Ulttyq quryltaı áleýmettik jobalardy júzege asyratyn eń úlken bastamalar katalızatoryna aınalyp otyr. Prezıdent quryltaıda sóılegen sózinde: «Áleýmettik osal azamattar úshin turǵyn úıdiń qoljetimdiligi – qoǵamnyń ómir súrý deńgeıiniń negizgi kórsetkishi. Qazaqstanda muqtaj azamattardy turǵyn úımen qamtamasyz etý boıynsha aýqymdy sharalar qabyldanýda, olardyń nátıjeleri qazirdiń ózinde baıqalady. О́tken jyly kúrdeli ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan azamattarǵa shamamen 21 myń páter berildi», dep atap ótti.
Mańǵystaý oblysynda da áleýmettik osal top ókilderiniń turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý jumystary júıeli júrgizilip keledi. О́ńirde «Baqytty otbasy» jáne «Naýryz» sııaqty memlekettik turǵyn úı baǵdarlamalary belsendi túrde iske asyrylyp jatyr. Degenmen Aqtaýdaǵy ýrbanızasııanyń joǵary deńgeıin, halyq sanynyń qarqyndy ósýin eskere otyryp, turǵyn úıge degen suranys ózekti bolyp qala beredi. Qurylys kólemin arttyrý ǵana emes, jańa turǵyn aýdandarda ınfraqurylymnyń teńgerimdi damýyn qamtamasyz etý mańyzdy. Sonda ǵana turǵyn úı shyn máninde jaıly bolady.
Sonymen qatar memleket áleýmettik ınfraqurylymdy, ásirese erekshe qajettilikteri bar adamdardy ońaltý, qoldaý salasyn damytýǵa qatysty mańyzdy qadamdar jasalady. Prezıdent quryltaıda Semeı, Taraz, Kentaý, Oral qalalarynda zamanaýı ońaltý ortalyqtary ashylǵany týraly aıtty. 2026 jylǵa deıin Aqtóbe, Atyraý, Kókshetaý, Shymkent, Taldyqorǵanda ońaltý ortalyqtaryn salý josparlanyp otyrǵanyn erekshe atap ótti. Bul aıtarlyqtaı jetistik bolǵanymen, mundaı mekemelerge degen qajettilik áli de joǵary. Bul mekemelerdiń tolyqqandy jumys isteýi úshin bilikti mamandarmen, zamanaýı jabdyqtarmen, tıimdiligi dáleldengen ádistermen qamtamasyz etý qajet. Mańǵystaý oblysynda da erekshe qajettilikteri bar adamdardy ońaltýǵa arnalǵan mamandandyrylǵan ortalyqtardyń jetispeýshiligi baıqalady. О́ńirde aýtızm spektri buzylǵan (ASB), damý erekshelikteri bar balalardyń sany aıtarlyqtaı kóp, biraq mamandandyrylǵan mekemeler jetkiliksiz. Ata-analar eldiń basqa óńirlerine júginýge májbúr. Bul qarjylyq, logıstıkalyq qıyndyqtar týdyrady.
Prezıdent quryltaıda elimiz áleýmettik memleket ekenine, sondyqtan da bilim berý, densaýlyq saqtaý salalaryna ınvestısııa salýdy jalǵastyra beretinine, shyn muqtaj azamattarǵa ǵana kómek kórsetilýi kerektigine de basa nazar aýdardy. Bul baǵdarlamalardy memlekettik resýrstardyń esebinen qarjylandyrý azdyq etedi. Olarǵa qaıyrymdylyq uıymdary men jeke ınvestorlardyń qoldaýy qajet. «Qazaqstan halqyna» qory bul salada oń nátıjeler kórsetip otyr. Degenmen osy bastamalardy iske asyrýdy jedeldetýge jergilikti bılik organdary men kásipkerlik sektoryn, ásirese, bıznesti ońaltý ınfraqurylymyn tartý tabysqa jetýdiń mańyzdy faktory bola alady.
Erekshe qajettilikteri bar balalardy oqytý – memleket úshin qaǵıdatty másele. Tek bilimge qol jetkizýdi qamtamasyz etý ǵana emes, onyń sapasyn arttyrý, ınklıýzıvti bilim berý jaǵdaılaryn jasaý qajet. Osy maqsatta jyl sońyna deıin balalardy keshendi qoldaýdy, onyń ishinde bilim berý, medısınalyq, áleýmettik aspektilerdi eskeretin jańa zań ázirlenýge tıis. Mańǵystaý oblysynda da ınklıýzıvti bilim berý múmkindikterin keńeıtý, jalpy bilim beretin mektepterde arnaıy synyptar qurý, muǵalimderdi erekshe qajettilikteri bar balalarmen jumys isteýdiń zamanaýı ádisterine oqytý qajet.
Bul sharalardy júzege asyrý keshendi tásildi, vedomstvoaralyq ózara is-qımyldy talap etedi. Tek sonda ǵana qoıylǵan maqsattarǵa qol jetkizýge, elimizde shyn máninde qoljetimdi, tıimdi áleýmettik qoldaý júıesin qurýǵa bolady.
Ásem KÚLBAEVA,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń bas sarapshysy