QR Premer-mınıstri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda gaz salasyn damytý jáne sıfrlandyrý máselesi qaraldy. Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov baıandama jasady. Gaz salasynda júzege asyrylyp jatqan jobalar týraly QazaqGaz kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Sanjar Jarkeshov, salany sıfrlandyrý týraly – sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibiniń birinshi vıse-mınıstri Qanysh Tóleýshın baıandady, dep habarlaıdy Egemen.kz vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Energetıka mınıstrliginiń málimetinshe, 2024 jyly elimizde gaz óndirý 59 mlrd tekshe metrdi qurady, jalpy kólemniń 85%-y – Qarashyǵanaq, Teńiz jáne Qashaǵan úsh iri ken ornyna tıesili. Sonymen qatar Qazaqstanda taýarlyq gaz óndirisi 28,7 mlrd tekshe metrge jetti. Erlan Aqkenjenov 2025 jylǵa arnalǵan jospar 29,4 mlrd tekshe metr deńgeıinde belgilengenin baıandady.
Premer-mınıstr kómirsýtek otynynyń eń ekologııalyq taza túri retinde tabıǵı gazdy tutynýdyń álemdik ósý úrdisiniń saqtalyp otyrǵanyna basa nazar aýdardy. Dekarbonızasııaǵa bet alǵan elderde de gaz negizgi jáne rezervtik generasııa bolyp qala beretini, elektr jelileriniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etetini atap ótildi. Oljas Bektenov Qazaqstanda gaz azamattardyń turmys sapasyna, ekonomıkanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge jáne óńirlerdiń damýyna tikeleı áser etetin áleýmettik mańyzdy resýrs bolyp sanalatynyna toqtaldy.
«Memleket basshysy gaz salasyn damytýdyń basymdyǵyn birneshe ret atap ótip, halyqty gazben turaqty qamtamasyz etý, ınfraqurylymdy jańǵyrtý jáne jańa ken oryndaryn barlaý jumystaryn keńeıtý baǵytynda tapsyrmalar berdi. Bizdiń elimizdiń «kógildir otyn» boıynsha áleýeti zor. Tabıǵı gaz qorynyń rastalǵan kólemi shamamen 4 trln tekshe metrdi quraıdy. Alaıda, ony ıgerý úshin júıeli tásilder men jańa ınvestısııalar, zamanaýı ınfraqurylym jáne uzaqmerzimdi strategııa qajet», dep atap ótti Oljas Bektenov.
Jer qoınaýyn zertteý salasyna ınvestorlardy tıimdi tartý úshin ǵylymı bazany jańartý jáne geologııalyq aqparatty sıfrlandyrý máselesine nazar aýdaryldy. Osy jumys sheńberinde ónerkásip jáne qurylys, energetıka mınıstrlikteri memlekettik organdardyń kásiporyndarmen ózara is-qımyly jónindegi biryńǵaı terezeni jáne ken oryndarynyń sıfrlyq kartasyn qamtıtyn jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasyn ázirleıdi.
Sondaı-aq gaz óńdeý zaýyttaryn salý jobalaryn jedeldetip iske asyrý basym baǵyt bolyp sanalady. Olardy paıdalanýǵa berý ónimniń qosylǵan qunyn arttyryp qana qoımaı, gaz ımportyna táýeldilikti azaıtýǵa, sondaı-aq janama salalardaǵy óndiristi qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jalpy búgingi tańda elimiz boıynsha gazben qamtý deńgeıi 62,4%-ǵa jetedi. Oljas Bektenov 2030 jylǵa qaraı bul kórsetkishti 65%-ǵa deıin jetkizý josparlanyp otyrǵanyn atap ótti. Qazirgi ýaqytta «Beıneý – Bozoı – Shymkent» magıstraldy gaz qubyrynyń ekinshi jelisin jáne «Taldyqorǵan – Úsharal» gaz qubyryn salý sııaqty iri jobalar júzege asyrylyp jatyr.
Premer-mınıstr birqatar tapsyrmalar berdi:
Energetıka mınıstrligi «QazaqGaz» jáne «QazMunaıGaz» kompanııalarymen birlesip, 1-shi maýsymǵa qaraı Úkimetke jańa gaz ken oryndaryn damytý jáne ıgerý jóninde usynystar engizsin; О́nerkásip mınıstrligine Energetıka mınıstrligimen birlesip, osy jylǵy tamyz aıynyń sońyna deıin jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasyn iske qossyn; «Samuryq-Qazyna» qory Qashaǵan men Jańaózendegi gaz óńdeý zaýyttarynyń qurylysyn ýaqtyly aıaqtaýdy erekshe baqylaýǵa alsyn; Energetıka mınıstrligi osy jyldyń úshinshi toqsanynda Qarashyǵanaq gaz óńdeý zaýyty boıynsha ınvestısııalyq sheshim qabyldaýdy qamtamasyz etsin; Gaz qubyrlary jobalaryn iske asyrý jedel qarqynmen júrgizilip jatqanyn eskere otyryp, óńir ákimdikteri erte bastan daıyndyqqa kirisip, eldi mekenderdi gazdandyrý boıynsha josparlanǵan barlyq jumystardy ýaqtyly aıaqtaýdy qamtamasyz etýge tıis.«Sondaı-aq gazdandyrý jumystaryn zamanaýı tehnologııalardy qoldaný arqyly da jedeldetip júrgizýge bolady. Mysaly, shetelde qubyrlardy mehanıkalyq tásilmen qosý tehnologııasy qoldanylady. Ol qubyr tóseý jumystaryn barynsha jedeldetýge múmkindik beredi. Alaıda, atalǵan tehnologııany damytý úshin ulttyq standarttardy qaıta qaraý kerek bolady. О́ıtkeni qazirgi tańda qubyrlardy qosý dánekerleý arqyly ǵana júredi», dep atap ótken Oljas Bektenov, ónerkásip jáne qurylys, energetıka, saýda jáne ıntegrasııa mınıstrlikterine tıisti rásimderdiń júrgizilýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
QazaqGaz kompanııasy Energetıka mınıstrligimen birlesip 2026 jylǵy 1 tamyzǵa deıin taýarlyq gazdy óndirýden bastap tutyný tizbeginde sıfrlyq esepke alýdy qamtamasyz etsin;Energetıka mınıstrligi men óńirlerdiń ákimderi suıytylǵan gazdy bólý prosesterin avtomattandyrý jóninde bir aı merzimde naqty usynystar engizsin.