Oblysta ótken kóktemgi egiske daıyndyqqa arnalǵan semınar-keńeste egis jumystaryn der kezinde ári tabysty aıaqtaý máselesi sóz boldy. Rasynda, kóktemgi egis jumystaryn ýaqtyly aıaqtaý – kúzgi tabystyń kepili. Osy talapty eskergen memleket óz tarapynan dıqandardy qoldaýǵa jasalatyn jumystardy qazir qyzý júrgizip jatyr. «Soltústik» ÁKK jáne «QazAgroQarjy» arqyly der kezinde berilgen 60 mlrd teńge sharýalarǵa tuqym, tyńaıtqysh, janar-jaǵarmaı, qosalqy bólshek alýǵa múmkindik berdi.
Jıynda sóz alǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov ótken jyly jınalǵan rekordtyq ónim el ekonomıkasynyń basqa salalary arasynda aýyl sharýashylyǵynyń básin bıiktetetinin aıtty.
«Aýyl sharýashylyǵynyń naqty kólem ındeksi 113,7%-dy qurady. Munda 6,5 mln tonna bıdaı jınaǵan Soltústik Qazaqstan oblysy sharýalarynyń úlesin aıryqsha atap ótý kerek. Aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine memlekettik qoldaý kórsetý – fermerlerdiń tabysty jumysynyń mańyzdy faktory. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta da aýyl sharýashylyǵy óndirisin jeńildetilgen nesıeleýmen qamtamasyz etý jalǵasa beredi», dedi mınıstr.
Nesıe alýǵa berilgen ótinimderdi qabyldaý 2024 jyldyń qarashasynda bastalǵan.
«Jalpy, 2025 jylǵy kóktemgi egis jáne oraq naýqanyn memleket tarapynan qoldaý somasy 900 mlrd teńgege jetti. Onyń ishinde 200 mlrd teńgesi aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyna jeńildetilgen lızıng berý baǵdarlamasyna jumsalady. Mıneraldy tyńaıtqyshtardy sýbsıdııalaýǵa Úkimet rezervinen 48,4 mlrd teńge qarastyrylǵan. 2024 jyly qaıta óńdeýge 35 mlrd teńge kóleminde aınalym qarajatyn jeńildikpen qarjylandyrý iske qosyldy. Bıyl osy maqsattarǵa 48 mlrd teńge baǵyttaý josparlanǵan», dedi mınıstr.
Sondaı-aq mınıstrlik tarapynan bordaqylaý alańdary men qus fabrıkalary úshin qysqamerzimdi kredıttik resýrstar tartylmaq. Muny iske asyrý Soltústik Qazaqstan oblysynyń tájirıbesi sheńberinde belsendi júrgizilip keledi. Soltústik Qazaqstan oblystyq Aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Dáýren Toqýjınov bıyl óńirdegi agroónerkásip keshenine quıylatyn ınvestısııa týraly baıandady.
«Byltyr salaǵa 163,6 mlrd teńge tartylǵan edi, bıyl 147,8 mlrd teńge tartý josparlanyp otyr. Qańtar men aqpan aılarynyń qorytyndysynda sonyń 12,5%-y, ıaǵnı 18,5 mlrd teńgesi salaǵa quıyldy. Bul ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 93,3%-dy quraıdy», dedi.
Osynyń ózi atalǵan eki aıdaǵy kórsetkish boıynsha respýblıkadaǵy aldyńǵy oryndardyń birin enshileýge múmkindik beredi. Tipti osy eki aıda salaǵa quıylǵan barlyq ınvestısııanyń 35,6%-y Soltústik Qazaqstannyń úlesine tıesili bolypty.
Bıyl oblysta aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha jalpy quny 72,6 mlrd teńgeni quraıtyn barlyǵy 35 ınvestısııalyq joba iske asyrylmaq. Sonyń ishinde 38,7 mlrd teńgeniń 11 jobasy boıynsha oblysta taǵy da 11 taýarly-sút fermalary boı kóteredi. 5,9 mlrd teńgeniń 7 jobasy sýlandyrý jobalaryn iske asyrýdy josparlap otyr.
Qus sharýashylyǵyn damytýdy maqsat etken 1 jobaǵa 3,5 mlrd teńge ınvestısııa quıylmaqshy. Mal sharýashylyǵyn asyldandyrýdy kózdegen 3 jobaǵa 2,4 mlrd teńge bólinedi. Sonymen qatar, bıyl syrttan 3,5 mlrd teńgege 2 300 tuıaq asyl tuqymdy mal jetkizý josparlanǵan. Al 19 mlrd teńgeniń 7 jobasy aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeýge baǵyttalǵan. Basqa jobalardyń úles salmaǵy az bolǵanymen olardyń da ózindik mańyzy bar. Atap aıtqanda, 800 mln teńgelik bir joba qoıma salýdy iske asyrýǵa jumsalady. 150 mln teńgelik bir joba balyq ósirýdi qamtyǵan. 600 mln teńgelik bir joba jylqy sharýashylyǵyn damytýdy qamtıdy. Sondaı-aq bıyl oblys dıqandary 87,6 mlrd teńgeniń 3 150 aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn alady.
Bıyl oblys dıqandary 2,5 mln gektar jerge tuqym sińirýdi josparlap otyr. Tabysy zor bolǵandyqtan maıly daqyldar úlesin eselep arttyryp, byltyrǵy 86 myń gektardyń ornyna 760 myń gektarǵa jetkizý josparlanǵan. Jerdi tyńaıtý jumystaryna dıqandar qulshyna kirisken. Byltyrǵyǵa qaraǵanda onyń kólemin 30%-ǵa arttyryp, egis dalasyna 333 myń tonna mıneraldy tyńaıtqysh jetkizýdi josparlaǵan.
Birer aı shamasynda Qyzyljar óńiriniń egis alqaptaryna 4 myńnan astam traktor men 1,5 myń egis kesheni lap qoıady. Olar 470 myń tonna tuqymdy jerge sińirýge umtylady.
Soltústik Qazaqstan oblysy