2014 jylǵy 30 jeltoqsan Astana qalasy
Qatty paıdaly qazbalardy qaıta óńdeý boıynsha jumystardy júrgizetin qaýipti óndiristik obektiler úshin ónerkásiptik
qaýipsizdikti qamtamasyz etý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Azamattyq qorǵaý týraly» 2014 jylǵy 11 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 12-2-babynynyń 14) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Qatty paıdaly qazbalardy qaıta óńdeý boıynsha jumystardy júrgizetin qaýipti óndiristik obektiler úshin ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Indýstrııalyq damý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik komıteti (A.Q. Erjanov):
1) osy buıryqtyń zańnamamen belgilengen tártipte Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesin buqaralyq aqparat quraldarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyqty júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn;
4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń onyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri A.P. Raýǵa júktelsin.
4. Osy buıryq onyń alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstri Á. Isekeshev.
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri
________________ E. Dosaev
2015 jylǵy 13 qańtar
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń
mindetin atqarýshy
________________ U. Qarabalın
2015 jylǵy 08 qańtar
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń
2014 jylǵy 30 jeltoqsan № 348 buıryǵymen bekitilgen
Qatty paıdaly qazbalardy qaıta óńdeý boıynsha jumystardy júrgizetin qaýipti óndiristik obektiler úshin ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz
etý qaǵıdalary
1. Negizgi erejeler
1-paragraf. О́nekásiptik qaýipsizdiktiń jalpy talaptary
1. Osy Qatty paıdaly qazbalardy qaıta óńdeý boıynsha jumystardy júrgizetin qaýipti óndiristik obektiler úshin ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Azamattyq qorǵaý týraly» 2014 jylǵy 11 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – «Azamattyq qorǵaý týraly» Zań) 12-2-babynyń 14) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne ýatý-suryptaý jyljymaly jáne qurastyrý-bólshekteý ýatý-suryptaý jáne baıytý qondyrǵylaryn (budan ári - fabrıka) kesekteý (aglomerasııa, brıketteý, kesekteý), baıytý, usaqtaý jáne paıdalaný jóninde qaýipti óndiristik obektilerdi jobalaý, salý, paıdalaný, keńeıtý, rekonstrýksııalaý, jańǵyrtý, konservasııalaý jáne joıý kezindegi uıymdastyrý men ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
1) aınalymdy sýmen qamtý - sýdy turaqty tutynýshylar únemi paıdalaný jaǵdaıynda onyń qajetti tazartýyn kózdeıtin sýdyń aınalymy bar ónerkásip sýmen qamtýynyń júıesi;
2) aǵyndy sýlar - odan ári paıdalanýdy eskere otyryp qajetti tazartýǵa ushyraıtyn adamnyń turmystyq jáne óndiristik qyzmetinde paıdalanylǵannan keıin shyǵarylǵan sý;
3) aýyr ortada baıytý - bólinetin mıneraldardyń tyǵyzdyqtary arasyndaǵy aralyq tyǵyzdyǵy bar suıyqtyqtarda nemese sýspenzııalarda gravıtasııalyq baıytý prosesi;
4) baıytý ónimderi - paıdaly qazbalardy baıytý prosesinde alynatyn ónimder: konsentrat, aralyq ónim, qaldyqtar;
5) gravıtasııalyq baıytý - tyǵyzdyǵymen, mólsherimen nemese nysanymen erekshelenetin mıneraldyq bólshekterdiń bólinýi aýyrlyq kúshi men bólý ortasy kedergisiniń áserinen olardyń qozǵalý jyldamdyǵy men sıpatynyń ártúrliligine negizdelgen proses;
6) eleý - eleýish betteri bar qurylǵylarda (elekterde) júzege asyrylatyn materıaldy irilik klastaryna bólý prosesi;
7) jikteý - mólsheri boıynsha birkelki emes shıkizattyń túıirshikti jáne polıdısperstik bólshekterin eleý, gıdravlıkalyq (pnevmatıkalyq) jikteý arqyly nemese ortadan tepkish alańda iriligi ártúrli klastarǵa bólý prosesi;
8) konsentrasııalyq ústelderde baıytý - sý qozǵalysynyń baǵytyna perpendıkýlıar kóldeneń jazyqtyqta ilgeri-keıindi qozǵalystardy jasaıtyn narıflenııalary bar azdap eńkish jazyq deke boıynsha aǵatyn sýdyń juqa qabatynda gravıtasııalyq baıytý prosesi;
9) konsentrat - qundy komponentterdiń quramy bastapqy materıaldan (kennen) jáne baıytý operasııalaryna uqsas qalaǵan ónimderden joǵary mıneraldyq shıkizatty baıytý ónimi;
10) keptirý (mıneraldyq shıkizatty baıytýda) - qyzdyrý kezinde ylǵaldy býlandyrýǵa negizdelgen materıaldardy, sonyń ishinde baıytý ónimderin sýsyzdandyrý prosesi;
11) qaldyq qoımasy (shógindi qoımasy) - shıkizatty (baıytý qaldyqtaryn) qaıta óńdeýdiń úıindi ónimderin tóseý, olardy shógý, qaldyq qoıyrtpaqtarynan aınalymdy sýmen qamtý úshin paıdalanylatyn tehnıkalyq sýdy bólýge arnalǵan qurylys;
12) qaldyqtar - jynysty qalyptastyratyn mıneraldardan turatyn jáne jeke jaǵdaılarda paıdaly komponentterdi aldyn ala alý oryndy jáne tehnologııalyq múmkin bolatyn paıdaly komponentterdiń aıtarlyqtaı kóp emes kólemi bar baıytý prosesiniń qaldyqtary;
