Daǵdarysty eńserý óz qolymyzda

Elbasy Nursultan Nazarbaev «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» Joldaýynda: «Men ózimniń tájirıbemnen aldyn ala sezip otyrǵanymdaı, taıaýdaǵy jyldar jahandyq synaqtardyń ýaqyty bolady. Barlyq elder osy kúrdeli kezeńnen laıyqty óte almaıdy. Bul shepten tek myqty memleketter, judyryqtaı jumylǵan halyqtar ǵana ótetin bolady», dep atap aıtyp, aldaǵy ýaqyt synyna syndarly jaýap bolyp tabylatyn Jańa Ekonomıkalyq Saıasatty usyndy. Elimizdi ótken ǵasyrdyń 90-shy jyldaryndaǵy ekonomıkalyq daǵdarystyń qıyn kezeńinen aman-esen alyp shyǵyp, táýelsiz damý jolyna túsirip qana qoı­maı, dúnıejúzine tanytqan Tuń­ǵysh Prezıdentimizdiń keleshek­ti kóregendikpen boljap, yqtı­mal táýekelderdiń aldyn alý maq­satymen qurǵan Ulttyq qordyń ıgiligin halqymyz alǵash ret 2007-2009 jyldardaǵy álemdik qarjy daǵdarysy kezinde kórgen edi. Kóptegen memleketter qıyn­shylyq qursaýynda qalǵan ýaqytta Elbasymyzdyń basshylyǵymen jasampazdyq isterdiń jalǵasa túskenine bárimiz kýámiz. Endi, mine, búkil álem jańa qaterlermen betpe-bet kelip, je­tekshi derjavalardyń sanksııalyq saıasaty qaı elge bolsyn salqynyn tıgizbeı qoımaıtyny belgili bolyp, syn saǵaty qaıta soqqan shaqta Memleket basshysy «qaýipsizdik jastyqshasy» bolyp sanalatyn Ulttyq qordyń mol qarjysyn taǵy da utymdy paıdalanyp, Máńgilik El bolý muratyna jumsaýdy uıǵarǵandyǵyn jarııa­lady. «Osy jyldardyń bárinde shıkizat óndirý men odan túsken tabystardy biz osy qorǵa salyp keldik... Qazir biz osy rezervterdi paıdalanýǵa tıis bolatyn kezeń týyndap keledi. Bul qarjy qıyn ýaqyttardy eńserip, ekonomıkamyzdyń ósimin yntalandyrýǵa kómektesetin bolady», dedi Nursultan Ábishuly. Elbasynyń tapsyrmasymen osy jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjettiń parametrleri qaıta qaralyp, Úkimettiń aldyna barlyq áleýmettik mindettemelerdi to­lyq kóleminde qamtamasyz etý min­deti qoıyldy. Bul – aldaǵy ýaqyt­ta halqymyzdyń ál-aýqatyn tómen­detýge jol berilmeıdi degen sóz. О́z Joldaýynda Prezıden­ti­miz ómir ózegi, baqýatty tirliktiń qaı­nar kózi retinde jol máselesine aıryqsha kóńil bóldi. Elimizde aldaǵy kezde tek jol qurylysy arqyly ǵana jańadan 200 myń jumys orny ashylmaqshy. Bul halyqtyń jumyspen qamtylýyn eleýli túrde jaqsarta túsedi, júk tasymaly da jedeldetilip, ulǵaı­tylady, adamdar respýb­lıkamyzdyń kez kelgen óńirine tez jáne qaýipsiz jetetin bolady. Osy oraıda, ózim depýtat bolyp saılanǵan Soltústik Qazaqstan oblysynda da aýqymdy jumys atqarylmaqshy. Buryndary jylyna kóp degende jalpy uzyndyǵy 200 shaqyrymdaı ǵana avtomobıl joldary jóndelip kelgen bolsa, oblystyń jańa ákimi Erik Sultanovtyń bul ıgi iske bıýdjetten bólinetin qarjy kólemin keminde 50 paıyzǵa ulǵaıtýy ese­binen jylyna 700 shaqyrymnan astam joldy qalpyna keltirýdi uı­ǵaryp otyrǵandyǵy quptarlyq bastama. Memleket basshysy óz Jol­daýynda óńirlerde shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, qosym­sha ınvestısııalar tartýǵa baǵyt­talǵan jańa ındýstrııalyq aımaq­tar qurý máselesin oılastyrý­dy tapsyrdy. Týrıstik ınfraqu­ry­lymdy damytýdy jeke baǵyt etip belgiledi. Bul rette Qyzyljar óńirinde de qolǵa alynyp jatqan jaqsy bastamalar bar jáne olar laıyqty jalǵasyn tappaqshy. In­dýstrııalyq-ınnovasııalyq da­mýdyń birinshi besjyldyǵy sheń­berinde Indýstrııalandyrý kartasyna Soltústik Qazaqstan oblysynan jalpy