. Sonyń 97-si bala. – Bizdiń jumysymyz asa jaýapty da kúrdeli. Taǵdyry qyl ústindegi jannyń bizge sońǵy úmitin artatynyn da jaqsy túsinemiz. Sonaý oblys ortalyǵynan 600 shaqyrym qashyqtaǵy Dııar aýylynan jas kelinshektiń qatty aýyryp jatqany týraly habar keldi. Bizdiń dárigerler dereý jolǵa jınaldy. Barsa, kelinshektiń boıyndaǵy sharana jatyr syrtyna bitken, qan kóp ketken ári ol jerde operasııa jasaý múmkin emes. Sondyqtan dereý iske kirisken dárigerler qan quıyp, aýdan ortalyǵyna jetkizgen, sol jerde ota jasap, anany ajal tyrnaǵynan aman alyp qaldy. Ekinshi bir jaǵdaı, kórshiles Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynda jol-kólik oqıǵasy kezinde jańa týǵan sábı ustap otyrǵan adamnyń qolynan ushyp ketip, basy jarylǵan, mıǵa zaqym kelgen. Bul jaǵdaıda da bizdiń dárigerler «An-2» ushaǵymen dereý baryp úlgerip, sábıdi aman-esen Aqtóbege jetkizdi. Dereý ota jasalyp, jas ananyń úkili úmiti – bala aman qaldy. Qazir on aıdan asty, sábı ósip jatyr. Mundaı jaǵdaı kúndelikti ómirimizdiń yrǵaǵyna aınalyp ketti. Osylaı aldyn almaǵanda arty nege soǵaryn kim bilgen, – deıdi Zınaıda Orynbasarqyzy. Prezıdent elimizdiń basty baılyǵy adamdardyń densaýlyǵy ekenin únemi aıtyp keledi. Qur ǵana aıtyp kele jatqan joq, densaýlyq saqtaý salasynyń damýyn udaıy qoldap otyr. Osyndaı qoldaý arqasynda, bıyl oblystaǵy sanıtarlyq avıasııa túrindegi medısınalyq qyzmet kórsetýge burynǵy 8 mıllıon teńge ornyna 24 mıllıon teńgege jýyq qarjy bólinip, respýblıkalyq bıýdjet esebinen úsh esege artýynyń ózi bul salaǵa qanshalyqty mán berilip otyrǵanyn kórsetse kerek. Biz áńgimelep otyrǵan oblystyq medısınalyq jedel járdem aýrýhanasynyń sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń búgingi tynys-tirshiligi de buǵan naqty mysal bolary sózsiz. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.