13) qoıyltý - aýyrlyq kúshi nemese ortadan tepkish kúshtiń áserinen qatty bólshekterdiń qoıyrtpaqta shógý (jyljý) nátıjesinde oryn alatyn qoıyrtpaqty qoıyltylǵan ónimge jáne suıyq fazaǵa (tókpe) bólý prosesi;
14) magnıtti baıytý (magnıtti separasııa) - bólinetin komponentterdiń magnıtti qasıetteriniń ózgesheligine negizdelgen shıkizat kesekterin jáne mıneraldyq túıirshikterdi bólý prosesi;
15) mıneraldyq shıkizatty baıytý - mıneraldyq shıkizattan bastapqy shıkizattaǵy olardyń quramynan artatyn konsentrasııasy bar paıdaly komponentterdi bólý maqsatynda mıneraldyq shıkizatty qaıta óńdeý prosesteriniń jıyntyǵy;
16) sýsyzdandyrý - shıkizatty qaıta óńdeý ónimderinde sýdyń quramyn tómendetý prosesi;
17) ýatý – kesek, mıneraldyq shıkizatty syrtqy mehanıkalyq kúshterdiń áserimen ýatý agregattarynda júzege asyrylatyn janshý, jarý, soǵý, kesý nemese olardyń úılesýi jolymen qıraý prosesi;
18) usaqtaý - paıdaly komponentterdi jáne jynysty qalyptastyratyn mıneraldyq agregattardy alý maqsatynda, sondaı-aq baıytý prosesiniń qajetti iriligin qamtamasyz etý úshin ýatý ortasynyń (sharlar, ózekter) jáne shıkizattyń soqqylaý jáne qajalý áseriniń nátıjesinde mıneraldyq shıkizatty usaqtaý prosesi;
19) flotasııa - bettik qasıetterdiń ártúrliligine jáne mıneraldar bólshekteriniń fazalardy bólý betine: suıyqtyq-gaz, suıyqtyq-suıyqtyq jáne t.b. irikteý baılanysyna negizdelgen paıdaly qazbalardy baıytý prosesi;
20) flotasııa reagentteri - mıneraldardyń flotasııalanýyn retteý maqsatynda flotasııa prosesine engiziletin organıkalyq jáne organıkalyq emes zattar;
21) elektr separasııasy - elektr zarıadtarynyń mólsherlerindegi ózgeshilikke negizdelgen elektr alańynda osy bólshekterdiń qozǵalý traektorııasyn ózgertý jolymen bólshekterdi bólý prosesi.
Tehnologııalyq prosesterdi fabrıkany paıdalanatyn uıymnyń basshysy ázirlegen jáne bekitken tehnologııalyq reglamentti (budan ári – tehnologııalyq reglament) saqtaı otyryp júrgizý qajet.
3. Qatty paıdaly qazbalardy óńdeýdi júrgizetin árbir uıymda ónimdilikten táýelsiz, ónerkásiptik qaýipsizdik, sonyń ishinde buzylǵan jerlerdi qalpyna keltirý bólimderin qosatyn, salýǵa, keńeıtýge, rekonstrýksııalaýǵa, jańǵyrtýǵa, konservasııalaýǵa jáne joıýǵa arnalǵan jobalyq qujattamasy (budan ári - jobalyq qujattama) ázirlenedi jáne olardy saqtaýy qajet.
4. Barlyq paıdalanylatyn jabdyqty, qoldanylatyn aspaptar men arnaıy qurylǵylardy jaramdy kúıde ustaý qajet. Jaramsyz jabdyqta jumys isteý, jaramsyz aspaptar men qurylǵylardy qoldanýǵa jol berilmeıdi.
5. Uıymdardyń jabdyǵy men ǵımarattary olardyń kúılerine qaramastan, ónerkásiptik qaýipsizdik salasynda jumystar júrgizý quqyǵyna attestattalǵan uıymdardy tarta otyryp jáne saraptamalyq qorytyndy berile otyryp, olardyń beriktigin, ornyqtylyǵy men paıdalaný senimdiligin baǵalaýmen kezeń-kezeńmen ónerkásiptik qaýipsizdik saraptamaǵa ushyraıdy.
6. Qatty paıdaly qazbalardyń qaıta óńdelýin júrgizetin uıymnyń basshysymen mynalar ázirlenedi jáne bekitiledi:
1) óndiristik baqylaý týraly ereje;
2) tehnologııalyq reglamentter;
3) avarııalardy joıý jospary.
Tehnologııalyq reglament tehnologııalyq prosess nemese jumys jaǵdaılary ózgergen, jańa jabdyq qoldanǵan kezde qaıta qaralady.
7. Uıym «Azamattyq qorǵaý týraly» Zańǵa sáıkes tıisti biliktiligi bar, oryndalatyn jumysqa medısınalyq keri kórsetkishteri joq, ónerkásiptik qaýipsizdik máseleleri jóninde daıarlaýdan, qaıta daıarlaýdan ótken qyzmet kórsetýshi personalmen jabdyqtalady.
8. Jumysqa qabyldanatyn barlyq adamdar, sondaı-aq basqa jumysqa aýystyrylatyn adamdar úshin ónerkásiptik qaýipsizdik jóninde nusqama, jumystardy oryndaýdyń qaýipsiz ádisteri men daǵdylaryn oqytý, zardap shegýshilerge alǵashqy kómek kórsetýdi úıretý júrgizilýi tıis.
9. Jumysshylar men mamandardy olardyń mamandyqtaryna sáıkes arnaýly kıimmen, arnaýly aıaq kıimmen, jaramdy qorǵaý dýlyǵalarymen, kózildirikpen, jeke qorǵanys quraldarymen (budan ári – JQQ) qamtamasyz etý jáne olardy paıdalanýdy mindetteý qajet.
Shtatta turmaǵan, biraq óndiristik tapsyrmalardy oryndaý maqsatynda qaýipti óndiristik obektiniń aýmaǵynda turǵan adamdar nusqama júrgizý jýrnalyna engizile otyryp, qaýipsizdik sharalary týraly nusqamadan ótýi jáne JQQ qamtamasyz etilýi tıis.
10. Uıymdarda gazqaǵarlardy, oqshaýlaý respıratorlaryn jáne óziqutqarǵyshtardy qosqandaǵy JQQ paıdalaný ýaqytyn esepteýdi uıymdastyrý qajet, odan ári paıdalaný úshin jaramsyz JQQ qoldanýdan alyp tastaı otyryp, olarǵa merzimdi tekserý júrgizilýi tıis.
11. Quramynda tabıǵı radıoaktıvtiligi joǵary komponentteri bar kenderdi qaıta óńdeý jáne baıytý kezinde ónerkásiptik qaýipsizdik talaptaryna sáıkes keletin JQQ qoldanylady.
