Qazaqstannyń Fransııadaǵy Elshiliginiń bastamasymen tarıh ǵylymdarynyń doktory, Satbayev University professory Gúlnara Meńdiqulova Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan eske alý sharalary aıasynda jumys saparymen Fransııaǵa bardy. Sapar aıasynda ol soǵys kezinde qaza tapqan qazaqstandyq sarbazdar týraly málimetter jınap jáne olardyń Fransııa aýmaǵyndaǵy shaıqastarǵa qatysýyn zerttegen, dep habarlaıdy Egemen.kz Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Parıjdegi Qazaqstan Elshiligi men Strasbýrg qalasyndaǵy Bas konsýldyǵynyń dıplomattary men Áskerı attashe aparatynyń kómegimen professor G. Meńdiqulova Fransııanyń Eýropa jáne syrtqy ister mınıstrliginiń, Qarýly kúshter mınıstrliginiń arhıvterin, Ulttyq arhıvty, sondaı-aq Ulttyq tilder men órkenıetter kitaphanasynyń arhıvin (BULAC) zerttegen. Sonymen qatar ol Normandııa, Lotarıngııa aımaqtarynyń, Sarrgemın, Forbah jáne Mes qalalarynyń mýnısıpaldyq arhıvterin, sondaı-aq «Bains Saint Jean» áskerı tutqyndar lagerin teksergen.
Budan bólek Qazaqstan soldattarynyń Fransııa jerindegi jerlengen oryndary týraly naqty derekterdi anyqtaý maqsatynda jergilikti bılik organdary, arhıvtik jáne qoǵamdyq uıymdar ókilderimen kezdesýler men kelissózder júrgizgen.
Zertteýlerdiń nátıjesinde G. Meńdiqulova Qarsylasý Qozǵalysyna qatysqan 7 qazaqstandyq týraly qujattardy jáne «Chambière» ulttyq áskerı nekropolinde jerlengen 20-dan astam qazaqstandyqtyń tizimin anyqtaǵan.
«Qazaqstandyq ǵalymnyń qajyrly izdenisteriniń qorytyndylary Qazaqstan Elshiligi uıymdastyrǵan «Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy qazaqtar: Fransııadaǵy jańa derekter» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel barysynda jarııalandy. Is-sharaǵa Fransııanyń Eýropa jáne syrtqy ister mınıstrliginiń, Qarýly kúshter mınıstrliginiń, Ulttyq ǵylymı zertteýler ortalyǵy (CNRS), Ulttyq tilder men órkenıetter kitaphanasy (BULAC) ókilderi, sondaı-aq belgili fransýz tarıhshylary, zertteýshiler jáne Normandııa aımaǵynyń aımaqtyq keńesshisi qatysty», dep habarlady mınıstrliktiń baspasóz qyzmeti.
G. Meńdiqulova arhıv derekteri men izdeý zertteýleriniń nátıjesinde alynǵan jańa málimetterdi usynyp, prezentasııa qatysýshylardyń qyzyǵýshylyǵyn týǵyzǵan. Olar bul materıaldardyń qazaqstandyqtardyń Fransııany azat etý kezindegi Qarsylasý Qozǵalysyna qosqan úlesin tereńirek zertteýde jáne olardyń nasızmge qarsy kúreste erlikterin este saqtaýda erekshe mańyzdylyǵyn atap ótken.
Aıta keteıik, elimizdiń Fransııadaǵy Elshiligi izdestirý jumystaryn jalǵastyrady jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde Fransııa aýmaǵynda shaıqasyp, qaza tapqan otandastarymyzdyń erligin este saqtaý men olardyń Jeńiske qosqan úlesi týraly málimetterdi keńinen taratý maqsatynda barlyq múddeli taraptardy osy bastamaǵa qatysýǵa shaqyrady.