somasy 38 mıllıard teńge bolatyn 31 joba engizilgen bolsa, osy jyly bastalyp ketken ekinshi besjyldyqta jalpy quny 100 mıllıard teńgeden asatyn 70-ten astam jobany júzege asyrýǵa usynys jasalyp otyrǵandyǵy – kóńil súısinterlikteı umtylys. Osy oraıda, óńir basshy­ly­ǵynyń qoldaýymen alǵash ret «Qyzyljar Invest-2014» halyq­aralyq ınvestısııalyq forýmy ótkizilgendigin Memleket basshysynyń tıisti tapsyrmasyn oryndaýǵa baǵyttalǵan tyń qadam dep bilemiz. Alys jáne jaqyn shetelder ókilderiniń qatysýymen ótken bul forým oblys ekonomıkasyn damytýǵa oń serpin bereri, sheteldik seriktestermen ynty­maqtastyqty keńeıtýge járdemin tıgizeri anyq. Tabıǵaty tamasha Qyzyljar óńirinde týrızmdi damytýǵa búgingi zaman talabyna saı jabdyqtalǵan demalys aımaqtarynyń bolmaýy jáne olarǵa baratyn avtomobıl joldarynyń nasharlyǵy kedergi bolyp kelgendigi jasyryn emes. Osyǵan oraı, aldaǵy ýaqytta oblystyń kórikti jer­leri ornalasqan Aıyrtaý, Shal aqyn, Qyzyljar jáne Esil aý­dan­darynyń týrıstik ınfra­qury­lymyn basymdyqpen damy­týǵa erekshe nazar aýdarylyp otyrǵandyǵyn aıta ketken jón. Sonyń ishinde «Býrabaı» ult­tyq tabıǵat saıabaǵynyń aýmaǵyna kiretin Aıyrtaý aýdanyna baratyn barlyq joldar aldaǵy 2 jylda qaıta jańartylmaqshy. Al 2015-2016 jyldary ınves­tor­lardyń qarjysy esebinen 60-qa jýyq týrıstik nysan salý jos­parlanǵandyǵy kóńilge úlken úmit uıalatady. Osyndaı zor jospar iske asyrylsa, Qyzyljar óńirinde týrızm salasy órkendep, oblys qazynasyn tolyqtyra túsetin tabys kózine aınalary, júzdegen adamdy jańa jumys oryndarymen qamtamasyz eteri aıqyn. Elbasy óz Joldaýynda eli­miz­diń kóptegen turǵyndaryn tol­ǵan­dyratyn eń kókeıkesti másele­lerdiń biri – qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etýge aıryqsha nazar aýdardy. Aldaǵy kezde bas­pana alýǵa qajet bastapqy jarna­nyń talap etilmeıtindigi jáne nesıeniń tómen paıyzdyq mólsher­lememen berilýi kez kelgen adam úshin eleýli jeńildik bolary sózsiz. Osy maqsatpen Prezıdentimiz 2015-2016 jyldarda jalǵa beriletin turǵyn úı qurylysyn qarjylandyrý kólemin qosymsha 180 mıllıard teńgege ulǵaıtýdy tapsyrdy. Munyń ıgiligin sol­tús­tik­qazaq­standyqtar da kóretin bolady. О́ıtkeni, Elbasynyń qamqorlyǵy arqasynda oblysta kezekte tur­ǵandar úshin páter berýdi jospar­lan­ǵannan bir jarym esege deıin (513-ten 747 páterge deıin) kóbeı­tý kózdelip otyr. Prezıdent jańa Joldaýynda áleýmettik salany damytýǵa da basa kóńil bóldi. Bul baǵytta Úkimetke, eń aldymen, apatty mektepter men úsh aýysymda oqytý problemalaryn sheshýdi mindettep, osy maqsatqa qosymsha 70 mıllıard teńge qarjy bólýdi tapsyrdy. Demek, Soltústik Qazaqstan oblysynda da oqýshylardy úsh aýysymda oqytýǵa májbúr bolyp otyrǵan Novoıshım aýyly men Taıynsha qalasyndaǵy qazaq orta mektepteri ujymdarynyń basty muqtajdyǵy da ońynan sheshiletin kún alys emes. Elbasy Joldaýy búgingi ómirimizdiń eń ózekti máseleleriniń bárin qamtydy. Sóıtip, erteńgi kúnge degen úmitimizdiń otyn laýlatyp, jarqyn keleshekke jetýge qulshyndyra tústi. Biz – Tuńǵysh Prezıdentimiz belgilep bergen Nurly Jolmen nyq qadam basyp, uly muratymyz – Máńgilik El bolýǵa umtylyp otyrǵan baqytty halyqpyz. Tek sol baqytymyzdy baǵalaı bilip, aldymyzdaǵy syn kezeńde «Bir jaǵadan – bas, bir jeńnen qol shyǵara biletin» yn­tymaq-birligimizdi saqtaý – árqaı­symyzdyń azamattyq paryzymyz. Serik BILÁLOV,  Senat depýtaty.