12. Qaýipsizdiktiń joǵary talaptary qoıylǵan jumystardy júrgizýge osy Qaǵıdalarǵa qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha joǵarǵy qaýiptiliktegi jumystardy oryndaýǵa jazbasha júktelim-ruqsatnamalar beriledi.
Ruqsat berý narıady men bógde uıymnyń personaly jumystardy oryndaý úshin obekti aýmaǵynda ruqsatnama resimdeledi. Onda qaýipti faktorlar kórsetiledi, ruqsat alǵan uıym jumystardy oryndaıtyn jáne olardy qaýipsiz óndiretin ýchaskeniń nemese obektiniń shekaralary belgilenedi.
13. Kez kelgen jumysker jumys bastalmas buryn óz jumys ornynyń qaýipsiz kúıde ekenine kóz jetkizýi, jumysqa qajet qorǵaǵysh qurylǵylardyń, qorǵaý quraldarynyń, aspaptardyń, tetikterdiń jáne jumysqa talap etiletin qurylǵylardyń bar bolýyn jáne jaramdylyǵyn tekserýi tıis.
О́nerkásiptik qaýipsizdik talaptarynyń buzylǵanyn aıqyndaǵan kezde jumysker jumysqa kirispes buryn ol týraly aýysymnyń tehnıkalyq basshysyna habarlaıdy.
14. Osy Qaǵıdalardyń buzylýy oryn alǵan kezde jumysty óndirýge jol bermeıtin aýysymnyń tehnıkalyq basshysy kez kelgen jumys ornyn aýysym ishinde qaraıdy.
15. Adamdarǵa, óndiristik obektilerge tónip turǵan qaýipti baıqaǵan kez kelgen jumysker bul týraly aýysymnyń tehnıkalyq basshysyna habarlaıdy, sondaı-aq qaýip tónip turǵan adamdardy eskertýi tıis.
16. Jabdyqtyń jumys istep turǵan oryndaryn jáne olarǵa barar joldardy adamdardyń, mashınalar men tetikterdiń qozǵalýyn qıyndatatyn zattarmen úıip tastaýǵa jol berilmeıdi.
О́rt sóndirý quraldaryna baratyn joldardy úıip tastaýǵa ruqsat etilmeıdi.
17. Uıym basshysynyń jazbasha ruqsatynsyz (avarııalyq jaǵdaılardy qospaǵanda) tirshilikti qamtamasyz etý obektilerin (elektr qosalqy stansııalaryn, sýtókpelerdi, kalorıferli qondyrǵylardy, qazandyqtardy) toqtatýǵa jol berilmeıdi.
18. Dirildi óndiretin jabdyq úshin (ýatqyshtar, dıirmender, elekter jáne t.b.) dirildi ruqsat etiletin normalarǵa deıin tómendetýdi qamtamasyz etetin qurylys, tehnologııalyq jáne sanıtarlyq-tehnıkalyq is-sharalar kesheni paıdalanýy tıis.
19. Tikeleı sehtarda, jumys istep turǵan tetikterdiń qaýipti aımaǵynda, kólik joldarynda, jabdyqtarda demalýǵa jol berilmeıdi.
20. Barlyq qyzmet kórsetetin alańshalardy, ótpeli kópirler men baspaldaqtardy berik, ornyqty etip oryndaý jáne 0,14 m bıiktikke taıanyshtardyń tómengi jaǵy boıynsha tutas qaptamasy jáne kóldeneń shabaǵy bar bıiktigi keminde 1 m taıanyshpen jabdyqtaý qajet.
21. Jumys alańshalary men tetikterge arnalǵan baspaldaqtardyń mynadaı kólbeý buryshy bar bolýy tıis:
1) turaqty paıdalanatyndar –450 astam emes;
2) aýysymyna 1-2 ret keletinder –600 astam emes;
3) sýjıǵylarda, qudyqtarda –900 deıin.
Baspaldaqtardyń eni keminde 0,6 m, satylardyń bıiktigi 0,3 m astam emes, satylardyń eni keminde 0,25 m bolyp ornatylady. Sýjıǵylar men qudyqtarda qapsyrmalardy paıdalanýǵa jol beriledi.
22. Úı-jaılarda jáne uıym aýmaǵynda ornalasqan barlyq qurastyrý oıyqtary, jertóleler, sýjıǵylar, qudyqtar, orlar jáne 0,14 m bıiktikke taıanyshtardyń tómengi jaǵy boıynsha tutas qaptamasy bar bıiktigi 1 m taıanyshtarmen qorshalǵan nemese barlyq ústińgi qabaty boıynsha tósenishtermen (torlarmen) jabyldy, al qajetti oryndarda eni keminde 1 m ótpeli kópirlermen jabdyqtalýy tıis.
23. Qubyrlar, naýashalar, kommýnıkasııalar jumys alańshalaryna kedergi keltirmeıtindeı, al olar ótetin jer men jumys alańshalaryn qıyp ótetin bolsa eden deńgeıinen keminde 2,0 m bıiktikte ornalasady.
Reagentótkizgishter ótetin jer men jumys alańshalaryn qıyp ótetin bolsa, sońǵylarynda tabandyq bolýy tıis: ótetin jer deńgeıinen (jumys alańshasy) tabandyqtyń shyǵyp turǵan bóligine deıin eń tómengi bıiktik – keminde 1,8 m.
24. Qashyqtyqtan basqarylmaıtyn bekitpe armatýrasyna qyzmet kórsetý jáne eden deńgeıinen 1,5 m bıiktikte ornalasqan baqylaý-ólsheý quraldaryn paıdalaný úshin eni keminde 0,8 m stasıonarlyq alańshalar ornatylady.
25. Mashınalar men apparattar jáne qabyrǵalardan jabdyq gabarıtterine deıingi eń tómengi qashyqtyq mynadaı bolýy tıis:
1) negizgi ótetin jerlerde – keminde 1,5 m;
2) mashınalar arasyndaǵy jumys ótý jerlerinde – keminde 1 m;
3) qabyrǵa men mashınalar arasyndaǵy jumys ótý joldarynda - keminde 0,7 m;
4) mashınalar arasyndaǵy jáne qabyrǵa (qurylys qurylymdary) men mashına arasyndaǵy qalypty jumys ótý joldaryn saqtaǵandaǵy jergilikti tarylý – keminde 0,7 m;
5) qyzmet kórsetý jáne jóndeý úshin arnalǵan baktarǵa, shandarǵa jáne rezervýarlarǵa arnalǵan ótý joldarynda – keminde 0,6 m.
26. Jabdyqty jóndeý ýakytynda iri aýysymdyq toraptar men bólshekterdi tasymaldaý úshin arnalǵan ótý joldarynyń eń tómengi eni árbir jaqqa 0,6 m qosa otyryp toraptar men bólshekterdiń eń joǵary kóldeneń mólsherimen anyqtalady.
27. Personaldy barlyq qaýipti óndiristik faktorlardan qorǵaý qamtamasyz etilýi tıis.
2- paragraf. Jabdyqtardy paıdalanýdyń tártibi
28. Mashınalar men tetikterdiń barlyq qozǵalmaly jáne aınalmaly bólikteri, jetek pen jetkizý elementteri olarǵa jumys isteý ýaqytynda qoljetimdilikti shekteıtin myqty bekitilgen qorshaýlardan turýy qajet.
Jer deńgeıinen 2,5 m deıin (qosa alǵanda) bıiktikte ornalasqan jabdyqtardyń barlyq ashyq qalǵan qozǵalǵysh bólikteri nemese jumys alańynda kezdeısoq bettesip ketýden qol jetimdilikti onyń fýnksıonaldyq maqsatta qoldanylatyn qorshaýlarynan basqa bólikteri qorshalýy qajet. Qorshaýlar tutas jáne ólshemi 20h20 mm bolatyn tor tárizdi uıashyqtan turady.
Eger mashınanyń oryndaýshy organdary adamdarǵa qaýip tóndirip, qorshalmaǵan jaǵdaıda bolsa, mashınanyń jumysqa qosylǵany týraly eskertetin belgi berý jáne de energııa kózderinen toqtatý jáne sóndirý úshin quraldar kózdeledi.
Kórsetilgen quraldar tehnologııalyq talaptarǵa saı bolýy jáne qajet jaǵdaıda mashınalardy, tetikterdi jáne agregattardy avarııalyq sóndirýdi qamtamasyz etý úshin, personal jáne ózge adamdar úshin qolaıly oryndarda ornalasýy tıis.
29. Tisti, beldikti jáne shynjyrly jetkizýler olardyń ornalasý bıiktigi men aınalý jyldamdyǵyna qaramastan tutas qorshaýlardan bolýy tıis. Qorshaýlar almaly-salmaly, tot basý men mehanıkalyq árekettesýlerge tótep beretindeı myqty jáne ornyqty bolýy kerek.
Qol jetkizýge qolaısyz jerlerde ornalasqan agregattardyń qozǵalǵysh bólikterin bekitetin qurylǵylary bar jalpy qorshaýlarmen qorshaýǵa bolady. Qorshaýlar olardyń qyzmet kórsetýin qıyndatpaýy tıis.
30. Jabdyqtardy paıdalanýǵa qabyldaýdy uıym basshysy taǵaıyndaǵan komıssııa júrgizedi.
Montajdaý nemese jóndeýden keıin jabdyqty iske qosýdy qaýipti aımaqta adamdardyń bolmaýyn teksergennen keıin jaýapty adam júzege asyrady.
31. Jumysta jabdyqty iske qosý aldynda eskertetin jaryqty nemese dybystyq belgi berilý qajet.
Kórinetin aımaqtan tys jatqan jabdyqty jumysta iske qosý aldynda uzaqtyǵy 10 s kem emes, aınalasynda qosylýǵa tıisti tetikterden estý arqyly ajyratylatyn eskertýshi dybystyq belgi berilý qajet. Birinshi belgiden keıin keminde 30 sekýnd ýaqyt ustamyn kózdeý qajet, budan keıin jabdyqty iske qosý aldynda uzaqtyǵy 30 sekýnd ekinshi belgi beriledi. Tetikter men jabdyqtardy iske qosý joǵaryda kórsetilgen iske qosý aldyndaǵy belgini qamtamasyz etetin qurylǵymen bekitilgen.
Jabdyqtardy iske qosý iske qosylatyn jabdyqtardyń ataýy men tehnologııalyq nómirlenýin kórsetýmen daýys zoraıtqysh baılanyspen habarlanady. Shý deńgeıi joǵary oryndarda qaıtalaýshy jaryqty belgi berý kózdeledi. Belgi berý tártibi qyzmet kórsetýmen aınalysatyn jáne iske qosylatyn jabdyqtardy paıdalanatyn barlyq qyzmetkerlerdiń nazaryna aldyn ala jetkiziledi. Beriletin sharttyq belgileri jumys oryndarynda ilinip turýy qajet.
32. Jabdyqtardy paıdalaný tehnologııalyq reglamentti saqtaýmen júrgizilýi qajet.
33. Tehnıkalyq qurylǵylardyń durys jumys isteıtinin jáne jasaqtalýyn aýysym saıyn – mashınıst (operator), apta saıyn – ýchaske mehanıgimen, energetıkpen jáne aı saıyn – nysandaǵy bas mehanık, bas energetık nemese taǵaıyndalǵan adammen tekserilýi qajet. Tekserý nátıjesi aýysymdy qabyldaý-tapsyrý jýrnalynda tirkelýi tıis. Buzylǵan tehnıkalyq qurylǵylardy paıdalanýǵa ruqsat berilmeıdi.
34. Qozǵalǵysh bólikter men qorshaýlarǵa jóndeý jumystaryn júrgizýge jáne qyzmet kórsetýge, qoldanystaǵy mashınalar men tetikterdi qolmen jınaqtaý jáne qolmen tazalaý jumystaryn júrgizýge bolmaıdy.
35. Tehnıkalyq qurylǵylardy paıdalaný, qyzmet kórsetý, sondaı-aq olardy montajdaý, bólshekteý, daıyndaýshy zaýyttardyń paıdalaný nusqaýlyǵyn, tehnıkalyq pasporttary, normatıvtik qujattaryn basshylyqqa ala otyryp júrgizilýi qajet.
Daıyndaýshy zaýyttar normalaıtyn tehnıkalyq sıpattamalardy jabdyqtardy paıdalanýdyń barlyq kezeńi ishinde saqtaý qajet.
3 -paragraf. Synamalardy suryptaý, óndiris ónimderin oraý tártibi
36. Synamalardy suryptaý avtomatty rejımde nemese qashyqtyqtan basqarylatyn mehanıkalyq synamany suryptaýmen júzege asyrylady.
Qolmen suryptaý tehnıkalyq basshynyń ókimimen anyqtalatyn tehnologııalyq syzbanyń tek belgilengen oryndarynda júrgiziledi. Synamalardy suryptaý úshin jaryqtandyrý men qorshaýlary bar qolaıly jáne qaýipsiz oryndar (alańdar) bolýy qajet. Suryptaýdy kez kelgen jabdyqtalmaǵan oryndarda júrgizýge bolmaıdy.
37. Daıyn ónimderdiń býyp-túıý-oraý avtomattary mashınısiniń jumys orny aımaǵynda jáne jasyryp qoıatyn jelilerde oralyp paketterge, jáshikterge nemese dorbalarǵa salyný tehnologııalyq reglamentterge sáıkes júrgiziledi.
38. Orama jasaıtyn mashınalarǵa arnalǵan úı-jaı konveıerlik taspalar ótetindeı oıyqtarmen taýar turatyn qoıma qabyrǵasynan oqshaýlanady. Oıyqtar ónimderdiń konveıer arqyly ótýine kedergi jasamaıtyn arnaıy fartýktan nemese perdeler túrinde qalyń qabatpen jabylýy qajet.
39. Orama jasaıtyn mashına mashınısiniń jumys ornyna ydystardy jetkizý mehanızmdelgen ádispen júzege asyrylady.
Presteýshi-konveıerler aldyna daıyn ónimderi bar dorbalardy baǵyttaý úshin arnaıy baǵyttaýshylar belgileniledi.
40. Qyzmet kórsetetin personaldyń erkin qoljetimdiligimen úı-jaıda ornalasqan shnekti shamadan tys tıeýler oıyqtardy jabatyn qozǵalmaly qurylǵymen jabdyqtalýy tıis.
Shnekti asyra tıeýlerde arbanyń júrýin shekteıtin tejegishteri bolýy qajet.
2. Materıaldardy ýatý jáne usaqtaý kezinde ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý tártibi
1- paragraf. Kendi jetkizý, qabyldaý jáne aralyq býnkerler.
41. Kendi qabyldaý korpýsynyń (bólimsheniń) aldynda býnkerler alańyna quramdardyń (avtosamosvaldar, skıpter, arqandy joldar,tetikter) kirip-shyǵýyna ruqsat etetin nemese tyıym salatyn baǵdarsham ornatylady. Keıbir jaǵdaılarda júk túsirý shlagbaýmmen jabylǵan jáne býnker aldynda ornatylǵan júrýge ruqsat beretin baǵdarsham belgileri boıynsha júzege asyrylady.
Qabyldaý jáne júk túsirý qurylǵylary men býnkerlerdiń jumys alańdary temirjol quramdarynyń kelýi týraly qyzmet kórsetetin personaldy habarlandyrýǵa arnalǵan dybysty jáne jaryqty belgi berýmen jabdyqtalǵan. Belgi quramdardyń kelýi jáne skıptik kótergishter men arqan joldarynyń jumysy bastalǵanǵa sátine deıin 1,5-2 mın. buryn beriledi.
42. Qabyldaý qurylǵylarynyń jumys alańdarynda temirjol joldary relsteriniń bastapqy deńgeıinde qozǵalys quramdarynyń qyzmet kórsetýi úshin ótkelder qarastyrylady. Relster arasynda osyndaı maqsatta rels basynyń deńgeıindegi betki jaǵy tósemdermen jabdyqtalǵan.
Temirjol joldarynyń gabarıtteri shashylǵan kennen jáne bógde zattardan ýaqtyly bosaýy qajet.
43. Býnkerlerdiń qabyldaý tútiginde jóndeý jumystaryn júrgizý kezinde qabyldaý qurylǵylaryna aparatyn joldar kóliktik qyzmetkerler quramyn habarlandyra otyryp shlagbaýmdarmen jabylady. Poıyz quramdary qabyldaý qurylǵylary aýdanynan shyǵarylady. Eki nemese odan da kóp qabyldaý býnkerleri bolǵan kezde olardyń birinde jóndeý jumystaryn qamtamasyz etý úshin basshymen bekitilgen jumystardy uıymdastyrý tártibi ázirlenýi qajet.
44. Býnkerdiń qabyldaý alańy jáne qorektendirýshi alańynyń, iri bólgishter arasynda baılanys (telefon, daýys zoraıtqysh, jaryqty) bolýy qajet.
45. Qabyldaý qurylǵylarynyń búıirinen jáne jan-jaǵynan, qarama-qarsy júk túsirý jaǵynan tıeý sańylaýlary berik qanattarmen qorshalady. Ekijaqty júk túsirý kezinde qorshaýlar búıir jaqtarynan qoıylady.
46. Býnkerlerdiń qabyldaý jáne ónimderdi túsirý alańdarynda shań-tozań qalyptasqan jaǵdaıda olardy tıimdi shań-tozańnan aryltatyn (shańustaǵysh) quraldarmen jaraqtandyrylady.
47. Býnkerlerde aıǵyzdardy, kenniń turyp qalýyn jáne onyń shyǵarylýy arnaıy tetikter jáne qurylǵylar kómegimen (elektrli dirildetkish, pnevmatıkalyq qurylǵy, gıdrojýý) júrgiziledi. Býnkerlerge bul maqsatpen adamdardy túsirýge jol berilmeıdi.
Ashyq túsirý lıýktarynda qabyldaý býnkerlerin tıeýge jol berilmeıdi.
48. Aralyq býnkerler eger ózdiginen túsiretin arbashalarmen toltyrylmasa, onda tósemdermen jabdyqtalýy tıis. О́zdiginen túsiretin arbashalardy nemese reversıvti konveıerlerdi qoldaný kezinde tıeý sańylaýlarynyń eni 200h200 mm aspaıtyn sańylaýy bar torlarmen jabylady nemese bıiktigi 1 m kem emes qorshaýlarmen jabdyqtalýy qajet. Mundaı qorshaýlar nemese torlar konveıerlik kóliktiń qaıta júktemesiniń oryndarynda býnkerlerde ornatylýy kerek.
49. Qabyldaý tútikterine (býnkerlerge) adamdardy túsirýge baılanysty jumystar qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin, jóndeý jumystaryn tekserý nemese oryndaý úshin mynandaı talaptardy mindetti saqtaı otyryp jumystardy uıymdastyrý jobasy qurylady:
1) jumystar berý narıady boıynsha oryndalady;
2) osy ýchaskede býnkerdi, onyń qurylymdaryn, býnker ústindegi alańdardy jáne temirjol joldaryn materıaldan, jeldetýden tolyǵymen tazalaý jáne býnkerdiń qorshaǵan ortasynyń jaǵdaıyn baqylaý.
3) qabyldaý jáne kóliktik quraldardyń jáne býnkerlik qaqpaq tetikteriniń jumys alańdarynda býnker ishindegi júrgizilip jatqan jumystardy kórsetetin eskertý belgilerin ornatý;
4) jumysshylardy býnkerge túsirmes buryn tıeý jáne túsirý qorektendirgishteri toqtatylyp, óshiriledi, «Qosýǵa bolmaıdy!», «Adamdar jumys istep jatyr!» atty plakattar ilinedi, elektr syzbalar bólinedi jáne aldyńǵy jáne keıingi tehnologııalyq jabdyqtyń jetekteri toktan ajyratylady;
5) jumystar júrgizilip jatqan býnkerlerge zattar túsýiniń aldyn alý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, býnkerdegi jumys isteıtin jumysshylardyń zaqymdanýyna jol bermeıtin senimdi arajabyndylar ornatylady;
6) jumys kezinde býnkerde brıgada toby úsh adamnan kem bolmaýy tıis, onyń ekeýi býnker ústindegi bólimde turady;
7) jóndeý jumystaryn júrgizip jatqan jumysshylar saqtandyrǵysh belbeýlerdi kıedi jáne myqty tirekke baılanady. Jumys júrgizý kezinde býnker ústindegi bólimde turǵan baqylaýshy symarqan men arqandy ustap turady. Paıdalaný kezinde saqtandyrǵysh belbeýler men saqtandyrý arqandary 5 mınýt ishinde 6 aıda bir retten kem emes 2250 kN statıstıkalyq júktemege synaýdan ótedi jáne oǵan sońǵy synaýdan ótken kúni týraly belgi qoıylady.
8) býnker ishin jaryqtandyrý úshin 12 V kerneýden artyq emes tasymal shamdar qoldanylady.
50. Kendi avtokólikpen jetkizý kezinde qabyldaý býnkeriniń túsirý alańyna avtomashınalardyń býnkerge syrǵyp ketý qaýpine jol bermeıtin tirekter ornatylady.
2-paragraf. Ýatý
51. Usaqtaǵyshtardyń jumys keńistiginde kenniń iri bólshekteri keptelip qalǵanda olardy usatqyshtardan alýdy kótergish quraldarmen nemese jara otyryp júzege asyrý qajet. Kenniń usaqtaǵyshta keptelip qalǵan bólshekterin qolmen alýǵa jol berilmeıdi. Usaqtaǵyshtyń jumys keńistiginde keptelip turǵan kenniń iri bólshekterin balǵamen nemese aýyr balǵamen buzýǵa bolmaıdy.
52. Usaqtaǵyshtyń jumys keńistigine adamdardy túsirý kezinde jumystardy uıymdastyrý jobasyna sáıkes kezdeısoq qulap ketetin bógde zattardan adamdardy qorǵaıtyn usaqtaǵyshtyń tıegish ústindegi sańylaýynda ornalasqan saqtandyrý belbeýleri men ýaqytsha tirekterdiń mindetti túrde qoldanylýy qarastyrylady, jumystar júktelim-ruqsatnama boıynsha júrgiziledi.
53. Dirildi elekter ornalasatyn tireýler men alańdar dirildi jáne tez júristi elekterdiń jumysy kezinde týyndaıtyn dirilderdi qabyldaı jáne sińire alatyndaı etip oryndalady.
54. Elekterdi tıeý jáne túsirý tútikteriniń barlyq enin boılaı qyzmet kórsetetin qyzmetkerler quramyn ken bólshekteriniń kezdeısoq túsip ketýinen saqtaıtyn qorǵanys tetikteri qarastyrylady.
55. Elekterdi jumysqa qosý aldynda barlyq bekitýler, ásirese teń balansta turmaǵan bekitýlerdi muqııat qaraý qajet.
56. Usaqtaǵyshtan ken bólshekteri shyǵýynyń aldyn alý maqsatynda tıeý sańylaýlarynda mynalar ornatylady:
1) konýs tárizdi usaqtaǵyshtar úshin – «opyrylym» astynda jumys isteıtin I kezeńdi iri usaqtaý usaqtaǵyshynan basqa sańylaýsyz almaly-salmaly qorshaýlar;
2) jaqty usaqtaǵyshtar úshin – ken bólshekteriniń usaqtaǵyshtyń jumys keńistiginen úı-jaıǵa shyǵarylýynaa kedergi keltiretin bıiktigi 1 m kem emes mańdaıshasy bar sańylaýsyz búıirli qorshaýlar.
57. Jumys istep turǵan qorektendirgishter men elekter kezinde tıeý jáne túsirý voronkalarynda kendi elekke beretin qorektendirgishterdiń shyǵarý tesikterin kóseýge arnaıy kóseý tesikteriniń bar bolýy kezinde ǵana jol beriledi.
58. Elektiń túsirý tútikterin qolmen tazalaý jáne adamdardy túsirý tútigine bosatý osy qaǵıdalardy saqtaı otyryp júzege asyrylady. Elekterdiń elektrqozǵaltqyshtary bırka júıesine sáıkes sóndiriledi, iske qosý qurylǵylarynda «Qosýǵa bolmaıdy!», «Adamdar jumys istep jatyr!» atty eskertý plakattary ilinedi.
59. Elektrdirildi qorektendirgishiniń naýashalaryn jumys istep turǵan ýaqytynda tazalaýǵa, qorek bortyna turýǵa, jaqyndaýǵa dirildi jetekterdiń sańylaýlaryna tazalaý júrgizýge jol berilmeıdi.
60. Judyryqty, kóldeneń jáne tik balǵaly usaqtaǵyshtar korpýsynyń qaqpaǵy ashyq turǵan kezde usaqtaǵyshtardy iske qosý múmkindigine jol bermeıtin buǵattaý salynýy qajet. Salmaǵy 50 kg artyq qaqpaǵy bar judyryqty, kóldeneń jáne tik balǵa tárizdi usaqtaǵysh korpýsynyń ashylýy jáne jabylýy mehanıkalandyrylǵan tásilmen júzege asyrý qajet.
61. Untaqtaý kezinde jarylysqaýipti shańdy qalyptastyratyn kendi usaqtaýdy shańnyń jarylýyna jol bermeıtin is-sharalardy oryndaı otyryp, júrgizý qajet.
3-paragraf. Untaqtaý jáne jikteý
62. Jergilikti basqarý kezinde dıirmender men jiktegishterdiń iske qosý qurylǵylary jabdyqty qosatyn adam olardyń jumysyn baqylaı alatyndaı etip ornalasady.
63. Dıirmen ishindegi jumysty júktelim–ruqsatnama boıynsha baqylaýshy adamnyń qadaǵalaýymen júrgizý qajet.
64. Dıirmenniń lıýkpen tómen jaǵdaıynda lıýk qaqpaǵynyń tegirin buraýǵa nemese bosatýǵa, dıirmenniń jumysy barysynda ulýly qorektendirigish qaptamasynyń burandamalaryn bekitýge jol berilmeıdi.
65. Konteınerlerge sharlardy túsirý kezinde júkteme ornyn qorshap jáne «Qaýipti!» sózi jazylǵan plakatty ilý kerek. Konteınerlerdi kóterý kezinde adamdar odan qaýipsiz araqashyqtyqta bolady. Konteınerler borttan 100 m tómen deńgeıge deıin sharlarmen tıeledi.
66. Sharly qorektendirgishterdi, ózekterdi tıeý boıynsha tetikterdi paıdalanýdy tehnologııalyq reglamentke sáıkes júzege asyrý qajet.
67. Jiktegishterge qyzmet kórsetý úshin jumys alańyn jiktegish astaýynyń bortynan keminde 600 mm tómen deńgeıde ornalastyrý qajet. Jiktegish astaýyna qarama-qarsy jaqtaǵy jumys alańdary bıiktigi 1000 mm metall qanattarymen jabdyqtalady.
Jiktegishte serippeler men bilte taqtaıshalardy kóterý jáne aınaldyrý mehanızmderine qaýipsiz qyzmet kórsetý úshin qanattary bar kópirshelerdi (alańdardy) jabdyqtaý qajet, jetek elementteri qorshalady.
68. Metaldyń orta jáne usaq usaqtaý usaqtaǵyshtaryna túsýiniń aldyn alý úshin olardy kenmen qorektendiretin taspaly konveıerler metalizdegishtermen, alǵyshtarmen, magnıtti shaıbalarmen jáne arnaıy qurylǵylarmen jabdyqtalady.
Jumys aımaǵynan shyǵarylmaǵan konveıer taspasynan jáne magnıtti alǵyshtan metaldy alý konveıer toqtatylǵannan jáne magnıtti júıe óshirilgennen keıin ǵana júrgiziledi.
3. Flotasııa bólimderin, magnıtti separasııa bólimderin, baıytýdyń elektrlik jáne radıometrlik ádisterin paıdalaný kezinde ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý tártibi
1- paragraf. Flotasııa bólimderi
69. Shyǵyn alańdarynda aralyq kúbirshikter men qorektendirgishterge suıyq reagentter men reagentter eritindilerin berýdi sorǵylar kómegimen qubyrótkizgishter boıynsha júrgizý qajet. Sıanıdter men kúkirtti natrııdi qurǵaq kúıinde prosestiń tikeleı qorektendirý núktesine berýge bolmaıdy.
Flotasııa bólimderi arqyly reagentterdiń biraz bóligin arnaıy jabyq ydystarmen ǵana tasymaldaýǵa jol beriledi.
70. Reagentterdiń synamalaryn suryptaýdy mehanıkalandyrylǵan qurylǵylar kómegimen júzege asyrý qajet. Reagentterdiń synamalaryn qolmen suryptaý kezinde jumysshylar uzyndyǵy keminde 200 mm tutqasy bar synamaalǵyshtardy paıdalaný qajet.
71. Sıanıdterdiń shyǵyn kúbishikterin reagentti alańdarda jergilikti tartpa jeldetýmen jabdyqtalǵan jáne qulypqa jabylatyn oqshaýlanǵan úı-jaıda ornalastyrý qajet.
72. Jetkizý núktelerine sıanıdterdiń reagentótkizgishterin engizýdi sıanıd eritindisine erkin qol jetkizý múmkindigine jol bermeıtindeı etip júzege asyrý qajet. Reagentter sanyn olardyń jetkizý núktelerinde ólsheýge jol berilmeıdi.
73. Reagentterdiń aralyq kúbilerin, shyǵyn kúbishikterin jáne olarmen baılanysty kommýnıkasııalardy qajet bolǵan jaǵdaıda reagentter tolyq tógiletin avarııalyq syıymdylyqtarmen jabdyqtaý qajet.
74. Reagentti alańdardyń aǵyndy sýlaryn flotasııa bólimniń drenaj qurylǵylaryna jetkizbeı-aq arnaıy qubyrjoldar boıynsha joıý qajet.
75. Qyshqyldardy sıanıdter jáne ksantogenattar, aeroflottar, kúkirtti natrıı men gıdrosýlfıd eritindilerimen aralastyrýǵa jol berilmeıdi.
Mys, myrysh jáne temir kýporostarynyń, hlorly myrysh pen hlorly kalsıı eritindilerin kúkirtti natrıı, gıdrosýlfıd jáne sıanıd eritindilerimen aralastyrýǵa jol berilmeıdi, óıtkeni bul rette ýlylyǵy joǵary gazdardyń (kúkirtti sýtegi jáne sınıl qyshqyly) bólinýi jáne qubyrótkizgishterdi biteıtin, erimeıtin tunbalardyń qalyptasýy yqtımal.
76. Kameralar shlamdanǵan kezde flotasııa mashınasy ımpelleri blogynyń aınaldyryǵyn qolmen buraýdy bólinetin aǵash tuǵyrynan toqtatylǵan penogon jaǵdaıynda júrgizý qajet. Qozǵaltqyshty qosý jumysshylardy tuǵyrdan áketkennen keıin ǵana júrgiziledi.
77. Flotasııa mashınalaryn avarııalyq túsirý jáne shaıylǵan sýlardy jınaý úshin sorǵylary bar zýmpftar (jertóleler) kózdeledi.
78. Qoıyrtpaqtyń tehnologııalyq synamalaryn jumys istep turǵan flotokameralardan tikeleı alý penogon mindetti toqtatylǵan kezde bul maqsattarǵa arnaıy arnalǵan synamaalǵyshtarmen júrgiziledi.
79. Aýany pnevmamehanıkalyq jáne pnevmatıkalyq flotamashınalardyń kameralaryna beretin aýaúrlegishterdi dybysty oqshaýlaý jáne shý jutý boıynsha is-sharalardy oryndaı otyryp jeke úı-jaılarda ornalastyrý qajet.
80. Jumysshylardyń flotoreagenttermen baılanysy múmkin bólimderde sýyq jáne ystyq sý beretin qoljýǵyshtar ornatylady, terige tıgen zattardy aǵyndy sýmen shaıa otyryp, dereý alyp tastaıtyn qurylǵylar, kózdi shaıýǵa arnalǵan fontandar kózdeledi.
81. Aýysymnyń tehnıkalyq basshysy reagentti alańdardyń qyzmet kórsetetin personalda jeke qorǵanys quraldarynyń bar bolýyn jáne jaramdyǵyn tekserýdi tehnologııalyq reglamentke sáıkes júzege asyrady.
82. Pnevmatıkalyq flotasııa mashınalarynda aerolıfttik qubyrlardy aýystyrý jáne tazalaý kezinde jumysshylar qorǵanysh kózildirigin kııýi qajet.
2- paragraf. Magnıtti separasııa bólimi jáne baıytýdyń elektrlik ádisteri
83. Elektrmagnıtti jáne magnıtti separatorlardy paıdalaný kezinde magnıtti júıege metaldan jasalǵan zattardy jaqyndatýǵa jol berilmeıdi. Elektrmagnıtti separatorlardy toqtatqan kezde magnıtti júıeniń oramynan kerneý óshiriledi.
84. Qurǵaq magnıtti jáne elektrmagnıtti separasııa kezinde apparatýra tartpa jeldetý júıesine qosylý úshin arnalǵan kelte qubyry bar germetıkalyq qaptamalarǵa ornalastyrylady. Jaramsyz jáne óshirilgen jeldetý kezinde seperatorlardy paıdalanýǵa jol berilmeıdi.
85. Naýashalar men separatorlardyń qaraý jáne kóseý lıýktary jumys kezinde jabyq turýy qajet. Qorektendirgish naýasynan jańqany jáne zattardy qolmen alýǵa jol berilmeıdi.
Sańylaýdy jáne separator taspasy júrisiniń durystyǵyn retteýdi onyń astyńǵy jaǵyna bógde zattardy tóseý arqyly júrgizýge jol berilmeıdi.
86. Elektrseparator úı-jaıyna bógde adamdardyń kirýine jol berilmeıdi.
87. Elektrseparatory korpýsynyń tozań ylǵaldy ótkizýine bolmaıdy. Korpýs germetıkasy jáne barlyq lıýktar bolmaǵan kezde (baıqaý sańylaýlary) onyń tigisinde jáne qalyńdaýlarda separatordy qosýǵa bolmaıdy.
88. Separatordyń ishki elektrbólshekterine qol jetkizýdi qamtamasyz etetin esikter separator jumysy kezinde onyń ashylý múmkindigine jol bermeıtin elektr buǵattaýymen jabdyqtalady.
Joǵary kerneý jelisinen óshirilgen elektrseparatorlardyń tok jetkizetin bólshekterine olardy toktan ajyratýǵa jáne ındıkatormen tekserýge deıin janasýǵa jol berilmeıdi.
Ekinshi adamnyń qatysýynsyz elektrseparator qaptamasyndaǵy esikti ashýǵa jáne jabdyqqa, qorǵaǵyshtardy aýystyrý, kerneýi tómen apparatýrasy jaǵynda baılanystardy tartý jáne súrtý sııaqty jumystar túrlerin qospaǵanda aǵymdaǵy jóndeý júrgizýge jol berilmeıdi. Mundaı jaǵdaıda aldyn ala kerneý osy apparattan alynyp tastalady.
89. Elektrseparator mashınısi men túzetkish qurylǵylar operatorynyń jumys oryndary arnaıy dıelektrli oqshaýlaýlaǵyshtardy paıdalana otyryp jabdyqtalady.
3-paragraf. Kúkirt kenin baıytý kezindegi qosymsha talaptar
90. Jarylysqaýipti nemese ýly býlar men gazdardyń kóp mólsherde bólinýi múmkin óndiristik úı-jaılar úshin, usaqtaǵyshtardaǵy shańnyń jarylýy kezinde kúkirtti gazdyń bólinýi múmkin balǵaly usaqtaǵyshtar bólimderi úshin avarııalyq tartpa jeldetý qurylǵysy kózdeledi.
91. Balǵaly usaqtaǵyshtardyń jumys keńistiginde kúkirtti ken shańy jarylýynyń aldyn alý úshin mynalar qamtamasyz etiledi:
1) jumys istep turǵan usaqtaǵyshtardyń usaqtaý aımaǵyna óńdelgen býdy nemese usaqshashyrandy sýdy (tumanqalyptastyrǵyshtarmen, forsýnkalarmen) turaqty berý;
2) usaqtaý bólimindegi barlyq elektrtehnıkalyq jabdyqtardy, qubyrjoldardy, metall aýa úrlegishterin, konveıerler jaqtaýlaryn, metall qurylymdaryn jerge qosý tizbeginiń úzdiksizdigin qamtamasyz etý jolymen usatqyshtarda statıkalyq elektr jınalýdan qorǵaý.
92. Jylytylatyn usaqtaý bólimderinde jáne konveıerlik galereıalarynda (qurǵaq usa